Δώδεκα χρόνια μετά την πρώτη εμφάνισή της, η Alexa επιστρέφει στο επίκεντρο των φιλοδοξιών της Amazon, αυτή τη φορά ως «έξυπνη βοηθός» με βαθιά μνήμη και… προσωπικότητα, σε μια προσπάθεια της εταιρείας να καλύψει το χαμένο έδαφος απέναντι στο ChatGPT και τα υπόλοιπα μεγάλα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Η Amazon, που βρέθηκε αιφνιδιασμένη όταν η γενιά των chatbots κατέκτησε το τεχνολογικό στερέωμα το 2022, επιχειρεί τώρα να επανασυστήσει την Alexa ως έναν ψηφιακό βοηθό που δεν απαντά απλώς σε ερωτήσεις, αλλά θυμάται, συνδέει γεγονότα και αναλαμβάνει δράση στον πραγματικό κόσμο.
Στην εφετινή CES στο Λας Βέγκας, κορυφαία στελέχη της εταιρείας περιέγραψαν ένα μέλλον όπου η Alexa λειτουργεί περισσότερο σαν μέλος της οικογένειας παρά σαν απλό λογισμικό φωνητικών εντολών. Φιλοδοξία της Amazon είναι η βοηθός να αναγνωρίζει τα μοτίβα της καθημερινότητας του χρήστη, να θυμάται τις προτιμήσεις του και να παρεμβαίνει προληπτικά, με έναν τρόπο που υπόσχεται ευκολία αλλά ταυτόχρονα εγείρει εύλογες ερωτήσεις για την ιδιωτικότητα.
Από εντολοδόχος… σε «ψηφιακό οικιακό διαχειριστή»
Ο Πάνος Παναή, επικεφαλής του τμήματος συσκευών και υπηρεσιών, ξεκαθαρίζει ότι το όραμα της Amazon υπερβαίνει κατά πολύ την πρώτη, απλοϊκή εποχή των έξυπνων ηχείων. Οι «δεκάδες εκατομμύρια» χρηστών που ζητούν από την Alexa να ανάψει τον καφετιέρα τους το πρωί είναι ένα εντυπωσιακό τεχνολογικό φαινόμενο, αλλά «δεν είναι αυτό που αλλάζει τον κόσμο», όπως χαρακτηριστικά σημειώνει.
Για την Amazon, η πραγματική υπεραξία βρίσκεται στην ικανότητα της πλατφόρμας να αξιοποιεί τα «συμφραζόμενα» από όλες τις συσκευές και υπηρεσίες – από τα Echo μέχρι το e‑commerce και τις εφαρμογές – δημιουργώντας ένα συνεκτικό οικοσύστημα που «καταλαβαίνει» τη ζωή του χρήστη.
Σε ένα από τα παραδείγματα που δίνει ο Παναή, αναφέρει το CNN, ο ίδιος ζητά από την Alexa να τον βοηθήσει να βρει ένα νέο λουρί για τον σκύλο του ενώ βρίσκεται σε βόλτα. Μέχρι να επιστρέψει στο σπίτι, η οθόνη του Echo Show έχει ήδη γεμίσει με επιμελημένες προτάσεις προϊόντων, προσαρμοσμένες στις ανάγκες του. Σε μια άλλη σκηνή, όταν η οικογένεια δεν μπορεί να συμφωνήσει για το πού θα φάνε, ο βοηθός «θυμάται» τα πέντε εστιατόρια που είχαν ξεχωρίσει σε προηγούμενη αναζήτηση, φιλτράρει αυτά που έχουν ήδη επισκεφθεί, προτείνει παρόμοιες επιλογές και προσφέρεται να κλείσει απευθείας τραπέζι.
Ο ανταγωνισμός της Alexa με τα ChatGPT, Gemini και Siri
Οι δυνατότητες μνήμης και «πρακτικής» δράσης της Alexa αναπτύσσονται σε ένα πεδίο έντονου ανταγωνισμού με την OpenAI, τη Google και, πλέον, την Apple. Τόσο το ChatGPT όσο και το Gemini της Google έχουν αποκτήσει ικανότητες διατήρησης context και εκτέλεσης εργασιών, από κράτηση εστιατορίων μέχρι αναζήτηση εισιτηρίων για αθλητικούς αγώνες, λειτουργώντας ως ψηφιακοί βοηθοί που χειρίζονται διαδικτυακές εργασίες για λογαριασμό του χρήστη. Η Apple, από την πλευρά της, έχει ανακοινώσει μια ανανεωμένη εκδοχή της Siri, η οποία θα βασίζεται εν μέρει στην τεχνολογία των μοντέλων Gemini και σε cloud υποδομές της Google, με στόχο να κλείσει το χάσμα με τους νεότερους παίκτες.
Η Amazon, ωστόσο, τονίζει ότι δεν επιδιώκει να κερδίσει «στα χαρτιά» με το πιο εντυπωσιακό μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης. Το στοίχημα είναι η πρακτική αξία: η Alexa πρέπει να αποδειχθεί χρησιμότερη, πιο προσωπική και πιο παρεμβατική στην καθημερινότητα από ένα τυπικό chatbot στο web. Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, οι χρήστες της αναβαθμισμένης έκδοσης πραγματοποιούν περίπου διπλάσιες συνομιλίες σε σχέση με την προηγούμενη γενιά, ένδειξη ότι η νέα προσέγγιση δημιουργεί μεγαλύτερη εμπλοκή.
Alexa: Από το σαλόνι στο browser και στον… καρπό
Παρά την ευρεία διάδοση των ηχείων Echo (στα οποία είναι ενσωματωμένη η Alexa), έρευνες δείχνουν ότι η κύρια χρήση τους παραμένει η αναπαραγωγή μουσικής – ένα εμπόδιο για μια εταιρεία που θέλει να μετατρέψει την Alexa σε κεντρικό κόμβο της ψηφιακής ζωής του χρήστη. Για να μετακινηθεί πέρα από τα όρια του σπιτιού, η Amazon λανσάρει το Alexa.com, μια διαδικτυακή πύλη όπου οι χρήστες μπορούν να συνομιλούν με την βοηθό από τον browser και να συνεχίζουν απρόσκοπτα τις ίδιες συζητήσεις σε άλλες συσκευές. Στόχος είναι να μπει η Alexa στις καθημερινές online ρουτίνες – από το σχεδιασμό ταξιδιών και τα εργασιακά tasks μέχρι την έρευνα και την ψυχαγωγία – όπως ακριβώς συνέβη με το ChatGPT.
Παράλληλα, η Amazon «ποντάρει» σε φορητές συσκευές, όπως τα Echo Frames, τα έξυπνα γυαλιά με ενσωματωμένη την Alexa, στα οποία υπόσχεται να προσθέσει περαιτέρω δυνατότητες τα επόμενα χρόνια. Ακόμη πιο αποκαλυπτική για τη στρατηγική της Amazon είναι η εξαγορά της Bee, μιας startup που κατασκευάζει βραχιόλια τα οποία καταγράφουν συνομιλίες, δημιουργούν σύνοψη των επαφών της ημέρας και παράγουν λίστες υπενθυμίσεων και εργασιών βάσει των όσων ειπώθηκαν.
Η Amazon σχεδιάζει να ενοποιήσει αυτό το είδος «παθητικής μνήμης» με την Alexa, προαναγγέλλοντας για το 2026 μια γενιά προϊόντων που θα κατανοούν πολύ βαθύτερα το τι συμβαίνει στη ζωή του χρήστη, εντός και εκτός σπιτιού.
Η σκιά της ιδιωτικότητας και το προηγούμενο του Halo
Το όραμα ενός βοηθού που «τα ξέρει όλα» για τον χρήστη αναπόφευκτα αναζωπυρώνει τις ανησυχίες γύρω από την ιδιωτικότητα, σημειώνει στην αναφορά του το CNN. Η Amazon έχει ήδη προηγούμενη εμπειρία με το Halo, ένα βραχιόλι που λανσαρίστηκε το 2020 και κατέγραφε τις συνομιλίες του χρήστη, αναλύοντας τον συναισθηματικό τόνο της φωνής – μια λειτουργία που αντιμετωπίστηκε με σκεπτικισμό, αλλά και πολιτική πίεση από πρόσωπα. Το Halo τελικά αποσύρθηκε, αφήνοντας ένα σαφές μήνυμα για τα όρια της κοινωνικής αποδοχής σε τέτοιου είδους τεχνολογίες.
Αυτή τη φορά, η Amazon επιχειρεί να προλάβει τις αντιδράσεις προσφέροντας στους χρήστες μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στα δεδομένα τους, από τη διάρκεια αποθήκευσης των ηχογραφήσεων μέχρι τη διαχείριση των απομαγνητοφωνημένων συνομιλιών. Ωστόσο, στελέχη της εταιρείας αναγνωρίζουν ότι, σε τελική ανάλυση, η αποδοχή ή η απόρριψη τέτοιων προϊόντων κρίνεται από τη χρησιμότητά τους.
«Όταν δίνεις στους πελάτες κάτι που αγαπούν πραγματικά, που βελτιώνει αισθητά τη ζωή τους, η αφήγηση αλλάζει γρήγορα», είναι το μήνυμα που στέλνει η Amazon, αφήνοντας να εννοηθεί ότι το στοίχημα της νέας Alexa δεν είναι μόνο τεχνολογικό, αλλά και βαθιά κοινωνικό.