To τεχνολογικό καμάρι της Ολλανδίας, η ASML, ενδέχεται να αντιπροσωπεύει άμεσα έως και 1,6% της εγχώριας οικονομίας φέτος, από 1,3% που ήταν το 2025, όπως ανέφεραν οικονομολόγοι της ING σε σημείωμα που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα, υπογραμμίζοντας την αυξανόμενη εξάρτηση της χώρας από τον κατασκευαστή εξοπλισμού μικροτσίπ.
Η ASML ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι αναμένει να αυξήσει την παραγωγική της ικανότητα κατά 30% το 2027 και κατά επιπλέον 30% το 2028.
Τα εργαλεία που κατασκευάζει η ASML είναι απαραίτητα για την κατασκευή μικροεπεξεργαστών τελευταίας τεχνολογίας, ενώ η ραγδαία αύξηση της ζήτησης για τεχνητή νοημοσύνη (AI) την έχει καταστήσει την πιο «πολύτιμη» εταιρεία της Ευρώπης σε όρους κεφαλαιοποίησης, με αξία 547 δισ. ευρώ.
Η Ευρώπη έχει μείνει πίσω από τις ΗΠΑ και την Ασία στην παγκόσμια τεχνολογική άνθηση, και ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, έχει προειδοποιήσει ότι η θέση της ηπείρου στις τεχνολογίες ανάπτυξης επιδεινώνεται. Η Ολλανδία, σύμφωνα με την έκθεση, αποτελεί εξαίρεση.
«Χάρη στην ASML και στο οικοσύστημα που την περιβάλλει, η Ολλανδία κατέχει κεντρική θέση στην τεχνολογική άνθηση που οδηγείται από την τεχνητή νοημοσύνη και αποκομίζει σημαντικά οικονομικά οφέλη από αυτήν», έγραψαν οι συντάκτες.
Εν μέσω της παγκόσμιας άνθησης της τεχνητής νοημοσύνης, ο ολλανδικός κατασκευαστής εξοπλισμού μικροεπεξεργαστών ASML ξεχώρισε από τον ανταγωνισμό και αναδείχθηκε στην εταιρεία με τη μεγαλύτερη αξία στην περιοχή.
Η έρευνα και ανάπτυξη καθώς και η παραγωγή της εταιρείας πραγματοποιούνται και οι δύο στην Ολλανδία, ενώ πρόσθετα έμμεσα οφέλη προέρχονται από το οικοσύστημα των προμηθευτών της, ανέφερε η ING. Η ASML ανακοίνωσε τον περασμένο μήνα ότι αναμένει να αυξήσει την παραγωγική της ικανότητα κατά 30% το 2027 και κατά επιπλέον 30% το 2028.
Φοβούνται στην ASML το «φαινόμενο Nokia»
Παρά τα οφέλη για την ολλανδική οικονομία, οι ερευνητές προειδοποίησαν για την αυξανόμενη εξάρτηση από μία μόνο εταιρεία, αναφέροντας το παράδειγμα της Nokia στη Φινλανδία.
Στην ακμή της, γύρω στο 2000, η Nokia αντιπροσώπευε το 3,8% της φινλανδικής οικονομίας, αλλά το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 0,5% μια δεκαετία αργότερα, καθώς η εταιρεία δεν κατάφερε να αξιοποιήσει την επανάσταση των smartphone, έγραψαν οι συγγραφείς. Μια μελέτη του ΟΟΣΑ του 2023 συνέδεσε την παρακμή της εταιρείας με την επιβράδυνση της αύξησης της παραγωγικότητας σε ολόκληρη την οικονομία.
Το παράδειγμα δείχνει «πόσο καταστροφική μπορεί να είναι μια κρίση για μια κυρίαρχη εταιρεία, ακόμη και μέσα σε ένα εξαιρετικά ανεπτυγμένο τεχνολογικό οικοσύστημα», έγραψαν οι συγγραφείς.
Η γεωπολιτική αποτελεί ένα άλλο θέμα ανησυχίας, ειδικά ο τεχνολογικός ανταγωνισμός μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Οι περιορισμοί υπό την ηγεσία των ΗΠΑ απαγορεύουν ήδη τις πωλήσεις των πιο προηγμένων εργαλείων της ASML στην Κίνα, ενώ εξετάζονται και περαιτέρω μέτρα. Η ASML είναι επίσης ευάλωτη σε διακοπές του εφοδιασμού με κρίσιμα εξαρτήματα από το εξωτερικό, ανέφερε η ING.
Στην εγχώρια αγορά, η έλλειψη εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού ενδέχεται να περιορίσει την ανάπτυξη. Η ASML ξεκίνησε τον περασμένο μήνα τα έργα για μια μεγάλη επέκταση στην ολλανδική πόλη του Αϊντχόβεν, η οποία αναμένεται να διαθέτει τελικά χώρο για τη στέγαση έως και 20.000 εργαζομένων.