Παρότι η ψηφιακή ασφάλεια έχει μπει για τα καλά στην καθημερινότητα των νοικοκυριών, οι περισσότερες οικογένειες εξακολουθούν να μην προστατεύουν ολοκληρωμένα όλες τις συσκευές που χρησιμοποιούν τα μέλη τους. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα νέας έρευνας της Kaspersky, η οποία δείχνει ότι μόλις το 37% των οικογενειών διασφαλίζει την πλήρη προστασία των συσκευών του, παρά το γεγονός ότι το 47% συζητά τακτικά ζητήματα ασφάλειας στο διαδίκτυο.
Το εύρημα αυτό, σύμφωνα με την εταιρεία, αναδεικνύει την ανάγκη για έναν οικογενειακό «Digital Manager», δηλαδή για ένα άτομο μέσα στο σπίτι που αναλαμβάνει πιο συστηματικά τη διαχείριση της ψηφιακής ασφάλειας, από τις ρυθμίσεις των συσκευών έως την προστασία των λογαριασμών και τη διαχείριση των συνδρομών. Σε πολλά νοικοκυριά, ο ρόλος αυτός έχει ήδη διαμορφωθεί άτυπα, με ένα ή δύο μέλη της οικογένειας να αναλαμβάνουν τον συντονισμό της ψηφιακής ζωής όλων.
Η έρευνα αποτυπώνει και μια πιο ενεργή εκπαιδευτική προσέγγιση απέναντι στην κυβερνοασφάλεια. Το 47% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι ενημερώνει τακτικά ηλικιωμένους συγγενείς και παιδιά για ασφαλείς πρακτικές πλοήγησης στο διαδίκτυο, το 45% ενθαρρύνει τη χρήση διαχειριστών κωδικών πρόσβασης, ενώ το 42% προτρέπει τα μέλη της οικογένειας να ενεργοποιούν ταυτοποίηση πολλαπλών παραγόντων (MFA). Αντίστοιχο ποσοστό, 42%, λέει ότι ελέγχει και προσαρμόζει ενεργά τις ρυθμίσεις απορρήτου σε συσκευές και λογαριασμούς.
Ανισότητες στην ψηφιακή προστασία
Παρά τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση, η εικόνα παραμένει ανομοιογενής. Το 10% των ερωτηθέντων παραδέχεται ότι δεν λαμβάνει κανένα μέτρο για την προστασία των αγαπημένων του στο διαδίκτυο, ποσοστό που εκτινάσσεται στο 21% στις ηλικίες 55 ετών και άνω. Η ηλικιακή αυτή ομάδα εμφανίζεται συνολικά λιγότερο ενεργή στις πρακτικές οικογενειακής ψηφιακής ασφάλειας, κάτι που, σύμφωνα με την Kaspersky, καταδεικνύει ότι η ενημέρωση και η υιοθέτηση ασφαλών συνηθειών δεν κατανέμεται ομοιόμορφα σε όλες τις γενιές.
Στην ίδια κατεύθυνση, μόλις το 24% των ατόμων άνω των 55 εγκαθιστά λύσεις ασφαλείας στις συσκευές των υπολοίπων μελών της οικογένειας. Το δημοφιλέστερο μέτρο σε αυτή την ομάδα είναι οι διαχειριστές κωδικών πρόσβασης, τους οποίους προτρέπει να χρησιμοποιεί το 40% των ερωτηθέντων. Η Kaspersky επισημαίνει ότι η διαφοροποίηση αυτή δείχνει πόσο σημαντικό είναι να ενισχυθεί η ψηφιακή παιδεία και στις μεγαλύτερες ηλικίες, όχι μόνο στα παιδιά και στους εφήβους.
Η προστασία όλων των συσκευών
Το πιο ανησυχητικό εύρημα της έρευνας αφορά τη συνολική κάλυψη των συσκευών. Μόνο το 33% των ερωτηθέντων, δηλαδή μόλις 1 στους 3, εγκαθιστά λύσεις ασφαλείας σε όλες τις συσκευές που χρησιμοποιεί η οικογένεια. Η εταιρεία υπογραμμίζει ότι οι κυβερνοαπειλές δεν περιορίζονται πλέον στους παραδοσιακούς υπολογιστές, αλλά επεκτείνονται σε κινητά, tablets και κάθε συνδεδεμένη συσκευή που αποτελεί πιθανό σημείο εισόδου για κακόβουλους παράγοντες.
Στο πλαίσιο αυτό, η Kaspersky τονίζει ότι η προστασία πρέπει να είναι ενιαία και ολιστική. Δεν αρκεί η ασφάλεια ενός μόνο υπολογιστή ή ενός κεντρικού λογαριασμού, καθώς ο αυξανόμενος αριθμός συσκευών και η εντατική χρήση του διαδικτύου πολλαπλασιάζουν τα πιθανά κενά ασφαλείας. Η ολοκληρωμένη προστασία όλων των συσκευών αναδεικνύεται έτσι σε βασική προϋπόθεση για ένα ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον μέσα στην οικογένεια.
Ο ρόλος της νέας συσκευής
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι μόνο το 30% των ερωτηθέντων αναλαμβάνει τη ρύθμιση νέων συσκευών για τα μέλη της οικογένειάς του. Η Kaspersky σημειώνει ότι, παρότι πολλοί δεν θεωρούν αυτή τη διαδικασία μέρος της κυβερνοασφάλειας, η σωστή παραμετροποίηση από την πρώτη στιγμή μπορεί να ενισχύσει σημαντικά την προστασία. Η άμεση εγκατάσταση λύσης ασφαλείας, ο έλεγχος για κρυφές απειλές και η αναθεώρηση των ρυθμίσεων απορρήτου θεωρούνται κρίσιμα βήματα για τη διατήρηση της ασφάλειας από το πρώτο κιόλας άνοιγμα της συσκευής.
Με απλά λόγια, η στιγμή που μια νέα συσκευή μπαίνει στο σπίτι είναι και η στιγμή που πρέπει να τεθούν οι βασικοί κανόνες ασφαλείας. Από εκεί και πέρα, οι χρήστες μπορούν να ελέγχουν καλύτερα ποια δεδομένα κοινοποιούνται σε εφαρμογές και υπηρεσίες, περιορίζοντας την έκθεσή τους σε αχρείαστους κινδύνους.
Γονικός έλεγχος και καθημερινές συνήθειες
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η χρήση εφαρμογών γονικού ελέγχου. Σύμφωνα με την έρευνα, το 67% των οικογενειών με παιδιά κάτω των 18 ετών χρησιμοποιεί τέτοιες λύσεις για την παρακολούθηση και προστασία της διαδικτυακής δραστηριότητας των παιδιών. Οι εφαρμογές αυτές μπορούν να περιορίσουν την πρόσβαση σε ακατάλληλο περιεχόμενο, να ελέγξουν τον χρόνο μπροστά στις οθόνες και να συμβάλουν ακόμη και στην ασφάλεια των παιδιών μέσω λειτουργιών γεωεντοπισμού.
Η Kaspersky σημειώνει ότι, σε μια εποχή όπου τα παιδιά μπαίνουν από νωρίς στον ψηφιακό κόσμο, η γονική επίβλεψη δεν αφορά μόνο τον περιορισμό, αλλά και την καθοδήγηση. Η εξοικείωση με ασφαλείς πρακτικές, η χρήση εργαλείων προστασίας και η συστηματική ενημέρωση όλων των μελών του νοικοκυριού συνθέτουν το νέο μοντέλο οικογενειακής κυβερνοάμυνας.