Η αυξανόμενη χρήση των εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα για την ψηφιακή ασφάλεια: ποια προσωπικά δεδομένα είναι ασφαλές να μοιραζόμαστε με τα chatbots και ποιες πληροφορίες πρέπει να παραμένουν μακριά από αυτά; Η ESET κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι οι χρήστες χρειάζεται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, ειδικά όταν αναζητούν απαντήσεις για θέματα υγείας, ψυχικής κατάστασης, νομικών υποθέσεων ή άλλων προσωπικών ζητημάτων.
Καθώς πλατφόρμες όπως το ChatGPT, το Claude και το Copilot εντάσσονται όλο και περισσότερο στην καθημερινότητά μας, η προστασία των πληροφοριών που καταχωρίζουμε σε αυτές αναδεικνύεται σε απαραίτητη ψηφιακή δεξιότητα. Σύμφωνα με την εταιρεία ψηφιακής ασφάλειας, ο τρόπος με τον οποίο τα συγκεκριμένα εργαλεία επεξεργάζονται και διατηρούν τα δεδομένα των χρηστών δεν είναι πάντοτε απολύτως σαφής. Για τον λόγο αυτό, πριν εμπιστευτούμε σε ένα chatbot ευαίσθητες πληροφορίες, είναι απαραίτητο να εξετάζουμε τους πιθανούς κινδύνους.
Τι πρέπει να γνωρίζουμε για την προστασία των προσωπικών δεδομένων
Πριν από την επιλογή μιας πλατφόρμας ή ενός συγκεκριμένου μοντέλου Τεχνητής Νοημοσύνης, οι χρήστες θα πρέπει να διαβάζουν προσεκτικά τις πολιτικές διαχείρισης δεδομένων της εταιρείας που το παρέχει. Παράλληλα, χρειάζεται να ελέγχουν τις ρυθμίσεις απορρήτου, ώστε να κατανοούν με ποιον τρόπο συλλέγονται, αποθηκεύονται και αξιοποιούνται οι πληροφορίες τους.
Υπάρχουν υπηρεσίες που δίνουν ιδιαίτερη βαρύτητα στην ιδιωτικότητα και στην ψηφιακή κυριαρχία των δεδομένων. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, η προσοχή παραμένει αναγκαία. Όπως επισημαίνει η ESET, οι όροι χρήσης, οι πολιτικές προστασίας και οι επιχειρηματικές προτεραιότητες των παρόχων είναι δυνατόν να μεταβληθούν. Έτσι, πληροφορίες που κοινοποιούνται σήμερα ενδέχεται να αξιοποιηθούν μελλοντικά για την εκπαίδευση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Οι πέντε κατηγορίες πληροφοριών που πρέπει να κρατάμε ιδιωτικές
Η ESET επισημαίνει ότι υπάρχουν συγκεκριμένα είδη δεδομένων που δεν θα πρέπει να κοινοποιούνται απερίσκεπτα στα AI chatbots.
Κωδικοί πρόσβασης και στοιχεία ασφαλείας
Οι κωδικοί πρόσβασης, τα διαπιστευτήρια σύνδεσης και οι απαντήσεις σε ερωτήσεις ασφαλείας που χρησιμοποιούνται για την ανάκτηση ή την πρόσβαση σε λογαριασμούς πρέπει να παραμένουν ιδιωτικά. Η καταχώρισή τους σε ένα chatbot μπορεί να δημιουργήσει περιττούς κινδύνους για την ασφάλεια των λογαριασμών.
Ευαίσθητα στοιχεία προσωπικής ταυτοποίησης
Στην κατηγορία των ευαίσθητων προσωπικών πληροφοριών που μπορούν να οδηγήσουν στην ταυτοποίηση ενός ατόμου (SPII) περιλαμβάνονται στοιχεία ταυτότητας και διαβατηρίου, διευθύνσεις κατοικίας, καθώς και οικονομικά δεδομένα. Πρόκειται για πληροφορίες που απαιτούν αυξημένη προστασία και δεν πρέπει να κοινοποιούνται χωρίς σοβαρό λόγο.
Εμπιστευτικά δεδομένα από τον χώρο εργασίας
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται κατά τη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης για επαγγελματικούς σκοπούς. Εσωτερικές αναφορές, στοιχεία πελατών, σχέδια προϊόντων, πηγαίος κώδικας και άλλες μη δημόσιες επιχειρηματικές πληροφορίες μπορεί να περιέχουν δεδομένα που δεν επιτρέπεται να διαμοιράζονται εκτός της εταιρείας.
Η αξιοποίηση της AI για τη σύνοψη ενός εμπιστευτικού εγγράφου μπορεί να μοιάζει με έναν γρήγορο και αποδοτικό τρόπο εξοικονόμησης χρόνου. Ωστόσο, εάν η συγκεκριμένη υπηρεσία δεν έχει εγκριθεί για την επεξεργασία τέτοιων δεδομένων ή δεν καλύπτεται από την αντίστοιχη συμφωνία μεταξύ εργοδότη και παρόχου, η μεταφόρτωση του αρχείου μπορεί να παραβιάζει τις εσωτερικές πολιτικές της επιχείρησης, συμβατικές δεσμεύσεις ή απαιτήσεις προστασίας δεδομένων.
Ιατρικά αρχεία και ευαίσθητες πληροφορίες υγείας
Ιατρικά έγγραφα, αποτελέσματα εξετάσεων, στοιχεία σχετικά με θεραπείες και κάθε άλλη πληροφορία που αφορά την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου αποτελούν επίσης δεδομένα που χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία. Η κοινοποίησή τους σε ένα chatbot θα πρέπει να εξετάζεται με προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο με τον οποίο η πλατφόρμα διαχειρίζεται τέτοιες πληροφορίες.
Προσωπικά δεδομένα άλλων ανθρώπων
Η προστασία της ιδιωτικότητας δεν αφορά μόνο τα δικά μας στοιχεία. Πληροφορίες για συναδέλφους, αρχεία πελατών, ιδιωτικές συνομιλίες, στοιχεία επικοινωνίας και άλλα προσωπικά δεδομένα τρίτων δεν θα πρέπει να εισάγονται σε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς την απαραίτητη εξουσιοδότηση.
Πριν από κάθε κοινοποίηση δεδομένων, είναι χρήσιμο να εξετάζουμε εάν πρόκειται για δημόσια πληροφορία, εάν έχουμε το δικαίωμα να τη μοιραστούμε και εάν θα αισθανόμασταν άνετα στην περίπτωση που αποκαλυπτόταν έπειτα από ένα περιστατικό παραβίασης δεδομένων.
Πώς μπορούμε να χρησιμοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη με μεγαλύτερη ασφάλεια
Όταν η χρήση ενός AI chatbot κρίνεται απαραίτητη, η ESET συνιστά να διαμορφώνουμε τα prompts με τέτοιον τρόπο ώστε να περιορίζεται η έκθεση ευαίσθητων πληροφοριών.
Συγκεκριμένα, οι χρήστες μπορούν να ακολουθούν τις παρακάτω πρακτικές:
Να αφαιρούν ονόματα και άλλα στοιχεία που μπορούν να αποκαλύψουν την ταυτότητα των εμπλεκομένων.
Να προτιμούν φανταστικά ή ανωνυμοποιημένα παραδείγματα αντί να περιγράφουν πραγματικές υποθέσεις και περιστατικά.
Να συντάσσουν οι ίδιοι μια σύνοψη των ευαίσθητων εγγράφων πριν ζητήσουν τη βοήθεια της AI.
Να χρησιμοποιούν, όταν υπάρχουν διαθέσιμα, εγκεκριμένα εταιρικά εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης που παρέχουν τις κατάλληλες εγγυήσεις προστασίας δεδομένων.
Εξίσου σημαντικός είναι ο έλεγχος των δυνατοτήτων και των ρυθμίσεων κάθε πλατφόρμας. Οι χρήστες θα πρέπει να γνωρίζουν ποιες κατηγορίες διαβαθμισμένων δεδομένων επιτρέπεται να επεξεργάζονται μέσω του εκάστοτε εργαλείου, εάν είναι ενεργοποιημένες λειτουργίες όπως το ιστορικό συνομιλιών και η μνήμη, αλλά και εάν εξωτερικά πρόσθετα, σύνδεσμοι ή εργαλεία αναζήτησης στο διαδίκτυο μπορούν να μεταφέρουν πληροφορίες έξω από το περιβάλλον που ελέγχει ο οργανισμός τους.
Γιατί η ανωνυμοποίηση και η διαγραφή συνομιλιών δεν αρκούν πάντα
Η αφαίρεση ονομάτων και άλλων αναγνωριστικών στοιχείων δεν εξαλείφει απαραίτητα κάθε κίνδυνο. Σύμφωνα με την προειδοποίηση της ESET, ένα έξυπνο chatbot μπορεί να αντλήσει συμπεράσματα για την ταυτότητα ή την προσωπική ζωή ενός χρήστη, συνδυάζοντας πληροφορίες από το ιστορικό των prompts του, ακόμη και όταν τα δεδομένα που έχουν εισαχθεί έχουν ανωνυμοποιηθεί.
Αντίστοιχα, η διαγραφή μιας συνομιλίας δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη ότι έχουν εξαφανιστεί όλα τα σχετικά δεδομένα ή τα αντίγραφά τους. Η συγκεκριμένη ενέργεια μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της έκθεσης των πληροφοριών, αλλά δεν αποτελεί εγγύηση ότι δεν έχει παραμείνει κανένα ίχνος τους.
Για τον λόγο αυτό, η ESET τονίζει τη σημασία της ενημέρωσης σχετικά με τις πολιτικές διατήρησης δεδομένων κάθε παρόχου. Οι χρήστες χρειάζεται να γνωρίζουν για πόσο διάστημα διατηρούνται οι πληροφορίες τους και με ποιον τρόπο χρησιμοποιούνται, συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης αξιοποίησής τους για την εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης.
Τι πρέπει να κάνουμε εάν έχουμε ήδη κοινοποιήσει ευαίσθητα δεδομένα
Εάν έχουν ήδη εισαχθεί ευαίσθητες πληροφορίες σε ένα AI chatbot, υπάρχουν ορισμένα βήματα που μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της έκθεσής τους.
Αρχικά, μπορούμε να διαγράψουμε τη σχετική συνομιλία, εφόσον η πλατφόρμα παρέχει αυτή τη δυνατότητα, καθώς και τυχόν αποθηκευμένες μνήμες. Όπου είναι απαραίτητο, θα πρέπει επίσης να ανακαλέσουμε την πρόσβαση εφαρμογών που έχουν συνδεθεί με την υπηρεσία.
Εάν έχουν αποκαλυφθεί κωδικοί πρόσβασης, κωδικοί ανάκτησης ή άλλα διαπιστευτήρια, είναι σημαντικό να αλλάξουν άμεσα. Η συγκεκριμένη ενέργεια αφορά τον περιορισμό του κινδύνου μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης στους σχετικούς λογαριασμούς.
Σε περίπτωση που η κοινοποίηση αφορά δεδομένα της επιχείρησης, πελατών ή άλλων τρίτων, η ESET συνιστά να ενημερώνεται ο εργοδότης ή η αρμόδια ομάδα ασφαλείας του οργανισμού. Η διαχείριση ενός τέτοιου περιστατικού δεν θα πρέπει να γίνεται αποκλειστικά από τον εργαζόμενο που το διαπίστωσε, αλλά σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες του οργανισμού.