Στη φάση της τεχνικής προετοιμασίας περνά η εφαρμογή του ηλικιακού ορίου πρόσβασης στα social media, με την κυβέρνηση να ζητά από τις πλατφόρμες συγκεκριμένα σχέδια, λειτουργικές λύσεις επαλήθευσης ηλικίας και σαφή κατανομή ευθυνών πριν από την 1η Ιανουαρίου 2027. Οι εταιρείες θα πρέπει να παρουσιάσουν στις αρχές Δεκεμβρίου τον τρόπο με τον οποίο θα εφαρμόσουν τον νόμο 5350/2026, καλύπτοντας τόσο τις νέες εγγραφές όσο και τους υφιστάμενους χρήστες.
Ο κύκλος των επαφών άνοιξε με συνάντηση του υπουργού Επικρατείας Άκη Σκέρτσου και του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου με εκπροσώπους του TikTok. Θα ακολουθήσουν συναντήσεις με τη Meta, το Snapchat, την Google και τη Microsoft, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει να μεταφέρει τη συζήτηση από τη νομοθετική πρόβλεψη στην επιχειρησιακή ετοιμότητα των υπηρεσιών.
Το κεντρικό μήνυμα προς τις εταιρείες είναι ότι έχουν ευελιξία ως προς την τεχνολογία που θα επιλέξουν, αλλά οφείλουν να αποδείξουν ότι αυτή εξασφαλίζει ουσιαστική συμμόρφωση. Η απλή καταχώριση ημερομηνίας γέννησης από τον χρήστη δεν θεωρείται επαρκής, ενώ οι λύσεις θα πρέπει να συνδυάζουν αποτελεσματικό έλεγχο, προστασία προσωπικών δεδομένων και δυνατότητα διόρθωσης σφαλμάτων.
Ποια παιδιά αφορά το όριο
Ιδιαίτερη σημασία για την εφαρμογή του μέτρου έχει ο τρόπος υπολογισμού της ηλικίας. Όπως διευκρίνισε ο κ. Σκέρτσος, ο νόμος ακολουθεί κανόνα ημερολογιακού έτους: όλοι όσοι γεννήθηκαν την ίδια χρονιά θεωρείται ότι έχουν γεννηθεί την 1η Ιανουαρίου. Για το 2027, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, κάτω από το όριο πρόσβασης βρίσκονται τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2013 ή αργότερα. Οι πλατφόρμες καλούνται να ενσωματώσουν ακριβώς αυτόν τον κανόνα στα συστήματά τους.
«Ο νόμος 5350/2026 έχει ψηφιστεί. Αναμένουμε πλέον από κάθε πλατφόρμα να εξηγήσει πώς θα συμμορφωθεί», ανέφερε ο υπουργός Επικρατείας, θέτοντας ως προτεραιότητα την προστασία της υγείας, της ιδιωτικότητας και της ανάπτυξης των παιδιών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η κυβέρνηση είναι διαθέσιμη για τεχνικό συντονισμό και επίλυση πρακτικών ζητημάτων, ζητώντας αντίστοιχη δέσμευση από τις εταιρείες τεχνολογίας.
Έλεγχος και στους λογαριασμούς που λειτουργούν ήδη
Η απαίτηση επαλήθευσης δεν περιορίζεται στους χρήστες που θα δημιουργήσουν λογαριασμό μετά την έναρξη ισχύος του ορίου. Η κυβέρνηση ζητά από τις πλατφόρμες να εξηγήσουν πώς θα εντοπίζουν και θα εμποδίζουν την πρόσβαση παιδιών κάτω από το ηλικιακό όριο τα οποία χρησιμοποιούν ήδη τις υπηρεσίες τους, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν δηλώσει ανακριβή ημερομηνία γέννησης.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η προσθήκη ενός ακόμη βήματος κατά την εγγραφή, αλλά η κάλυψη και της υφιστάμενης βάσης χρηστών. Στο ίδιο πλαίσιο, οι εταιρείες καλούνται να αντιμετωπίσουν προβλέψιμες μεθόδους παράκαμψης και να τεκμηριώσουν την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών τους με αποτελέσματα δοκιμών.
Ταυτόχρονα, θα πρέπει να προβλέπουν διαδικασίες για τις περιπτώσεις λανθασμένης επαλήθευσης, ώστε χρήστες που δικαιούνται πρόσβαση να έχουν δυνατότητα διόρθωσης του σφάλματος και προσβάσιμες εναλλακτικές. Η κυβερνητική απαίτηση συνδέει έτσι τον περιορισμό της πρόσβασης των μικρότερων παιδιών με την αποφυγή αδικαιολόγητων αποκλεισμών.
Kids Wallet και Gov.gr Wallet ως επιλογές, όχι ως μονόδρομος
Στο τεχνικό σκέλος, ο κ. Παπαστεργίου παρουσίασε τη διαδικασία επαλήθευσης μέσω του Kids Wallet και του Gov.gr Wallet, καθώς και τον τρόπο διασύνδεσης των εφαρμογών με τα συστήματα των πλατφορμών. Τα ψηφιακά αποδεικτικά ηλικίας επιτρέπουν την επιβεβαίωση ότι ένας χρήστης πληροί το όριο πρόσβασης χωρίς να διαβιβάζονται το ονοματεπώνυμο ή η ακριβής ημερομηνία γέννησής του.
Η λογική είναι να γνωστοποιείται στην πλατφόρμα μόνο η πληροφορία που χρειάζεται για να επιτραπεί ή να αποκλειστεί η πρόσβαση, αντί να κοινοποιούνται περισσότερα στοιχεία ταυτότητας. Ο υπουργός ανέφερε ότι τα δύο ψηφιακά πορτοφόλια έχουν σχεδιαστεί με χαρακτηριστικά συμβατά με τις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου ως προς την αποτελεσματικότητα, την αξιοπιστία, την αναλογικότητα και την προστασία της ιδιωτικότητας.
Ωστόσο, η αξιοποίησή τους δεν παρουσιάζεται ως υποχρεωτική. Οι πλατφόρμες μπορούν να επιλέξουν διαφορετική τεχνολογική λύση, εφόσον αυτή πληροί τις ίδιες προϋποθέσεις. Η επιλογή του εργαλείου παραμένει στις εταιρείες, μαζί με την ευθύνη να αποδείξουν ότι ο μηχανισμός λειτουργεί και συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων.
Ο κ. Παπαστεργίου αναφέρθηκε επίσης στη συμμετοχή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή τεχνική λύση επαλήθευσης ηλικίας και στην προοπτική διαλειτουργικότητας με το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας, το EUDI Wallet. Στην κυβερνητική προσέγγιση, η εφαρμογή του μέτρου στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει πεδίο δοκιμής αξιόπιστων λύσεων που θα συνεισφέρουν στην ευρύτερη ευρωπαϊκή προσπάθεια προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Το ορόσημο των αρχών Δεκεμβρίου
Η επόμενη συνάντηση τοποθετείται στις αρχές Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε, κάθε πλατφόρμα καλείται να έχει προετοιμάσει συγκεκριμένο σχέδιο εφαρμογής και επίδειξη της προτεινόμενης λύσης της. Η κυβέρνηση ζητά να συμμετάσχουν στελέχη με εξουσιοδότηση να δεσμεύσουν τις εταιρείες, μαζί με τις τεχνικές ομάδες και τους υπευθύνους συμμόρφωσης.
Οι παρουσιάσεις θα πρέπει να καλύπτουν:
- Τη μέθοδο επαλήθευσης ηλικίας και την εφαρμογή του κανόνα ημερολογιακού έτους.
- Την αξιοποίηση του Kids Wallet ή του Gov.gr Wallet ή, εναλλακτικά, την επιλογή άλλης λύσης.
- Τον έλεγχο υφιστάμενων λογαριασμών, νέων εγγραφών και άλλων σχετικών τρόπων πρόσβασης.
- Τις εγγυήσεις ιδιωτικότητας, τη διατήρηση δεδομένων και τις διαδικασίες διόρθωσης σφαλμάτων.
- Τα αποτελέσματα των δοκιμών, τις εκκρεμότητες και τα ορόσημα υλοποίησης.
- Τον ονομαστικό ορισμό ανώτερου στελέχους που θα έχει την ευθύνη για την ετοιμότητα έως την 1η Ιανουαρίου 2027.
Παράλληλα, κάθε εμπόδιο που απαιτεί ενέργεια από τις ελληνικές αρχές πρέπει να γνωστοποιηθεί εγκαίρως, με ακριβή περιγραφή και πρόταση επίλυσης. Στόχος είναι η συνάντηση του Δεκεμβρίου να αφήσει χρόνο για την αντιμετώπιση των εκκρεμοτήτων πριν αρχίσει η εφαρμογή του ορίου.
Η σύνδεση με το ευρωπαϊκό πλαίσιο
Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας, η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει την ευρωπαϊκή διαδικασία κοινοποίησης και έχει σχεδιάσει το πλαίσιο ώστε να λειτουργεί σε συμφωνία με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, τον DSA, μέσω των υφιστάμενων μηχανισμών εποπτείας και επιβολής του.
Ο κ. Σκέρτσος διευκρίνισε ακόμη ότι το πεδίο εφαρμογής ακολουθεί τον ευρωπαϊκό ορισμό των επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης. Όπως επισήμανε, η μη συμπερίληψη μιας υπηρεσίας στον κατάλογο των ρυθμιστών πρόσβασης του Κανονισμού για τις Ψηφιακές Αγορές, του DMA, δεν αρκεί από μόνη της για να την εξαιρέσει από τον συγκεκριμένο ορισμό.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι η συζήτηση για ένα μελλοντικό κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο δεν μεταθέτει την υποχρέωση προετοιμασίας για την ελληνική ημερομηνία εφαρμογής. Παρά την προτίμηση στη συνεργασία, ο υπουργός προειδοποίησε ότι, όπου η συμμόρφωση αποδεικνύεται ανεπαρκής, οι αρμόδιες αρχές θα αξιοποιούν τις εφαρμοστέες εθνικές και ευρωπαϊκές διαδικασίες, με σεβασμό στην κατανομή αρμοδιοτήτων του DSA.
Ξεκινούν τεχνικές ομάδες εργασίας
Στη συνάντηση συμφωνήθηκε η άμεση έναρξη συνεργασίας σε επίπεδο ομάδων εργασίας και η πραγματοποίηση τεχνικών συναντήσεων μεταξύ του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και των πλατφορμών. Αντικείμενο θα είναι η αναλυτική παρουσίαση του μηχανισμού επαλήθευσης και η εξέταση των τεχνικών απαιτήσεων διασύνδεσης.
Από την πλευρά του TikTok συμμετείχαν ο James Brunger, επικεφαλής Ρυθμιστικής Στρατηγικής και Συνεργασίας, η Camilla Giannecchini, επικεφαλής νομική σύμβουλος για ρυθμιστικά θέματα της ΕΕ, και ο Francesco Cacciapuoti, υπεύθυνος Δημόσιας Πολιτικής και Κυβερνητικών Σχέσεων για Ελλάδα, Ιταλία, Μάλτα και Κύπρο. Στη συνάντηση έλαβαν επίσης μέρος ο ειδικός γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων Βασίλης Καρκατζούνης, η νομική σύμβουλος του υπουργείου Ελίτα Σφακιωτάκη και η Ιωάννα Χουδαλάκη εκ μέρους της ΕΕΤΤ.
Στις άμεσες προτεραιότητες περιλαμβάνεται και η ενημέρωση του κοινού. Ο κ. Παπαστεργίου ζήτησε από τις πλατφόρμες να ενημερώσουν εγκαίρως τους χρήστες τους στην Ελλάδα τόσο για τις αλλαγές που τίθενται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027 όσο και για τη διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας που θα κληθούν να ακολουθήσουν.