Να δημιουργήσει μια ισχυρή εναλλακτική απέναντι στο δορυφορικό δίκτυο Starlink του Ίλον Μασκ φιλοδοξεί η καναδική κυβέρνηση, περιορίζοντας παράλληλα την εξάρτηση της χώρας από τις Ηνωμένες Πολιτείες για κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές. Το σχέδιο, ωστόσο, περνά από μια ιδιαίτερα δύσκολη δοκιμασία: η Telesat, η καναδική εταιρεία που έχει αναλάβει να το υλοποιήσει, βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά οικονομικά προβλήματα και μια σκληρή αντιπαράθεση με τους πιστωτές της στη Wall Street.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το πρόγραμμα Lightspeed, ένα δίκτυο 225 δορυφόρων χαμηλής τροχιάς (LEO), το οποίο προορίζεται να προσφέρει υψηλές ταχύτητες σύνδεσης στο διαδίκτυο και ασφαλείς επικοινωνίες σε κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και στρατιωτικές υπηρεσίες ανά τον κόσμο, σύμφωνα με τους Financial Times. Η γεωπολιτική αξία του εγχειρήματος έχει αυξηθεί, καθώς οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αναζητούν εναλλακτικές λύσεις απέναντι στη SpaceX, ιδίως μετά τις αναφορές για περιορισμούς και διακοπές στη λειτουργία του Starlink στην Ουκρανία, την ώρα που η χώρα αντιμετώπιζε τις ρωσικές επιθέσεις.
Το σχέδιο ΚάρνεΪ και η στρατηγική αυτονομία
Ο πρωθυπουργός του Καναδά, Μαρκ Κάρνεϊ, έχει αναδείξει την Telesat ως την προτιμώμενη εγχώρια εναλλακτική απέναντι στο Starlink. Η κυβέρνηση έχει δεσμεύσει σημαντικούς δημόσιους πόρους για την ανάπτυξη του Lightspeed, ενώ τον Αύγουστο ανέθεσε στην εταιρεία 15ετές συμβόλαιο ύψους 2,3 δισ. καναδικών δολαρίων για την ενίσχυση των ασφαλών στρατιωτικών επικοινωνιών, με ιδιαίτερη έμφαση στις ανάγκες του στρατού στην Αρκτική.
Η προσπάθεια εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική της Οτάβα να περιορίσει την εξάρτησή της από την αμερικανική τεχνολογία. Παρά τη δυσαρέσκεια που προκαλεί σε αρκετούς Καναδούς ο ρόλος του Μασκ στην πολιτική ζωή των ΗΠΑ, περισσότεροι από 500.000 πολίτες εξακολουθούν να βασίζονται στο Starlink για πρόσβαση στο διαδίκτυο, κυρίως σε απομακρυσμένες περιοχές.
Ο ανταγωνισμός, πάντως, είναι ιδιαίτερα απαιτητικός. Το δίκτυο Starlink διαθέτει περίπου 11.150 δορυφόρους σε τροχιά, ενώ η Amazon του Τζεφ Μπέζος έχει ήδη αρχίσει να αναπτύσσει το δικό της δίκτυο, Amazon Leo, με στόχο να θέσει σε τροχιά χιλιάδες δορυφόρους έως το 2029. Το Lightspeed δεν αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία πριν από τις αρχές του 2028. Επιπλέον, η Telesat βρίσκεται αντιμέτωπη με μια παράδοξη εξάρτηση: για την εκτόξευση των δικών της δορυφόρων σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τους πυραύλους της SpaceX, της εταιρείας που φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί.
Χρέη και σύγκρουση με τη Wall Street
Η μεγαλύτερη απειλή για το σχέδιο, ωστόσο, προέρχεται από το εσωτερικό της ίδιας της Telesat. Η εταιρεία αντιμετωπίζει υποχρεώσεις περίπου 3,1 δισ. καναδικών δολαρίων, εκ των οποίων περίπου 2,3 δισ. λήγουν στις 6 Δεκεμβρίου και άλλα 600 εκατ. το επόμενο έτος. Την ίδια στιγμή, τα έσοδά της υποχωρούν, καθώς ο υφιστάμενος στόλος της, αποτελούμενος από περίπου 14-15 παλαιότερους γεωστατικούς δορυφόρους, χάνει πελάτες προς ανταγωνιστές με νεότερη τεχνολογία.
Οι πιστωτές Silver Point Capital, GoldenTree Asset Management και Sound Point Capital Management έχουν καταθέσει δύο προτάσεις διάσωσης, ζητώντας παράλληλα την παρέμβαση της κυβέρνησης. Σύμφωνα με εμπιστευτική πρόταση του Οκτωβρίου, που περιήλθε σε γνώση των Financial Times, το σχέδιο αναχρηματοδότησης προβλέπει αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1,7 δισ. καναδικών δολαρίων και έκδοση νέων εξασφαλισμένων δανείων 1,5 δισ. δολαρίων.
Η πρόταση, όμως, συνοδεύεται από μια κρίσιμη απαίτηση: οι δανειστές ζητούν προνομιακή εξασφάλιση επί του συνόλου της συμμετοχής της Telesat στο Lightspeed. Κατηγορούν, μάλιστα, τη διοίκηση ότι τον Σεπτέμβριο του 2025 μετέφερε παράνομα το 62% της συμμετοχής στο πρόγραμμα εκτός της δομής που προστάτευε τα περιουσιακά στοιχεία, προκειμένου να ευνοήσει τους μετόχους εις βάρος των πιστωτών. Η εταιρεία απορρίπτει τις νομικές αιτιάσεις και δηλώνει ότι θα υπερασπιστεί τη θέση της στα δικαστήρια.
Σημαντικό ρόλο στη διαμάχη διαδραματίζει ο επενδυτής Μαρκ Ρατσέσκι, του οποίου το MHR Fund Management συγκαταλέγεται στους βασικούς μετόχους της Telesat, μαζί με το συνταξιοδοτικό ταμείο PSP Investments του Καναδά. Ο Ρατσέσκι έχει μακρά εμπειρία σε εταιρικές συγκρούσεις και αναδιαρθρώσεις χρέους, ενώ ορισμένοι μικρότεροι επενδυτές εκφράζουν δυσαρέσκεια για την έλλειψη ενημέρωσης σχετικά με τις οικονομικές υποχρεώσεις της εταιρείας.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Telesat, Νταν Γκόλντμπεργκ, δηλώνει ότι προτεραιότητα παραμένει μια αναχρηματοδότηση δίκαιη για όλους τους εμπλεκόμενους. Ωστόσο, η ουσιαστική πρόοδος στις διαπραγματεύσεις παραμένει περιορισμένη. Αναλυτές προειδοποιούν ότι η εταιρεία ενδέχεται να φτάσει στην κρίσιμη ημερομηνία της 6ης Δεκεμβρίου χωρίς συμφωνία και να οδηγηθεί σε αθέτηση πληρωμών. Έτσι, ένα πρόγραμμα που έχει αποκτήσει στρατηγική σημασία για τον Καναδά κινδυνεύει να εγκλωβιστεί σε μια οικονομική και δικαστική διαμάχη, πριν ακόμη οι πρώτοι δορυφόροι του Lightspeed αρχίσουν να προσφέρουν υπηρεσίες.