Το Διαδίκτυο ξεπέρασε ένα ιστορικό ορόσημο: 6,3 δισ. άνθρωποι, το 76% του παγκόσμιου πληθυσμού, είναι πλέον online. Πίσω από τον εντυπωσιακό αριθμό, όμως, παραμένουν 2 δισ. αποκλεισμένοι και ένα βαθύτερο πρόβλημα: η κάλυψη δεν αρκεί όταν η σύνδεση, η συσκευή ή οι ψηφιακές δεξιότητες κοστίζουν περισσότερο απ’ όσο αντέχει ένα νοικοκυριό.
Τα βασικά σε 30’’
- Η ITU εκτιμά ότι οι χρήστες του Διαδικτύου αυξήθηκαν από 6,1 δισ. το 2025 σε 6,3 δισ. το 2026, αλλά 2 δισ. άνθρωποι παραμένουν offline.
- Η χρήση φθάνει το 93% στις χώρες υψηλού εισοδήματος και μόλις το 32% στις χώρες χαμηλού εισοδήματος.
- Τρεις στις δέκα οικονομίες δεν καλύπτουν ούτε τον στόχο προσιτού σταθερού ούτε τον στόχο προσιτού κινητού Internet.
- Στην Ελλάδα η κάλυψη οπτικής ίνας αυξάνεται γρήγορα, αλλά οι γρήγορες συνδέσεις, οι ψηφιακές δεξιότητες και η υιοθέτηση προηγμένων υπηρεσιών υστερούν.
- Για Telekom, Vodafone και Nova, το επόμενο πεδίο ανταγωνισμού είναι η πραγματική χρήση: καθαρές τιμές, εύκολη ενεργοποίηση, αξιόπιστο Wi‑Fi και υποστήριξη για όσους δυσκολεύονται ψηφιακά.
Το ορόσημο των 6,3 δισεκατομμυρίων
Η ετήσια έκθεση «Facts and Figures 2026» της Διεθνούς Ένωσης Τηλεπικοινωνιών καταγράφει ακόμη μία χρονιά προόδου. Περίπου 200 εκατ. περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν το Internet σε σύγκριση με την αναθεωρημένη εκτίμηση για το 2025. Η πρόοδος, ωστόσο, δεν κατανέμεται ισόρροπα.
Στις χώρες υψηλού εισοδήματος είναι online το 93% του πληθυσμού, ενώ στις χώρες χαμηλού εισοδήματος μόλις το 32%. Το 82% των κατοίκων πόλεων χρησιμοποιεί Internet, έναντι 63% στις αγροτικές περιοχές. Οι νέοι 15 έως 24 ετών εμφανίζουν χρήση 86%, σε σύγκριση με 74% για τον υπόλοιπο πληθυσμό. Παραμένει και το χάσμα φύλου: 79% των ανδρών έναντι 74% των γυναικών.
Η διαφορά δεν εξηγείται μόνο από την απουσία δικτύου. Το 97% του παγκόσμιου πληθυσμού βρίσκεται εντός κάλυψης τουλάχιστον 3G, ενώ το 84% των ανθρώπων άνω των δέκα ετών διαθέτει κινητό τηλέφωνο. Παρ’ όλα αυτά, η κατοχή συσκευής ή η παρουσία σήματος δεν μετατρέπεται αυτόματα σε ουσιαστική και καθημερινή πρόσβαση.
Η παγίδα της προσιτής πρόσβασης
Η ITU χρησιμοποιεί ως διεθνή στόχο το κόστος ενός βασικού πακέτου να μην υπερβαίνει το 2% του κατά κεφαλήν ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος. Η παγκόσμια διάμεση τιμή ενός πακέτου mobile data-only έχει πέσει στο 1,2%, ενώ για τη σταθερή ευρυζωνική σύνδεση βρίσκεται στο 2,3%. Η μέση εικόνα, όμως, κρύβει τεράστιες αποκλίσεις.
Από τις 202 οικονομίες με διαθέσιμα στοιχεία, οι 138 πιάνουν τον στόχο στο κινητό Internet. Στη σταθερή, μόλις 91 από τις 192 οικονομίες βρίσκονται κάτω από το όριο. Συνολικά, τρεις στις δέκα δεν επιτυγχάνουν κανέναν από τους δύο στόχους. Στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, το πακέτο κινητών δεδομένων εξακολουθεί να κοστίζει διάμεσο 6,1% του εισοδήματος, ενώ μια σταθερή σύνδεση σε χώρα χαμηλού εισοδήματος μπορεί να απορροφά πάνω από το ένα τέταρτο του μέσου εισοδήματος.
Υπάρχει και χάσμα ποιότητας. Η κάλυψη 5G φθάνει το 59% του παγκόσμιου πληθυσμού, αλλά είναι 86% στις πλούσιες χώρες και μόλις 4% στις φτωχότερες. Η μέση μηνιαία κατανάλωση δεδομένων ανά συνδρομή είναι 20 GB στις χώρες υψηλού εισοδήματος και 3,4 GB στις χαμηλού εισοδήματος. Άρα η ανισότητα δεν αφορά μόνο το αν κάποιος συνδέεται, αλλά και τι μπορεί να κάνει όταν συνδεθεί.
Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη μεγαλώνει το χάσμα
Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, μια αργή ή περιστασιακή σύνδεση περιορίζει την πρόσβαση σε εκπαίδευση, εργασία, τραπεζικές υπηρεσίες, τηλεϊατρική και εργαλεία παραγωγικότητας. Οι νέες εφαρμογές απαιτούν περισσότερα δεδομένα, σύγχρονες συσκευές και βασική ικανότητα αξιολόγησης των αποτελεσμάτων τους. Ο αποκλεισμός, επομένως, μετακινείται από το «δεν έχω σήμα» στο «δεν μπορώ να πληρώσω, να χρησιμοποιήσω ή να εμπιστευτώ την υπηρεσία».
Το πρόβλημα αφορά και τις επιχειρήσεις. Μια μικρή εταιρεία που διαθέτει σύνδεση αλλά δεν έχει ανθρώπους με δεξιότητες, ασφαλές cloud ή σύγχρονα εργαλεία συνεργασίας παραμένει τυπικά online, χωρίς να απολαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της οικονομικής αξίας της ψηφιοποίησης.
Η ελληνική διάσταση: γρήγορο δίκτυο, άνιση αξιοποίηση
Η Ελλάδα βρίσκεται σε διαφορετική θέση από τις χώρες όπου απουσιάζει η βασική υποδομή, αλλά αντιμετωπίζει τη δική της εκδοχή του χάσματος. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέγραψε για το 2025 κάλυψη FTTP 59,8%, από 46,1% έναν χρόνο νωρίτερα, με πολύ ταχύτερη ετήσια πρόοδο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η συνολική κάλυψη 5G έφθασε το 99,5%.
Η υιοθέτηση και οι δεξιότητες δεν κινούνται με την ίδια ταχύτητα. Η ΕΕΤΤ κατέγραφε στο πρώτο εξάμηνο του 2025 ότι οι σταθερές γραμμές 100 Mbps και άνω αντιστοιχούσαν στο 44,7% του συνόλου, από 37,4% στο τέλος του 2024. Παράλληλα, μόνο το 50,96% των ατόμων 16 έως 74 ετών διέθετε τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, έναντι 60,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η διαφορά δείχνει γιατί η πολιτική δεν μπορεί να σταματά στο σκάψιμο δρόμων και στην ανακοίνωση νέων ταχυτήτων. Χρειάζονται τιμές που είναι κατανοητές σε όλη τη διάρκεια του συμβολαίου, οικονομικός εξοπλισμός, υποστήριξη εγκατάστασης, εκπαίδευση και υπηρεσίες που δίνουν πραγματικό λόγο στον πολίτη ή στη μικρή επιχείρηση να αναβαθμιστεί.
Το Gigabit Voucher και το όριο των επιδοτήσεων
Το ελληνικό Gigabit Voucher διαθέτει προϋπολογισμό 80 εκατ. ευρώ και επιταγή 200 ευρώ, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, για νοικοκυριά και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν έχουν σύνδεση τουλάχιστον 100 Mbps. Μπορεί να καλύψει έως το 50% επιλέξιμων δαπανών για ενεργοποίηση, εξοπλισμό, εσωτερική καλωδίωση και μέρος του μηνιαίου παγίου για 24 μήνες.
Το πρόγραμμα μειώνει το αρχικό εμπόδιο, αλλά δεν λύνει από μόνο του τη μακροχρόνια προσιτότητα. Όταν λήξει η επιδότηση, η σύνδεση πρέπει να παραμένει οικονομικά βιώσιμη. Επίσης, η απουσία εισοδηματικού κριτηρίου διευρύνει τη συμμετοχή, αλλά δεν κατευθύνει υποχρεωτικά τη μεγαλύτερη ενίσχυση στα νοικοκυριά που κινδυνεύουν περισσότερο να μείνουν εκτός.
Τι αλλάζει για Telekom, Vodafone και Nova
Για τους τρεις μεγάλους παρόχους, η νέα φάση δεν θα κριθεί μόνο στα σπίτια κάλυψης. Η Telekom έχει το πλεονέκτημα του μεγαλύτερου FTTH αποτυπώματος, ενώ Vodafone και Nova μπορούν να πιέσουν με ανταγωνιστικά πακέτα, χονδρική πρόσβαση και εναλλακτικές όπως το σταθερό 5G. Και οι τρεις, όμως, χρειάζεται να μειώσουν την πολυπλοκότητα των τιμολογίων, να εξηγούν καθαρά την τιμή μετά την προωθητική περίοδο και να εξασφαλίζουν ότι router και οικιακό Wi‑Fi δεν ακυρώνουν την ταχύτητα της οπτικής ίνας.
Υπάρχει επίσης χώρος για κοινωνικά πακέτα, ευέλικτη χρηματοδότηση συσκευών και στοχευμένη υποστήριξη ηλικιωμένων ή μικρών επιχειρήσεων. Η προσιτή σύνδεση χωρίς κατάλληλη συσκευή και δεξιότητες παράγει περιορισμένη αξία· η ακριβή σύνδεση με άριστη κάλυψη αφήνει τον πελάτη εκτός αγοράς.
Γιατί έχει σημασία
Το κεντρικό μήνυμα της ITU είναι ότι η καθολική κάλυψη και η καθολική χρήση δεν είναι το ίδιο πράγμα. Για την Ελλάδα, η ταχεία ανάπτυξη FTTH και η σχεδόν πλήρης κάλυψη 5G δημιουργούν τη βάση. Το επόμενο βήμα είναι να μετατραπούν σε συνδέσεις που οι πολίτες μπορούν να πληρώνουν, να χρησιμοποιούν με ασφάλεια και να αξιοποιούν παραγωγικά.
Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε
- Τη συμμετοχή στο Gigabit Voucher και το ποσοστό των συνδέσεων που παραμένουν ενεργές μετά την επιδότηση.
- Την πραγματική τελική τιμή των πακέτων μετά από εκπτώσεις, τέλη ενεργοποίησης και συνδυαστικές προσφορές.
- Τη μετάβαση των ελληνικών γραμμών σε ταχύτητες άνω των 100 Mbps και όχι μόνο την αύξηση της γεωγραφικής κάλυψης.
- Την εξέλιξη των βασικών ψηφιακών δεξιοτήτων και της χρήσης cloud και AI από μικρές επιχειρήσεις.
- Τα αναλυτικά στοιχεία τιμών ανά χώρα που η ITU αναμένεται να δημοσιεύσει έως τον Δεκέμβριο του 2026, ώστε να φανεί με συγκρίσιμους όρους η ελληνική θέση.