Συνολικό πρόστιμο ύψους 875 εκατ. ευρώ επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε πέντε αυτοκινητοβιομηχανίες για σύσταση καρτέλ.
Πρόκειται για τις Daimler, BMW, καθώς και Volkswagen, Audi και Porsche, που ανήκουν στον όμιλο Volkswagen.
Η επιτροπή διαπίστωσε ότι οι συγκεκριμένες εταιρείες προχώρησαν σε παράνομη σύμπραξη που περιόρισε τον ανταγωνισμό στον τομέα της τεχνολογίας καθαρισμού καυσαερίων επιβατικών αυτοκινήτων με κινητήρα ντίζελ.
Όπως ανακοινώθηκε, είναι η πρώτη φορά που η επιτροπή διαπιστώνει ότι η συνεργασία σε τεχνικά εξαρτήματα, σε αντίθεση με τον καθορισμό των τιμών ή τον καταμερισμό της αγοράς, ισοδυναμεί με παράνομη σύμπραξη. Όλες οι εταιρείες αναγνώρισαν τη συμμετοχή τους στο καρτέλ και συμφώνησαν να επανορθώσουν. Η Daimler αποκάλυψε την ύπαρξη της σύμπραξης στην Επιτροπή και, ως εκ τούτου, έλαβε πλήρη απαλλαγή από πρόστιμα.
Κάθε χρόνο πωλούνται εκατομμύρια νέα αυτοκίνητα ντίζελ αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ στην Ευρώπη. Όχι μόνο οι οδηγοί αυτών των αυτοκινήτων, αλλά όλοι οι πολίτες πρέπει να είναι σε θέση να εμπιστεύονται ότι λειτουργεί ο ανταγωνισμός μεταξύ των αυτοκινητοβιομηχανιών, υποχρέωση στην οποία δεν ανταποκρίθηκαν οι συγκεκριμένες εταιρείες, επισημαίνεται στη σχετική ανακοίνωση της επιτροπής.
Για πάνω από πέντε χρόνια, οι κατασκευαστές αυτοκινήτων αποφεύγουν σκόπιμα να ανταγωνιστούν καλύτερα στον καθαρισμό από ό, τι απαιτείται από τα πρότυπα εκπομπών της ΕΕ. Και το έκαναν παρά το γεγονός ότι υπάρχει η διαθέσιμη τεχνολογία. Ο νόμος καθορίζει τα ελάχιστα πρότυπα καθαρισμού, τα οποία πρέπει να τηρούν όλοι οι παραγωγοί. Αλλά εξακολουθεί να επιτρέπει το ανταγωνισμό με τρόπο ώστε να επιτυγχάνονται ακόμα καλύτερα αποτελέσματα
Το σύστημα SCR
Τα αυτοκίνητα εκπέμπουν καυσαέρια, ορισμένα από τα οποία είναι επιβλαβή. Ένα από αυτά είναι το οξείδιο του αζώτου (NOx). Εάν προστεθεί υγρή ουρία, που ονομάζεται «AdBlue», στη ροή καυσαερίων, το οξείδιο του αζώτου μετατρέπεται σε ακίνδυνο νερό και άζωτο. Αυτό συμβαίνει μόνο εάν προσθέσετε αρκετό από αυτό το «μπλε υγρό». Αυτό κάνουν τα συστήματα επιλεκτικής καταλυτικής μείωσης (SCR) στα αυτοκίνητα ντίζελ: Καθαρίζουν τις εκπομπές αερίων και τις καθιστούν λιγότερο ρυπογόνες.
Ήδη το 2007, η Ευρώπη είχε θεσπίσει ελάχιστα πρότυπα για τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου (τα λεγόμενα πρότυπα «Euro 5» και «Euro 6»), τα οποία επρόκειτο να εφαρμοστούν σταδιακά από το 2009.
Η Daimler, η BMW, η Volkswagen, η Porsche και η Audi πραγματοποίησαν τακτικές συναντήσεις, που αναφέρονται εσωτερικά ως «κύκλοι των πέντε», για να αναπτύξουν μαζί συστήματα SCR για επιβατικά αυτοκίνητα ντίζελ που πληρούν αυτές τις κανονιστικές απαιτήσεις της ΕΕ. Αυτή η συνεργασία τους επέτρεψε να αναπτύξουν μια τεχνολογία για τη μείωση των εκπομπών οξειδίου του αζώτου των νέων επιβατικών αυτοκινήτων ντίζελ και να φέρουν την τεχνολογία αυτή γρήγορα στην αγορά, προς όφελος των καταναλωτών και του περιβάλλοντος.
Το καρτέλ
Το θέμα είναι πώς εξελίχθηκε σε καρτέλ η θεμιτή συνεργασία. Οι κατασκευαστές ανέπτυξαν από κοινού μια πολύ καλή τεχνολογία, αλλά αποφάσισαν να μην ανταγωνιστούν για να την εκμεταλλευτούν όσο μπορούσαν. Οδηγήθηκαν σε συμφωνία ώστε να αποφύγουν τον ανταγωνισμό για την καλύτερη αποτελεσματικότητα του συστήματος SCR παραβιάζοντας τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού της ΕΕ.
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες συμφώνησαν σχετικά με το μέγεθος των δεξαμενών AdBlue που τοποθετούνται στα πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα και στη χρονική απόσταση μεταξύ των αναπληρώσεων. Αντάλλαξαν επίσης ευαίσθητες πληροφορίες σχετικά με τα προβλεπόμενα μεγέθη, εύρη και τη μέση κατανάλωση AdBlue των μελλοντικών μοντέλων αυτοκινήτων.
Γνώριζαν ότι η έγχυση περισσότερου AdBlue θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο αποτελεσματικό καθαρισμό οξειδίου του αζώτου για πολλά μοντέλα αυτοκινήτων υπό ορισμένες συνθήκες οδήγησης. Ήξεραν ότι είχαν την τεχνική δυνατότητα να καθαρίσουν καλύτερα από ό, τι απαιτείται από τον νόμο και να ανταγωνιστούν επάνω σε κάτι τόσο σημαντικό. Αντ’ αυτού, αποφάσισαν να συνεργαστούν δεσμευόμενες ότι καμία δεν θα στοχεύει στον καθαρισμό πάνω από το ελάχιστο επίπεδο που απαιτείται από το νόμο, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό που θα μπορούσε να οδηγήσει στη βελτίωση της ποιότητας και στην ανάπτυξη προϊόντων.
Ο ανταγωνισμός και η καινοτομία σε αυτόν τον χώρο είναι επίσης ουσιαστικής σημασίας για την Ευρώπη για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων της Πράσινης Συμφωνίας, τονίζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Συνεπώς, κάθε προσπάθεια περιορισμού του ανταγωνισμού εις βάρος της καινοτομίας θα καταστήσει δυσκολότερη την επίτευξη αυτών των στόχων. «Η σημερινή απόφαση είναι ένα παράδειγμα της αποφασιστικότητας της Επιτροπής να αποτρέψει αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές στον συγκεκριμένο χώρο».