Μια νέα αγορά ασύρματων δικτύων ανοίγει στην Ελλάδα, αυτή τη φορά όχι για εθνική κάλυψη κινητών αλλά για εργοστάσια, λιμάνια, logistics, ενέργεια και κρίσιμες υποδομές. Η ΕΕΤΤ έθεσε σε διαβούλευση το πλαίσιο για τη ζώνη 3,8–4,2 GHz, προτείνοντας τοπικές άδειες έως 100 MHz, δεκαετή διάρκεια και χορήγηση με σειρά προτεραιότητας. Η αλλαγή μπορεί να μετατρέψει το ιδιωτικό 5G από πιλοτική εφαρμογή σε πραγματική επιχειρηματική αγορά.
Τα βασικά σε 30’’
- Η ΕΕΤΤ ξεκίνησε στις 6 Νοεμβρίου δημόσια διαβούλευση για την κοινή χρήση 400 MHz φάσματος στη ζώνη 3,8–4,2 GHz από τοπικά ασύρματα δίκτυα.
- Προτείνονται άδειες χαμηλής και μέσης ισχύος, με διαθέσιμο εύρος από 10 έως 100 MHz και χορήγηση ανά γεωγραφική περιοχή με σειρά χρονικής προτεραιότητας.
- Τα δικαιώματα θα διαρκούν δέκα χρόνια, με δυνατότητα ανανέωσης, ενώ το δίκτυο θα πρέπει να τεθεί σε λειτουργία εντός έξι μηνών.
- Οι επιχειρήσεις μπορούν να αποκτήσουν τοπικό φάσμα για δικές τους ανάγκες, αλλά COSMOTE TELEKOM, Vodafone και Nova μπορούν να διεκδικήσουν τον ρόλο του σχεδιαστή, κατασκευαστή και διαχειριστή.
- Η διαβούλευση ολοκληρώνεται στις 7 Δεκεμβρίου 2026, στις 15:00.
Τι αλλάζει στα 3,8–4,2 GHz
Η συγκεκριμένη ζώνη βρίσκεται ακριβώς πάνω από το βασικό φάσμα που χρησιμοποιείται για τα δημόσια δίκτυα 5G. Η ευρωπαϊκή απόφαση 2025/2425 την εναρμονίζει για κοινή, μη αποκλειστική χρήση από επίγεια ασύρματα συστήματα χαμηλής και μέσης ισχύος, σχεδιασμένα για τοπική συνδεσιμότητα.
Αυτό σημαίνει ότι τα 400 MHz δεν προορίζονται για ένα ακόμη πανελλαδικό δίκτυο κινητής. Προορίζονται για γεωγραφικά περιορισμένες εγκαταστάσεις που καλύπτουν τις ανάγκες μιας συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας: μια βιομηχανική μονάδα, ένα λιμάνι, ένα κέντρο logistics, ένα νοσοκομείο, ένα ενεργειακό συγκρότημα ή μια κρίσιμη δημόσια υποδομή.
Η ΕΕΤΤ προτείνει δύο κατηγορίες δικαιωμάτων. Στα δίκτυα χαμηλής ισχύος η άδεια θα καλύπτει μια οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή, μέσα στην οποία θα μπορούν να εγκαθίστανται πολλοί μικροί σταθμοί. Στα δίκτυα μέσης ισχύος η αδειοδότηση θα γίνεται κατά κανόνα ανά συγκεκριμένο σταθμό βάσης και θα απαιτεί λεπτομερέστερη τεχνική αξιολόγηση.
Άδειες 10 ετών και φάσμα έως 100 MHz
Το προτεινόμενο μοντέλο είναι σαφώς διαφορετικό από μια ακριβή δημοπρασία πανελλαδικών αδειών. Οι αιτήσεις θα εξετάζονται με σειρά χρονικής προτεραιότητας, ανά γεωγραφική περιοχή, και ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί να ζητά από 10 έως 100 MHz, ανάλογα με τις τεκμηριωμένες επιχειρησιακές ανάγκες και τη διαθεσιμότητα φάσματος.
Η διάρκεια των δικαιωμάτων προτείνεται στα δέκα χρόνια, με δυνατότητα ανανέωσης εφόσον τηρούνται οι όροι. Για να αποτραπεί η δέσμευση συχνοτήτων χωρίς πραγματική χρήση, ο κάτοχος θα πρέπει να θέσει το δίκτυο σε επιχειρησιακή λειτουργία μέσα σε έξι μήνες. Προβλέπεται μία επιπλέον εξάμηνη παράταση μόνο με τεκμηριωμένο αίτημα και έγκριση της ΕΕΤΤ.
Το προτεινόμενο τέλος εκχώρησης είναι 115 ευρώ ανά ισοδύναμο σταθμό χαμηλής ισχύος ή ανά σταθμό βάσης μέσης ισχύος. Ως ισοδύναμος σταθμός θεωρείται το σύνολο μικρών σταθμών που βρίσκονται μέσα σε κυκλική περιοχή ακτίνας 50 μέτρων. Το χαμηλό αρχικό τέλος μειώνει το εμπόδιο εισόδου, χωρίς όμως να αποτυπώνει το πραγματικό κόστος εξοπλισμού, εγκατάστασης, οπτικής διασύνδεσης, ασφάλειας και διαχείρισης.
Ιδιωτικό 5G, αλλά όχι μόνο 5G
Το πλαίσιο είναι τεχνολογικά ουδέτερο. Ο κάτοχος θα μπορεί να χρησιμοποιήσει τεχνολογίες 3GPP, όπως 5G NR, αλλά και λύσεις εκτός 3GPP, εφόσον τηρούνται οι τεχνικοί όροι. Στην πράξη, το 5G αναμένεται να έχει κεντρικό ρόλο επειδή προσφέρει χαμηλή καθυστέρηση, ελεγχόμενη κάλυψη, υψηλή αξιοπιστία και δυνατότητα σύνδεσης μεγάλου αριθμού αισθητήρων και μηχανημάτων.
Σε αντίθεση με το δημόσιο δίκτυο, ένα ιδιωτικό δίκτυο μπορεί να σχεδιαστεί γύρω από μία παραγωγική διαδικασία. Μπορεί να δίνει προτεραιότητα σε αυτόνομα οχήματα αποθήκης, γερανογέφυρες, κάμερες ασφαλείας, ρομπότ, συστήματα τηλεμετρίας ή προσωπικό πεδίου. Τα δεδομένα μπορούν να παραμένουν σε τοπικό core ή edge υποδομή, περιορίζοντας την καθυστέρηση και την έκθεση ευαίσθητων πληροφοριών.
Η νέα ισορροπία για COSMOTE, Vodafone και Nova
Η δυνατότητα μιας βιομηχανίας να αποκτήσει τοπικό δικαίωμα φάσματος αλλάζει τη σχέση με τους παρόχους. Η επιχείρηση δεν χρειάζεται να εξαρτάται αποκλειστικά από την κάλυψη ενός δημόσιου δικτύου, ούτε είναι υποχρεωμένη να αγοράζει συνδεσιμότητα μόνο ως τυποποιημένη υπηρεσία κινητής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι μένουν εκτός. Αντίθετα, ανοίγει μια νέα αγορά ολοκληρωμένων υπηρεσιών. Η COSMOTE TELEKOM, η Vodafone και η Nova διαθέτουν τεχνογνωσία σε ραδιοδίκτυα, core, οπτικές ίνες, cloud, κυβερνοασφάλεια και λειτουργία 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Μπορούν να αναλάβουν μελέτη, εγκατάσταση, συντήρηση και εγγυημένα επίπεδα υπηρεσίας, ακόμη και όταν το δικαίωμα φάσματος ανήκει στον επιχειρηματικό πελάτη.
Η ελληνική αγορά διαθέτει ήδη προηγούμενο. Το ιδιωτικό δίκτυο που υλοποιήθηκε από τη Vodafone Business στον εμπορικό λιμένα Πειραιά περιλαμβάνει 11 ιδιωτικούς σταθμούς, περίπου 2.000 τερματικά και αισθητήρες, δύο data centers και 80 οπτικές διασυνδέσεις. Το νέο φάσμα μπορεί να πολλαπλασιάσει παρόμοια έργα και να δημιουργήσει ανταγωνισμό μεταξύ παρόχων, προμηθευτών εξοπλισμού και εξειδικευμένων integrators.
Οι τεχνικοί περιορισμοί που δεν πρέπει να υποτιμηθούν
Η κοινή χρήση φάσματος απαιτεί αυστηρό συντονισμό. Το νέο πλαίσιο πρέπει να προστατεύει τη Σταθερή Δορυφορική Υπηρεσία, τις σταθερές ραδιοζεύξεις, τα δημόσια δίκτυα στη γειτονική ζώνη 3,4–3,8 GHz, τα αεροπορικά ραδιοϋψόμετρα στα 4,2–4,4 GHz και τους σταθμούς ραδιοαστρονομίας.
Ειδικά γύρω από τα κέντρα δορυφορικών επικοινωνιών της Νεμέας και των Θερμοπυλών, σε ακτίνα 40 χιλιομέτρων, τα δικαιώματα θα χορηγούνται σε βάση μη πρόκλησης παρεμβολών. Για ασύμβατα ή μη συγχρονισμένα γειτονικά δίκτυα μπορεί να απαιτηθεί αλλαγή συχνότητας, μικρότερο εύρος, περιορισμός ισχύος ή ειδική μελέτη συντονισμού.
Η ΕΕΤΤ διατηρεί επίσης τη δυνατότητα να τροποποιεί μελλοντικά την κεντρική συχνότητα, το εύρος ή άλλα τεχνικά χαρακτηριστικά. Πρόκειται για αναγκαία ευελιξία σε ένα κοινόχρηστο φάσμα, αλλά αποτελεί παράμετρο που οι επιχειρήσεις θα πρέπει να συνυπολογίσουν σε επενδύσεις με διάρκεια δεκαετίας.
Τι αλλάζει για επιχειρήσεις και οικονομία
Για μια μεγάλη επιχείρηση, το όφελος δεν είναι απλώς ταχύτερο ασύρματο Internet. Είναι η δυνατότητα να ελέγχει την κάλυψη, την ασφάλεια, τις προτεραιότητες και την ποιότητα του δικτύου που στηρίζει την παραγωγή της. Αυτό μπορεί να επιταχύνει αυτοματισμούς, προληπτική συντήρηση, απομακρυσμένο έλεγχο και εφαρμογές AI σε πραγματικό χρόνο.
Για την ελληνική οικονομία, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν θα δημιουργηθεί αγορά με αρκετή κλίμακα. Λιμάνια, ναυπηγεία, αεροδρόμια, ενεργειακά έργα, βιομηχανικές ζώνες, logistics και μεγάλα νοσοκομεία μπορούν να γίνουν πρώτοι πελάτες. Οι μικρότερες επιχειρήσεις θα χρειαστούν κοινά ή πλήρως διαχειριζόμενα μοντέλα, επειδή δύσκολα θα αναλάβουν μόνες τους το κόστος και την τεχνική πολυπλοκότητα.
Γιατί έχει σημασία
Η διαβούλευση μεταφέρει μέρος της ισχύος του φάσματος πιο κοντά στην πραγματική παραγωγή. Αν το τελικό πλαίσιο είναι απλό, προβλέψιμο και οικονομικά προσιτό, μπορεί να ενθαρρύνει επενδύσεις Industry 4.0 και να δημιουργήσει νέα έσοδα για παρόχους, εταιρείες πληροφορικής και κατασκευαστές εξοπλισμού.
Αν όμως οι διαδικασίες συντονισμού αποδειχθούν αργές ή ασαφείς, το χαμηλό τέλος εκχώρησης δεν θα αρκεί. Η επιτυχία θα κριθεί από τον χρόνο αδειοδότησης, τη διαθεσιμότητα καθαρού φάσματος στις βιομηχανικές περιοχές και τη δυνατότητα διαφορετικών δικτύων να συνυπάρχουν χωρίς παρεμβολές.
Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε
- Τις θέσεις που θα καταθέσουν οι τρεις πάροχοι, οι βιομηχανίες, τα λιμάνια και οι προμηθευτές έως τις 7 Δεκεμβρίου.
- Αν θα διατηρηθούν το μοντέλο χρονικής προτεραιότητας, τα 10–100 MHz και η δεκαετής διάρκεια.
- Πόσο γρήγορα θα λειτουργήσει η διαδικασία τεχνικού συντονισμού και αδειοδότησης.
- Ποιοι κλάδοι θα ζητήσουν πρώτοι δικαιώματα φάσματος και αν θα εμφανιστούν νέοι ανεξάρτητοι integrators.
- Αν οι πάροχοι θα προσφέρουν ιδιωτικό 5G ως πλήρη διαχειριζόμενη υπηρεσία ή ως μέρος ευρύτερων συμβολαίων cloud, edge και κυβερνοασφάλειας.