- Το σχέδιο προβλέπει εξοικονόμηση 900 εκατ. ευρώ το 2027, ποσό που θα κλιμακωθεί στα 3,5 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2035, αγγίζοντας περίπου το 16% του συνόλου των δημοσίων υπαλλήλων.
- Η ενσωμάτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα του σχεδιασμού, με το κοινοβούλιο να στοχεύει σε αύξηση της παραγωγικότητας κατά 20%, συνδυαστικά με την κατάργηση 500 γραφειοκρατικών κανόνων ετησίως.
- Από τις περικοπές εξαιρούνται η Αστυνομία και η Άμυνα, ενώ δεν επιβάλλεται οριζόντιο «πάγωμα» προσλήψεων, αλλά αυστηρή αξιολόγηση της αναγκαιότητας αναπλήρωσης για κάθε αποχώρηση.
Μια νέα, ψηφιακά αναβαθμισμένη και αισθητά μικρότερη δομή για το ολλανδικό Δημόσιο προανήγγειλε η κυβέρνηση της χώρας, ανακοινώνοντας ένα εκτενές πρόγραμμα εξορθολογισμού που θα οδηγήσει στην περικοπή 25.000 θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης.
Το σχέδιο, το οποίο παρουσιάστηκε επίσημα στο κοινοβούλιο από τον υφυπουργό, αρμόδιο για την Αποτελεσματική Διακυβέρνηση, Eric van der Burg, στοχεύει στη δημιουργία ενός κράτους που θα είναι «πιο απλό, πιο έξυπνο και πιο μικρό», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε. Η κεντρική φιλοσοφία του προγράμματος βασίζεται στην παραδοχή ότι η ραγδαία εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) και η ψηφιοποίηση επιτρέπουν τη διεκπεραίωση του ίδιου ή και μεγαλύτερου όγκου εργασίας με σημαντικά λιγότερο ανθρώπινο δυναμικό.
Η «έκρηξη» του Δημοσίου και το στοίχημα της εξοικονόμησης
Η ανάγκη για συρρίκνωση έρχεται μετά από μια περίοδο έντονης διόγκωσης του κρατικού μηχανισμού. Σύμφωνα με στοιχεία, ο αριθμός των κεντρικών δημοσίων υπαλλήλων στην Ολλανδία έφτασε στο ιστορικό υψηλό των 160.000 εργαζομένων στα τέλη του 2025, καταγράφοντας αύξηση 41% σε σχέση με το 2018.
Πλέον, η κυβέρνηση καλείται να εξασφαλίσει ετήσια εξοικονόμηση πόρων ύψους 900 εκατ. ευρώ για το 2027, με τον στόχο να εκτινάσσεται στα 3,5 δισ. ευρώ από το 2035 και έπειτα. Οι μεγαλύτερες μειώσεις αναμένονται στα υπουργεία, τις επιθεωρήσεις και τις εκτελεστικές υπηρεσίες, ορισμένες εκ των οποίων ενδέχεται να αντιμετωπίσουν περικοπές της τάξης του 45% έως 60%. Στον αντίποδα, το προσωπικό της Αστυνομίας και της Άμυνας παραμένει στο απυρόβλητο, καθώς εξαιρείται πλήρως από τη στρατηγική συρρίκνωσης.
Παρότι το ποσοστό περικοπών ισοδυναμεί με περίπου 16% του συνολικού εργατικού δυναμικού έως το 2035, ο Van der Burg απέκλεισε το ενδεχόμενο ενός οριζόντιου, απόλυτου «παγώματος» προσλήψεων. Αντιθέτως, κάθε αποχώρηση θα εξετάζεται μεμονωμένα, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν η συγκεκριμένη θέση κρίνεται απολύτως απαραίτητη για να καλυφθεί εκ νέου.
AI, κοινόχρηστα γραφεία και κατάργηση επιτροπών
Η στροφή στην τεχνολογία δεν περιορίζεται μόνο σε διακηρύξεις. Το ολλανδικό κοινοβούλιο έχει ήδη ψηφίσει μη δεσμευτικές προτάσεις που καλούν την κυβέρνηση να ενισχύσει την παραγωγιμότητα κατά 20% μέσω της ενσωμάτωσης εργαλείων AI, προσέγγιση που ο υφυπουργός χρησιμοποίησε ως κεντρικό επιχείρημα για την αναδιάρθρωση. Το πρώτο τρίμηνο του 2027, το υπουργικό συμβούλιο αναμένεται να εξειδικεύσει τους στόχους γύρω από αυτή την τεχνολογική μετάβαση.
Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει δραστικές επιχειρησιακές αλλαγές για τη μείωση των λειτουργικών εξόδων. Μεταξύ αυτών, ξεχωρίζει η καθιέρωση αναλογίας ενός γραφείου (desk) ανά δύο υπαλλήλους, κίνηση που θα επιτρέψει στο κράτος να πουλήσει πλεονάζοντα κτίρια και ακίνητα. Επιπλέον, δρομολογείται η ομογενοποίηση των συστημάτων πληροφορικής (IT) και η ριζική μείωση των μόνιμων συμβουλευτικών συμβουλίων (που σήμερα ανέρχονται σε 28) και των επιτροπών (περίπου 150), με την επιβολή αυστηρών στόχων εντός του τρέχοντος έτους.
Ο εξορθολογισμός συμπληρώνεται από μια ευρεία προσπάθεια απογραφειοκρατοποίησης, καθώς η κυβέρνηση δεσμεύεται να καταργεί ή να απλοποιεί τουλάχιστον 500 διοικητικούς κανόνες κάθε χρόνο, ελαφρύνοντας περαιτέρω τον φόρτο εργασίας των υπαλλήλων που θα παραμείνουν στο σύστημα.