Δύο ρωσικά διαστημικά οχήματα, γνωστά ως Luch-1 και Luch-2, έχουν υποκλέψει επικοινωνίες από τουλάχιστον δώδεκα κρίσιμους ευρωπαϊκούς δορυφόρους σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους ασφαλείας και πληροφοριών με τους μίλησαν οι Financial Times.
Οι φερόμενες υποκλοπές εγείρουν ανησυχίες όχι μόνο για τη διαρροή ευαίσθητων δεδομένων, αλλά και για την πιθανότητα η Ρωσία να χειραγωγήσει τις κινήσεις των δορυφόρων ή ακόμα και να προκαλέσει δυσλειτουργία ή συντριβή τους.
Αν και αυτές οι δραστηριότητες δεν έχουν αναφερθεί δημόσια στο παρελθόν, οι δυτικές στρατιωτικές και πολιτικές διαστημικές αρχές τις παρακολουθούν στενά εδώ και αρκετά χρόνια, σύμφωνα με τους FT.
Η αυξημένη δραστηριότητα έρχεται εν μέσω κλιμακούμενων εντάσεων μεταξύ Ρωσίας και Δύσης μετά την εισβολή της Μόσχας στην Ουκρανία. Τα τελευταία τρία χρόνια, ειδικότερα, οι ρωσικοί δορυφόροι παρακολουθούν όλο και στενότερα τους ευρωπαϊκούς δορυφόρους σε γεωστατική τροχιά, οι οποίοι λειτουργούν περίπου 35.000 χιλιόμετρα πάνω από τη Γη και παρέχουν υπηρεσίες σε όλη την Ευρώπη, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Αφρική και τη Μέση Ανατολή.
Οι Luch-1 και Luch-2 έχουν πραγματοποιήσει επανειλημμένους ελιγμούς κοντά σε ευρωπαϊκούς δορυφόρους, παραμένοντας κοντά τους για εβδομάδες ή και μήνες κάθε φορά. Από την εκτόξευσή τους το 2023, μόνο ο Luch-2 έχει προσεγγίσει τουλάχιστον 17 ευρωπαϊκούς δορυφόρους.
Luch-1
Πρωταρχικός σκοπός η συλλογή πληροφοριών σημάτων
Δυτικοί αξιωματούχοι πιστεύουν ότι ο πρωταρχικός σκοπός αυτών των ελιγμών είναι η συλλογή πληροφοριών για σήματα (SIGINT). Ο Υποστράτηγος Μάικλ Τράουτ, επικεφαλής της στρατιωτικής διαστημικής διοίκησης της Γερμανίας, είπε στους FT ότι οι ρωσικοί δορυφόροι είναι ύποπτοι ότι ελίσσονται μέσα στις στενές δέσμες δεδομένων που μεταδίδουν σήματα μεταξύ επίγειων σταθμών και δορυφόρων. Ένας ανώτερος Ευρωπαίος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών δήλωσε στους FT ότι αυτό θα επέτρεπε στη Ρωσία να αναχαιτίζει επικοινωνίες, συμπεριλαμβανομένων δεδομένων δορυφορικής διοίκησης.
Πολλοί ευρωπαϊκοί δορυφόροι είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι επειδή εκτοξεύτηκαν πριν από χρόνια χωρίς σύγχρονη κρυπτογράφηση ή προηγμένους ενσωματωμένους υπολογιστές.
Ως αποτέλεσμα, οι σύνδεσμοι διοίκησης τους – που χρησιμοποιούνται για την προσαρμογή της τροχιάς και της τοποθέτησης – ενδέχεται να μεταδίδονται σε μη κρυπτογραφημένη μορφή. Εάν καταγραφούν, αυτά τα δεδομένα θα μπορούσαν ενδεχομένως να επαναχρησιμοποιηθούν στο μέλλον, επιτρέποντας σε εχθρικούς παράγοντες να παρέμβουν στις δορυφορικές επιχειρήσεις ή ακόμα και να τις καταστρέψουν.
Αυτοί οι διαστημικοί ελιγμοί αντικατοπτρίζουν ένα ευρύτερο μοτίβο ρωσικού «υβριδικού πολέμου» στην Ευρώπη, ο οποίος έχει ήδη συμπεριλάβει δολιοφθορά στο υποθαλάσσιο διαδίκτυο και τα καλώδια ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών φοβούνται ότι η Ρωσία μπορεί να επεκτείνει τέτοιες ανατρεπτικές τακτικές στο διάστημα. Ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα διαθέτουν παρόμοιες δυνατότητες, η Ρωσία θεωρείται ιδιαίτερα επιθετική στη χρήση ευέλικτων δορυφόρων για την παρακολούθηση άλλων σε τροχιά.
Παρόλο που οι Luch-1 και Luch-2 δεν πιστεύεται ότι έχουν άμεση ικανότητα να παρεμβάλλουν ή να καταστρέφουν φυσικά δορυφόρους, οι αξιωματούχοι λένε ότι πιθανότατα έχουν συγκεντρώσει πολύτιμες πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας των δυτικών δορυφορικών συστημάτων.
Αθωράκιστοι και χωρίς κρυπτογράφηση
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι με επαρκή δεδομένα ζεύξης εντολών, η Ρωσία θα μπορούσε να μιμηθεί νόμιμους ελεγκτές εδάφους και να μεταδώσει ψευδείς εντολές, ενδεχομένως να εκτρέψει τους δορυφόρους εκτός πορείας, να τους απενεργοποιήσει ή να τους αναγκάσει να εισέλθουν ξανά στην ατμόσφαιρα της Γης.
Οι δορυφόροι που στοχεύουν τα οχήματα Luch είναι κυρίως πολιτικοί, όπως αυτοί που χρησιμοποιούνται για τη δορυφορική τηλεόραση, αλλά πολλοί μεταφέρουν επίσης κυβερνητικές και περιορισμένες στρατιωτικές επικοινωνίες.
Οι ειδικοί σημειώνουν ότι ακόμη και χωρίς την αποκρυπτογράφηση μηνυμάτων, η Ρωσία μπορεί ακόμα να χαρτογραφήσει τη χρήση των δορυφόρων, να εντοπίσει χειριστές και να εντοπίσει επίγειους τερματικούς σταθμούς – πληροφορίες που θα μπορούσαν αργότερα να υποστηρίξουν στοχευμένες παρεμβολές ή κυβερνοεπιθέσεις.
Οι εταιρείες παρακολούθησης έχουν παρατηρήσει ότι ο Luch-2 λειτουργεί αυτήν τη στιγμή κοντά στον Intelsat 39, έναν σημαντικό δορυφόρο που εξυπηρετεί την Ευρώπη και την Αφρική.
Εν τω μεταξύ, η Ρωσία φαίνεται να επεκτείνει τις δυνατότητες διαστημικής αναγνώρισης με νεότερους δορυφόρους, συμπεριλαμβανομένων των Cosmos 2589 και Cosmos 2590, οι οποίοι εμφανίζουν παρόμοια ευελιξία. Ωστόσο, ο Luch-1 ενδέχεται τώρα να είναι απενεργοποιημένος μετά από μια πιθανολογούμενη βλάβη πρόωσης και μερικό κατακερματισμό που παρατηρήθηκε τον Ιανουάριο.
Συνολικά, οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι θεωρούν τις ενέργειες της Ρωσίας ως μια σοβαρή και αυξανόμενη απειλή, υπογραμμίζοντας πόσο εξαρτημένες έχουν γίνει οι σύγχρονες κοινωνίες από την ευάλωτη δορυφορική υποδομή.