Ο μηχανικός λογισμικού Τζος Ντέρς υπολογίζει ότι στο σπίτι του στο Σιάτλ διαθέτει περισσότερους από 200 παλιούς υπολογιστές και συσκευές, μέρος μιας ολοένα και πιο διαδεδομένης τάσης συλλεκτών που έχει φτάσει και στην Ευρώπη.
«Πάντα με γοήτευε να βλέπω πώς ξεκίνησαν τα πράγματα», λέει ο Ντέρς. «Είναι μια διασκεδαστική πρόκληση να τα αποσφαλματώνεις και να τα επισκευάζεις. Μπορείς να καταλάβεις ολόκληρο το σύστημα, από πάνω μέχρι κάτω».
Ο Ντέρς είναι μέλος μιας ολοένα και μεγαλύτερης κοινότητας συλλεκτών παλιών υπολογιστών που διαφυλάσσουν τις κλασικές μηχανές που συνέβαλαν στην εκκίνηση της ψηφιακής επανάστασης. Ενώ η Σίλικον Βάλεϊ έχει στραφεί πλέον στη διαμόρφωση του μέλλοντος της τεχνητής νοημοσύνης, αυτοί οι λάτρεις του hardware είναι αποφασισμένοι να σώσουν τα μηχανήματα Atari, Commodore και IBM, τους προγόνους των σημερινών φορητών υπολογιστών, των wearables και των smartphones.
Εκεί όπου άλλοι βλέπουν σκουπίδια, άνθρωποι όπως ο Ντέρς βλέπουν τεκμήρια της ιστορίας των υπολογιστών που αξίζουν προσοχής και σεβασμού. Χαίρονται να ακούν τα μπιπ και τα σήματα της παιδικής τους ηλικίας και να βάζουν σε λειτουργία ένα παιχνίδι χαμηλής ανάλυσης όπως το «Pong» ή το «Space Invaders».
«Ο ενθουσιασμός για την ιστορία των υπολογιστών και για όλα όσα τη συνοδεύουν μεγαλώνει», λέει ο Έρικ Κλάιν, πρόεδρος της Vintage Computer Federation, που οργανώνει ένα ετήσιο φεστιβάλ στο Μουσείο Ιστορίας Υπολογιστών στο Μάουντεν Βιου, στην καρδιά της Σίλικον Βάλεϊ.
Τα φεστιβάλ παλιών υπολογιστών φέρνουν κοντά τους συλλέκτες
Φέτος, περισσότεροι από 3.500 άνθρωποι παρακολούθησαν το διήμερο Vintage Computer Festival στις αρχές Αυγούστου, που γιόρτασε τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την ίδρυση της Apple το 1976 στο κοντινό Κουπερτίνο της Καλιφόρνιας. Στο πρόγραμμα περιλαμβανόταν πάνελ με τους συνιδρυτές Στιβ Βοζνιάκ και Ρόναλντ Γουέιν, που θυμήθηκαν τα πρώτα χρόνια της εταιρείας ως μικρής, δυναμικής start-up υπό την ηγεσία του αείμνηστου Στιβ Τζομπς.
Περισσότερες από δώδεκα παρόμοιες συναντήσεις έχουν έκτοτε ξεπηδήσει σε πόλεις σε όλη τη Βόρεια και Νότια Αμερική, καθώς και στην Ευρώπη.
Το αυξανόμενο ενδιαφέρον αποτυπώνεται και στη μεγαλύτερη ζήτηση για παλιούς υπολογιστές στις διαδικτυακές αγορές, σημειώνει ο Κλάιν. Σπάνιοι, εμβληματικοί υπολογιστές όπως ο Apple-1, το πρώτο προϊόν της εταιρείας, μπορούν να πιάσουν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.
Συλλέκτες παρουσίασαν τα συστήματα υπολογιστών που έχουν με κόπο αποκαταστήσει στην αρχική λειτουργική τους κατάσταση, δίνοντας στους επισκέπτες τη δυνατότητα να δοκιμάσουν υπολογιστές που κατασκευάστηκαν πολύ πριν το διαδίκτυο, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η τεχνητή νοημοσύνη αλλάξουν τον κόσμο.
Αναβιώνοντας τον «παππού του σύγχρονου υπολογιστή»
Ο Ντέρς οδήγησε από το Σιάτλ για να παρουσιάσει το καμάρι της συλλογής του, τον Xerox Alto. Πέρασε χρόνια αποκαθιστώντας αυτό που θεωρείται «ο παππούς του σύγχρονου υπολογιστή», ο οποίος αναπτύχθηκε στο πρωτοποριακό ερευνητικό κέντρο Xerox Palo Alto τη δεκαετία του 1970.
Ο Alto ήταν από τους πρώτους υπολογιστές που ξεπέρασαν το απλό κείμενο στην οθόνη και χρησιμοποίησαν ποντίκι και γραφικό περιβάλλον χρήστη, με παράθυρα, εικονίδια και δρομείς, που στη συνέχεια καθιερώθηκαν ως βιομηχανικό πρότυπο. Το συγκεκριμένο μοντέλο ενέπνευσε, όπως είναι γνωστό, τον Τζομπς και τον Μπιλ Γκέιτς να ενσωματώσουν αυτές τις τεχνολογίες στα πρώτα τους προϊόντα.
Ο Κλάιν, μάνατζερ μηχανικών λογισμικού στη Σίλικον Βάλεϊ, υπήρξε φανατικός συλλέκτης μέχρι που το χόμπι του κατέκλυσε το σπίτι και την οικογενειακή του ζωή. Είχε φτάσει να διαθέτει μέχρι και 150 συστήματα υπολογιστών, μαζί με τα παρελκόμενα, τα έγγραφα και τις συσκευασίες τους, στοιβαγμένα σε ντουλάπια και γκαράζ.
Όπως λέει, η αγαπημένη του συλλογή είχε καταντήσει ένα βαρίδι και ανησυχούσε μήπως γίνει βάρος για την οικογένειά του. Έτσι άρχισε να πουλά και να χαρίζει τα μηχανήματά του, μέχρι που κράτησε στο σπίτι μόνο λίγα αγαπημένα.
Παρόμοιες εκδηλώσεις για συλλέκτες εξαπλώνονται στην Ευρώπη
Σήμερα ο Κλάιν διοχετεύει το πάθος του για τους παλιούς υπολογιστές στη διοργάνωση φεστιβάλ, εργαστηρίων επισκευής, αγορών μεταχειρισμένου εξοπλισμού και άλλων εκδηλώσεων, ως πρόεδρος της Vintage Computer Federation.
«Ο στόχος είναι ουσιαστικά να διαδώσουμε αυτή την ιστορία και να διαδώσουμε αυτό το χόμπι της συντήρησης, της συλλογής και της απόλαυσης αυτής της παλιάς τεχνολογίας», εξηγεί ο Κλάιν.
Ο Σελάμ Ισμαήλ είναι ενθουσιασμένος που βλέπει την κοινότητα των συλλεκτών να αναπτύσσεται και να ωριμάζει από τότε που οργάνωσε το πρώτο φεστιβάλ το 1997, προσελκύοντας περίπου 150 χομπίστες σε έναν χώρο ανατολικά του Σαν Φρανσίσκο. Ο ίδιος διοργάνωσε τις εκδηλώσεις για μια δεκαετία.
Στη συνέχεια συνίδρυσε τη Vintage Computer Federation, που διοργανώνει φεστιβάλ στις ΗΠΑ και τον Καναδά. Έχει βοηθήσει άλλες ομάδες να ξεκινήσουν παρόμοια φεστιβάλ στην Αργεντινή, τη Γερμανία και την Ελβετία.
«Η κοινότητα μεγάλωσε. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι άρχισαν να βρίσκουν παλιούς υπολογιστές, να τους μαζεύουν», λέει ο Ισμαήλ, ο οποίος κάποτε διέθετε μια τεράστια συλλογή που τη φύλαγε σε αποθήκη. «Του χρόνου συμπληρώνονται 30 χρόνια. Και περιμένω ότι αυτό θα συνεχιστεί και θα γίνει ακόμη μεγαλύτερο».