Η τεχνητή νοημοσύνη υποσχέθηκε να κάνει τη δημιουργική εργασία γρηγορότερη και φθηνότερη. Στην πράξη, όμως, δημιούργησε και ένα παράδοξο νέο επάγγελμα: ανθρώπους που πληρώνονται για να διορθώνουν όσα η AI δεν κατάφερε να κάνει σωστά.
Γραφίστες εξαφανίζουν επιπλέον δάχτυλα και φτιάχνουν παραμορφωμένα πρόσωπα, μοντέρ διορθώνουν παράλογες σκιές και αντικείμενα που εμφανίζονται από το πουθενά, ενώ συγγραφείς και επιμελητές ξαναγράφουν άψυχα, επαναλαμβανόμενα κείμενα. Πρόκειται για μια νέα κατηγορία freelance εργασίας που αναπτύσσεται παράλληλα με τη μαζική χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Από τη δημιουργία λογοτύπων στη διόρθωση της AI
Η Λίσα, freelance γραφίστρια στην Ισπανία, είδε τη δουλειά της να αλλάζει μετά την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022. Προηγουμένως αναλάμβανε κυρίως μεμονωμένες εργασίες για λογότυπα και συσκευασίες. Σταδιακά, όμως, άρχισαν να φτάνουν διαφορετικά αιτήματα: πελάτες είχαν ήδη δημιουργήσει εικόνες μέσω AI και χρειάζονταν έναν επαγγελματία για να τις καταστήσει πραγματικά αξιοποιήσιμες.
Μέχρι το 2025, όπως είπε στον Guardian, περίπου το 90% των αιτημάτων που δεχόταν για λογότυπα και συσκευασίες αφορούσε τη διόρθωση υλικού παραγόμενου από AI. Αυτές οι αναθέσεις αντιπροσώπευαν το 60% έως 70% του ετήσιου εισοδήματός της.
«Ήταν απλώς τόσο άψυχο», λέει.
Η αγορά του «AI slop» μεγαλώνει
Η περίπτωση της Λίσα δεν είναι μεμονωμένη. Επιχειρήσεις χρησιμοποιούν εργαλεία όπως το ChatGPT της OpenAI και το Claude της Anthropic για να παράγουν διαφημιστικά κείμενα, εικονογραφήσεις, βιβλία και βίντεο. Όταν όμως το αποτέλεσμα αποδεικνύεται ακατάλληλο για επαγγελματική χρήση, η δουλειά καταλήγει ξανά σε ανθρώπινα χέρια.
Τα στοιχεία που παραθέτει ο Guardian αποτυπώνουν την έκταση του φαινομένου. Στο Freelancer.com, πλατφόρμα με περισσότερους από 88 εκατομμύρια χρήστες, οι αγγελίες που περιλάμβαναν όρους όπως «correct AI», «AI hallucination» και «AI error» αυξήθηκαν κατά 87% μεταξύ Αυγούστου 2025 και Ιουνίου 2026, φτάνοντας τις 10.760 παγκοσμίως.
Οι περισσότερες αφορούσαν τη γραφιστική και ακολουθούσαν το μοντάζ σε βίντεο, η επιμέλεια και η συγγραφή περιεχομένου. Στο Upwork, οι αναθέσεις για τη διόρθωση περιεχομένου AI αυξήθηκαν κατά 70% σε ετήσια βάση, ενώ στο Fiverr οι αναζητήσεις για υπηρεσίες «AI cleanup» αυξήθηκαν περισσότερο από 20 φορές μεταξύ 2023 και 2026.
Παράλληλα, περισσότεροι εργαζόμενοι στρέφονται στο freelancing καθώς οι επιχειρήσεις περιορίζουν προσωπικό και προσλήψεις. Το 2025 κάθε έργο στο Freelancer.com προσέλκυσε κατά μέσο όρο 54 προσφορές, 8% περισσότερες από την προηγούμενη χρονιά.
«Χρειάζεται ένας άνθρωπος»
Ο Ματ Μπάρι, διευθύνων σύμβουλος του Freelancer.com, εξηγεί ότι πολλές από τις νέες αναθέσεις προέρχονται από μικρές επιχειρήσεις και επιχειρηματίες. Χρησιμοποιούν την AI για να δημιουργήσουν γρήγορα μια πρώτη εκδοχή και στη συνέχεια ανακαλύπτουν προβλήματα που δεν έχουν τις γνώσεις να διορθώσουν.
Το αποτέλεσμα της AI «χρειάζεται έναν άνθρωπο για να το μετατρέψει σε κάτι καλοδουλεμένο που να μπορεί πραγματικά να χρησιμοποιηθεί», λέει.
Κάπως έτσι, τα χρήματα και ο χρόνος που θεωρητικά εξοικονομούνται με την AI μπορεί να χαθούν στη συνέχεια, όταν ένας επαγγελματίας χρειάζεται να αφιερώσει ώρες για να καταστήσει το αποτέλεσμα κατάλληλο για εμπορική χρήση.
Ο Τοντ Βαν Λίντα, freelance εικονογράφος στη Φλόριντα, άρχισε να αναλαμβάνει τέτοιες δουλειές το 2023, όταν οι παραδοσιακές αναθέσεις του για εικονογραφήσεις, βιντεοπαιχνίδια και αρχιτεκτονικά σχέδια άρχισαν να γίνονται λιγότερο σταθερές.
Το κίνητρό του ήταν απλό: «Χρήματα. Οι δουλειές υπήρχαν και έπρεπε να γίνουν».
Η επεξεργασία μπορεί να σημαίνει βελτίωση της ανάλυσης μιας εικόνας ή εντοπισμό λαθών, όπως ένα επιπλέον δάχτυλο. Ο Βαν Λίντα, όμως, αρνείται να χρεώνει λιγότερο επειδή το αρχικό υλικό δημιουργήθηκε από AI. Όταν πελάτης τού πρόσφερε περίπου 500 δολάρια για τη διόρθωση 13 έως 15 εικονογραφήσεων για παιδικό βιβλίο, θεωρώντας ότι καθεμία θα χρειαζόταν μόλις 15 λεπτά, εκείνος αρνήθηκε. Η χρέωσή του παραμένει στα 65 δολάρια την ώρα.
Όταν το «καθάρισμα» σημαίνει ώρες δουλειάς
Αντίστοιχη εμπειρία έχει ο Νέιθαν ΜακΚόνελ, multimedia editor που κάνει παράλληλα freelance δουλειές. Έχει κληθεί να διορθώσει από αφύσικα voice-over και παραμορφωμένα τρισδιάστατα μοντέλα μέχρι προβληματικά βίντεο ακινήτων.
Σε μία περίπτωση, πελάτης τού παρέδωσε περίπου 100 εικόνες ανθρωπόμορφων ζώων για μια τράπουλα ταρώ. Οι φιγούρες είχαν επιπλέον δάχτυλα, δύο αριστερά πόδια και άλλα λάθη. Κάθε εικόνα χρειαζόταν δύο έως τρεις ώρες δουλειάς στο Photoshop.
Κάποιο υλικό, πάντως, δεν σώζεται. Ο ΜακΚόνελ έχει συναντήσει βίντεο όπου οι σκιές πέφτουν προς λάθος κατεύθυνση, αλλά και animations που αξιοποιούν χωρίς άδεια έργα άλλων δημιουργών.
«Έχω πει σε πελάτη ότι είναι “υπερβολικά slop”. Δεν υπάρχει τρόπος να το διορθώσω», λέει.
Οι συγγραφείς διορθώνουν τις μηχανές
Το ίδιο συμβαίνει και με τα κείμενα. Για την Κιμ Ντάνμπαρ, freelance συγγραφέα και επιμελήτρια στην Αυστραλία, η επεξεργασία υλικού AI αποτελεί πλέον περίπου το 60% της δουλειάς της, καθώς οι παραδοσιακές αναθέσεις για blogs και κείμενα ιστοσελίδων έχουν μειωθεί. Τα έσοδά της από πρωτότυπη συγγραφή έχουν πέσει περίπου στο ένα τρίτο όσων κέρδιζε την περίοδο της πανδημίας.
Από το 2024 έχει μάθει να αναγνωρίζει τα συνηθισμένα προβλήματα της AI: επαναλαμβανόμενη γλώσσα, άκαμπτη δομή και έλλειψη συναισθηματικής απόχρωσης. Έχει ήδη επεξεργαστεί περίπου 40 βιβλία non-fiction, εκτενή άρθρα και τεχνικά κείμενα.
Η ίδια δεν βρίσκει τη διαδικασία απαραίτητα βαρετή. Τη θεωρεί ενδιαφέρουσα και απαιτητική. Αυτό που την ανησυχεί είναι ότι η AI αντιμετωπίζεται όλο και συχνότερα όχι ως εργαλείο, αλλά ως το «άλφα και το ωμέγα» της δημιουργικής διαδικασίας.
Και όταν η AI πάψει να χρειάζεται «καθάρισμα»;
Το μεγάλο ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει αυτή η νέα αγορά. Η Ντάνμπαρ εκτιμά ότι μέσα στα επόμενα πέντε έως δέκα χρόνια μεγάλο μέρος της δουλειάς μπορεί να εξαφανιστεί, καθώς τα μοντέλα θα βελτιώνονται και οι επιχειρήσεις θα μπορούν να παράγουν μόνες τους αξιοποιήσιμο περιεχόμενο.
Ο ΜακΚόνελ διαφωνεί. Θεωρεί ότι η AI θα εξακολουθήσει να χρειάζεται ανθρώπινη επίβλεψη για λάθη που ένας μη ειδικός μπορεί να μην αντιληφθεί.
Η Λίσα, πάντως, προετοιμάζεται για ένα διαφορετικό μέλλον. Έχει αρχίσει να επιστρέφει στους καμβάδες, τις ακουαρέλες και τη φυσική τέχνη με την οποία ασχολούνταν πριν γίνει γραφίστρια. Πιστεύει ότι μέσα σε «άλλον έναν ή δύο χρόνους» η AI μπορεί να σχεδιάζει λογότυπα και συσκευασίες τόσο καλά όσο εκείνη, αφήνοντας χώρο μόνο για «τους καλύτερους από τους καλύτερους».
«Δεν ξέρω αν είμαι αρκετά καλή για να επιβιώσω στον ψηφιακό κόσμο», παραδέχεται.
Προς το παρόν, το παράδοξο παραμένει: η τεχνητή νοημοσύνη περιορίζει τις παραδοσιακές δουλειές των δημιουργών και, ταυτόχρονα, τους δίνει μια νέα — να διορθώνουν τα δικά της λάθη.
- in.gr