Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέο Σχέδιο Δράσης για την Κυβερνοασφάλεια και την Τεχνητή Νοημοσύνη, με στόχο να ενισχύσει την ασφαλή και υπεύθυνη χρήση της AI, ενώ ταυτόχρονα θωρακίζει την κυβερνοανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου η τεχνητή νοημοσύνη μεταμορφώνει ραγδαία το πεδίο της κυβερνοασφάλειας. Από τη μία πλευρά, μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό ευπαθειών, στην πρόληψη επιθέσεων και στην προστασία κρίσιμων υποδομών. Από την άλλη, μπορεί να αξιοποιηθεί από κακόβουλους φορείς για την αυτοματοποίηση επιθέσεων, τον εντοπισμό αδυναμιών και τη διεξαγωγή κυβερνοεπιχειρήσεων με πρωτοφανή ταχύτητα και κλίμακα.
Οι τρεις στόχοι
Το σχέδιο δράσης βασίζεται στο υφιστάμενο ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο για την AI και την κυβερνοασφάλεια και επικεντρώνεται σε τρεις συμπληρωματικούς στόχους:
- την προώθηση της ασφαλούς και υπεύθυνης χρήσης προηγμένης τεχνητής νοημοσύνης,
- την ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας και της ανθεκτικότητας της ΕΕ,
- την κλιμάκωση των ευρωπαϊκών δυνατοτήτων AI για σκοπούς κυβερνοασφάλειας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν θέλει να διασφαλίσει ότι τα κράτη-μέλη, οι επιχειρήσεις και οι δημόσιες αρχές θα μπορούν να αξιοποιούν τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς να εκτίθενται σε νέους και αυξημένους κινδύνους.
Για να προωθήσει την ασφαλή χρήση προηγμένων μοντέλων AI, η Επιτροπή θα ενισχύσει την ευρωπαϊκή ικανότητα αξιολόγησης των μοντέλων πριν αυτά τοποθετηθούν στην αγορά της ΕΕ, σε ευθυγράμμιση με τον Κανονισμό για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Παράλληλα, θα συνεργαστεί με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Κυβερνοασφάλειας (ENISA) για την ανάπτυξη ενός ευρωπαϊκού πλαισίου ασφαλούς πρόσβασης σε προηγμένα συστήματα AI για κυβερνοσκοπούς. Επιπλέον, θα δημιουργηθεί ασφαλής πλατφόρμα δοκιμών, ώστε οργανισμοί σε κρίσιμους τομείς όπως η ενέργεια, οι μεταφορές, η υγεία, τα χρηματοοικονομικά και η δημόσια διοίκηση να μπορούν να δοκιμάζουν και να εφαρμόζουν λύσεις AI με ασφάλεια.
Ενίσχυση της ανθεκτικότητας
Το σχέδιο δράσης δίνει έμφαση και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής κυβερνοανθεκτικότητας μέσω της εφαρμογής της ήδη υπάρχουσας νομοθεσίας, όπως η Οδηγία NIS2 και ο Κανονισμός για την Κυβερνοανθεκτικότητα.
Η Επιτροπή ενθαρρύνει οργανισμούς να αξιοποιούν την AI, συμπεριλαμβανομένων κατάλληλων open-source μοντέλων, ώστε να εντοπίζουν και να αντιμετωπίζουν ταχύτερα τρωτά σημεία και να βελτιώνουν την ικανότητά τους να προλαμβάνουν και να απαντούν σε κυβερνοεπιθέσεις.
Ευρωπαϊκή τεχνολογική υπεροχή
Για να ενισχύσει την τεχνολογική της ηγεσία, η Κομισιόν θα εγκαινιάσει έναν ευρωπαϊκό διαγωνισμό υψηλής εμβέλειας για AI στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, με τη συμμετοχή εταιρειών, ερευνητών και άλλων ενδιαφερομένων.
Παράλληλα, η ΕΕ θα συνεχίσει να επενδύει σε κυρίαρχες δυνατότητες AI, χτίζοντας πάνω σε πρωτοβουλίες όπως τα AI Factories και τα μελλοντικά Gigafactories, ενώ θα ενθαρρύνει και τις ιδιωτικές επενδύσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη ευρωπαϊκών τεχνολογιών AI.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Το νέο σχέδιο δράσης έρχεται να συμπληρώσει το ήδη υφιστάμενο ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο για την AI και την κυβερνοασφάλεια, στο οποίο περιλαμβάνονται ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη, ο Κανονισμός για την Κυβερνοανθεκτικότητα, η Οδηγία NIS2, ο Κανονισμός για την Ψηφιακή Επιχειρησιακή Ανθεκτικότητα DORA και ο Νόμος για την Κυβερνοαλληλεγγύη.
Με τη συνεργασία ευρωπαϊκών θεσμών, κρατών-μελών, βιομηχανίας, ερευνητών, κοινοτήτων open source και διεθνών εταίρων, η ΕΕ επιδιώκει να αξιοποιήσει τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης, παραμένοντας ταυτόχρονα ανθεκτική απέναντι στις αναδυόμενες κυβερνοαπειλές.