Η Ιταλία έδωσε σε Eolo και Iliad δύο εθνικές άδειες στη χαμηλή ζώνη των 26 GHz, ανοίγοντας έναν νέο γύρο ανταγωνισμού στο σταθερό ασύρματο Internet. Η ουσία δεν βρίσκεται μόνο στο τίμημα των 25,7 εκατ. ευρώ ανά άδεια, αλλά στο μοντέλο: πολύ γρήγορες συνδέσεις χωρίς να φτάνει ίνα σε κάθε σπίτι. Για την Ελλάδα, που διαθέτει ήδη αντίστοιχο φάσμα αλλά εξακολουθεί να έχει μεγάλες γεωγραφικές ανισότητες, το ιταλικό παράδειγμα είναι ένας καθρέφτης των επόμενων επιλογών.
Τα βασικά σε 30’’
- Η Eolo και η Iliad απέκτησαν από ένα εθνικό τμήμα στη ζώνη 24,25-26,5 GHz, έναντι 25,7 εκατ. ευρώ η καθεμία.
- Στην Ιταλία οι γραμμές σταθερής ασύρματης πρόσβασης έφτασαν τα 2,78 εκατομμύρια τον Ιούνιο του 2026, αυξημένες κατά 12% σε ένα έτος.
- Η Ελλάδα έχει ήδη εκχωρήσει φάσμα 26 GHz σε COSMOTE, Vodafone και Nova, τόσο για 5G όσο και για σταθερή ασύρματη πρόσβαση.
- Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν το FWA αντικαθιστά την οπτική ίνα, αλλά πού μπορεί να τη συμπληρώσει οικονομικά και γρήγορα.
Τι ακριβώς άλλαξε στην Ιταλία
Το ιταλικό υπουργείο Επιχειρήσεων και Made in Italy ολοκλήρωσε το πρώτο καθοριστικό σκέλος της διαδικασίας για τη χαμηλή ζώνη των 26 GHz. Η δημοπρασία αφορούσε συνολικά πέντε εθνικά τμήματα των 200 MHz και 42 τοπικά τμήματα σε 21 γεωγραφικές περιοχές, με συνολικά 2.250 MHz διαθέσιμου φάσματος. Οι Eolo και Iliad ήταν οι μόνοι διεκδικητές των εθνικών αδειών και απέκτησαν από ένα τμήμα, με τίμημα 25,726 εκατ. ευρώ η καθεμία.
Οι άδειες αναμένεται να μπορούν να αξιοποιηθούν από τις αρχές του 2029, εκτός αν επιτραπεί νωρίτερα προσωρινή χρήση μετά την αποχώρηση των υφιστάμενων συστημάτων. Αυτό σημαίνει ότι η είδηση δεν αφορά ένα προϊόν που θα εμφανιστεί αύριο στα ράφια. Αφορά τη στρατηγική τοποθέτηση για το επόμενο κύμα σταθερών δικτύων.
Για την Eolo, η λογική είναι άμεση. Η εταιρεία έχει χτίσει την ταυτότητά της γύρω από το FWA και αναφέρει ότι το δίκτυό της μπορεί να προσφέρει ταχύτητες έως 1 Gbps σε περισσότερους από 2.000 δήμους. Για την Iliad, το φάσμα μπορεί να λειτουργήσει διαφορετικά: η εταιρεία δεν διαθέτει σήμερα λιανική FWA στην Ιταλία, αλλά έχει ήδη εμπειρία εκμίσθωσης συχνοτήτων στην Open Fiber για χονδρικές υπηρεσίες σε απομακρυσμένες περιοχές.

Γιατί το FWA έγινε πραγματική αγορά και όχι προσωρινό υποκατάστατο
Τα τελευταία στοιχεία της ιταλικής ρυθμιστικής αρχής AGCOM εξηγούν το ενδιαφέρον. Στο τέλος Ιουνίου υπήρχαν 2,78 εκατ. συνδέσεις FWA, αυξημένες κατά 12% σε ετήσια βάση. Αντιστοιχούν σε σχεδόν 14% του συνόλου των σταθερών γραμμών. Την ίδια περίοδο οι συνδέσεις οπτικής ίνας μέχρι το σπίτι αυξήθηκαν ταχύτερα, κατά 17,5%, και έφτασαν τα 7,64 εκατομμύρια.
Αυτή είναι η πιο σημαντική ανάγνωση: FWA και FTTH δεν κινούνται υποχρεωτικά σε αντίθετες κατευθύνσεις. Η ίνα κερδίζει στις πυκνές περιοχές και εκεί όπου το κόστος έργων μπορεί να κατανεμηθεί σε πολλούς πελάτες. Το FWA κερδίζει χρόνο και οικονομία σε προάστια, μικρούς οικισμούς, δύσβατες ζώνες ή σημεία όπου η εκσκαφή και οι άδειες κάνουν την ενσύρματη ανάπτυξη αργή.
Ο ανταγωνισμός στην Ιταλία έχει ήδη αλλάξει. Η TIM πέρασε στην πρώτη θέση του FWA με μερίδιο 24,4%, έναντι 23,3% της Eolo. Η Fastweb+Vodafone ακολουθεί με 16,3% και η Wind Tre με 14,5%. Η αγορά, δηλαδή, δεν ανήκει πλέον σε έναν εξειδικευμένο παίκτη· έχει μετατραπεί σε πεδίο σύγκρουσης των μεγάλων τηλεπικοινωνιακών ομίλων.
Τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει το 26 GHz
Η ζώνη των 26 GHz προσφέρει πολύ μεγάλο εύρος και άρα υψηλή χωρητικότητα, μικρή καθυστέρηση και δυνατότητα για ταχύτητες που προσεγγίζουν μια ενσύρματη σύνδεση. Το τίμημα είναι η εμβέλεια. Τα κύματα χιλιοστομετρικού μήκους εξασθενούν γρηγορότερα, δυσκολεύονται να περάσουν από εμπόδια και απαιτούν προσεκτική οπτική επαφή, περισσότερα σημεία εκπομπής και σωστά τοποθετημένο εξοπλισμό στον πελάτη.
Γι’ αυτό το 26 GHz δεν είναι μαγικό χαλί που καλύπτει ολόκληρη την ύπαιθρο από έναν ιστό. Είναι εργαλείο ακριβείας: για πυκνά αστικά σημεία με μεγάλη ζήτηση, για επιχειρηματικά πάρκα, λιμάνια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αλλά και για στοχευμένες συστάδες κατοικιών όπου υπάρχει καθαρή διαδρομή προς τον σταθμό. Πίσω από κάθε «ασύρματο τελευταίο μίλι» πρέπει να υπάρχει οπτική ίνα που μεταφέρει τον συγκεντρωμένο όγκο δεδομένων στον κορμό.

Η ελληνική διάσταση: φάσμα υπάρχει, το επιχειρηματικό μοντέλο αναζητείται
Η Ελλάδα δεν ξεκινά από το μηδέν. Σύμφωνα με τα ισχύοντα δικαιώματα της ΕΕΤΤ, η COSMOTE διαθέτει 400 MHz στη ζώνη 26,7-27,1 GHz, η Nova —μέσω των δικαιωμάτων της πρώην Wind— 200 MHz στη ζώνη 26,5-26,7 GHz και η Vodafone 400 MHz στη ζώνη 27,1-27,5 GHz. Τα δικαιώματα αυτά ισχύουν έως τον Δεκέμβριο του 2035.
Υπάρχουν επίσης παλαιότερα ζευγαρωμένα τμήματα στην περιοχή των 25-26 GHz για σταθερή ασύρματη πρόσβαση, με δικαιούχους τους ίδιους τρεις παρόχους και διάρκεια έως τον Φεβρουάριο του 2032. Άρα, το βασικό εμπόδιο δεν είναι η απουσία φάσματος. Είναι η επιλογή των περιοχών, η διαθεσιμότητα κατάλληλου εξοπλισμού, η πυκνότητα των σταθμών, το κόστος εγκατάστασης στον πελάτη και η βεβαιότητα ότι θα συγκεντρωθεί αρκετή ζήτηση.
Η σύγκριση με την Ιταλία είναι αποκαλυπτική. Στην Ελλάδα η κάλυψη FTTP έφτασε το 59,8% των νοικοκυριών το 2025, από 46,1% έναν χρόνο νωρίτερα, αλλά παρέμεινε κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ήταν 74,1%. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει επίσης μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα σε αστικές και αραιοκατοικημένες περιοχές. Εκεί ακριβώς μπορεί να βρεθεί χώρος για ένα σοβαρό FWA προϊόν: όχι ως δικαιολογία για να σταματήσει η ίνα, αλλά ως γέφυρα έως ότου η ίνα γίνει οικονομικά βιώσιμη.
Τι αλλάζει για COSMOTE, Vodafone και Nova
Για τους τρεις ελληνικούς παρόχους, το ιταλικό παράδειγμα δημιουργεί τρεις πιέσεις. Πρώτον, να μετατρέψουν το αδρανές ή περιορισμένα αξιοποιημένο φάσμα σε μετρήσιμο προϊόν με σαφείς ταχύτητες, όρια χωρητικότητας και εγγυήσεις ποιότητας. Δεύτερον, να αποφασίσουν αν το FWA θα είναι κυρίως λιανική υπηρεσία ή και εργαλείο χονδρικής για μικρότερους παρόχους και τοπικά έργα. Τρίτον, να συνδέσουν τις επενδύσεις 5G με το πρόγραμμα οπτικών ινών, ώστε κάθε νέος ασύρματος κόμβος να πατά σε επαρκές backhaul.
Η COSMOTE διαθέτει το μεγαλύτερο σταθερό αποτύπωμα και μπορεί να χρησιμοποιήσει FWA για ταχύτερη κάλυψη εκτός προγράμματος FTTH. Η Vodafone μπορεί να αξιοποιήσει τη σύγκλιση κινητής και σταθερής μετά την ευρωπαϊκή αναδιάταξη του ομίλου και τις υποδομές που ήδη διαθέτει. Η Nova έχει κίνητρο να προσφέρει γρήγορα σταθερά πακέτα εκεί όπου δεν ελέγχει το τελευταίο μίλι. Καμία από αυτές τις επιλογές, όμως, δεν είναι αυτόματη: απαιτούν εμπορική κλίμακα, κατάλληλες συσκευές και διαφανείς επιδόσεις.
Γιατί έχει σημασία για επιχειρήσεις και καταναλωτές
Για ένα νοικοκυριό σε νησί, ορεινό χωριό ή περιαστική ζώνη, το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πρόσβαση σε εκατοντάδες Mbps χωρίς πολυετή αναμονή για έργα εκσκαφής. Για μια μικρή επιχείρηση, μπορεί να προσφέρει δεύτερη ανεξάρτητη σύνδεση και ανθεκτικότητα σε βλάβη της ενσύρματης γραμμής. Για δήμους και βιομηχανικές περιοχές, μπορεί να υποστηρίξει κάμερες, αισθητήρες, τηλεμετρία και ιδιωτικές εφαρμογές 5G.
Υπάρχουν όμως δύο όροι. Οι πάροχοι πρέπει να δημοσιεύουν ρεαλιστικές ταχύτητες στις ώρες αιχμής και όχι μόνο θεωρητικά μέγιστα. Και η πολιτεία πρέπει να αντιμετωπίσει το FWA ως συμπληρωματικό κομμάτι ενός ενιαίου χάρτη υποδομών, ώστε οι επιδοτήσεις και οι άδειες να μη δημιουργούν παράλληλα δίκτυα χωρίς επαρκή χρήση.
Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε
Το πρώτο σήμα θα είναι αν η Ιταλία επιτρέψει προσωρινή χρήση πριν από το 2029 και πώς θα κατανεμηθούν τα υπόλοιπα εθνικά και περιφερειακά τμήματα. Το δεύτερο είναι αν η Iliad θα κρατήσει το φάσμα για χονδρική συνεργασία με την Open Fiber ή θα μπει η ίδια στη λιανική FWA. Το τρίτο, και πιο σημαντικό για την Ελλάδα, είναι αν COSMOTE, Vodafone και Nova θα παρουσιάσουν μαζικά πακέτα 26 GHz με εξωτερικό τερματικό και συγκεκριμένες γεωγραφικές δεσμεύσεις.
Η Ιταλία δείχνει ότι η σταθερή ασύρματη πρόσβαση μπορεί να γίνει αυτόνομη αγορά, όχι προσωρινό μπάλωμα. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη τις συχνότητες, τις οπτικές διασυνδέσεις και τη ζήτηση. Αυτό που λείπει είναι η απόφαση να μετατραπεί το φάσμα από λογιστική άδεια σε πραγματική εναλλακτική σύνδεση — εκεί όπου η ίνα αργεί περισσότερο.

