Τα πρώτα συμπεράσματα από την έρευνα που διενήργησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε σχέση με το εάν τηρούνται τα πρότυπα ασφαλείας για λογαριασμούς ανηλίκων απέστειλε σήμερα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο TikTok.
Οι παραβιάσεις
Σύμφωνα με τα ευρήματα, το TikTok δεν ανταποκρίνεται στα προβλεπόμενα από την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA). Συγκεκριμένα, στο TikTok, οι ανήλικοι μπορούν να επιλέξουν να ρυθμίσουν τον λογαριασμό τους ως «δημόσιο». Αυτό σημαίνει ότι οποιοσδήποτε χρήστης, συμπεριλαμβανομένων όσων δεν διαθέτουν λογαριασμό στο TikTok, ενδέχεται να μπορεί να δει το περιεχόμενο των ανηλίκων. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει επίσης στο περιεχόμενο που δημοσιεύεται από «μεγαλύτερους» ανηλίκους (16-17 ετών) να προτείνεται σε οποιονδήποτε άλλο χρήστη του TikTok μέσω της ροής «Για Εσάς» (For You Feed).
Αυτή η έκθεση θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη επαφή από πιθανούς θύτες και στον κίνδυνο το περιεχόμενο να χρησιμοποιηθεί για διαδικτυακό εκφοβισμό (cyberbullying). Αυτό το χαρακτηριστικό δίνει ενδεχομένως σε αγνώστους ένα «παράθυρο» στη ζωή ενός παιδιού. Επιπλέον, δεδομένου ότι όσα δημοσιεύουν οι ανήλικοι ενδέχεται να παραμείνουν στο διαδίκτυο για πάντα και να τους ακολουθούν στην ενηλικίωσή τους, η λειτουργία αυτή εγκυμονεί κινδύνους με πιθανώς ισόβιες συνέπειες.
Ακόμη και όταν οι ανήλικοι επιλέγουν ιδιωτικούς λογαριασμούς, οι λογαριασμοί τους μπορούν εύκολα να εντοπιστούν μέσω των λιστών «ακόλουθων» (following) και «ακολούθων» (followers) άλλων χρηστών, ενώ οι φωτογραφίες προφίλ τους παραμένουν προσβάσιμες σε οποιονδήποτε, συμπεριλαμβανομένων των χρηστών χωρίς λογαριασμό στο TikTok. Οι ρυθμίσεις του TikTok συνεχίζουν να τους εκθέτουν σε κινδύνους – συμπεριλαμβανομένης της ανεπιθύμητης επαφής, του διαδικτυακού εκφοβισμού ή της θηρευτικής συμπεριφοράς.
Τι προβλέπει η DSA
Οι ρυθμίσεις λογαριασμού είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της ασφάλειας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, καθώς καθορίζουν ποιος μπορεί να δει το περιεχόμενό τους και ποιος μπορεί να επικοινωνήσει μαζί τους. Βάσει της DSA, οι πλατφόρμες που είναι προσβάσιμες σε ανηλίκους πρέπει να διασφαλίζουν υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας στις υπηρεσίες τους. Η Επιτροπή θεωρεί προκαταρκτικά ότι οι ρυθμίσεις λογαριασμού του TikTok αποτυγχάνουν να πληρώσουν αυτό το πρότυπο, καθώς εκθέτουν τους λογαριασμούς και το περιεχόμενο των ανηλίκων ευρύτερα απ’ ό,τι θα έπρεπε.
Η Επιτροπή θεωρεί προκαταρκτικά ότι το TikTok – σύμφωνα με τις Κατευθυντήριες Γραμμές για την προστασία των ανηλίκων – θα πρέπει να προσαρμόσει τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις των «δημόσιων» λογαριασμών των ανηλίκων, έτσι ώστε το περιεχόμενό τους να είναι, προεπιλεγμένα, ορατό μόνο σε χρήστες του TikTok τους οποίους ο ανήλικος έχει αποδεχτεί. Παρόλο που οι μεγαλύτεροι ανήλικοι ενδέχεται να έχουν την επιλογή να μοιράζονται το περιεχόμενό τους με ένα ευρύτερο κοινό στο TikTok, το περιεχόμενο δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να είναι προσβάσιμο σε παγκόσμιο κοινό εκτός της πλατφόρμας. Επιπλέον, το TikTok θα πρέπει να αποφεύγει να προτείνει περιεχόμενο ανηλίκων σε άλλους χρήστες του TikTok μέσω της ροής «Για Εσάς».
Αυτά τα προκαταρκτικά ευρήματα δεν προδικάζουν το τελικό αποτέλεσμα της έρευνας.
Επόμενα βήματα
Το TikTok έχει τώρα τη δυνατότητα να εξετάσει τα έγγραφα των φακέλων της έρευνας της Επιτροπής και να απαντήσει εγγράφως στα προκαταρκτικά ευρήματα της Επιτροπής. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ψηφιακών Υπηρεσιών.
Εάν οι θέσεις της Επιτροπής επιβεβαιωθούν τελικά, η Επιτροπή ενδέχεται να εκδώσει απόφαση μη συμμόρφωσης, η οποία μπορεί να επιφέρει πρόστιμο που καθορίζεται από τη φύση, τη σοβαρότητα, την υποτροπή και τη διάρκεια της παράβασης. Το ποσό του προστίμου πρέπει να είναι αναλογικό και σε καμία περίπτωση δεν θα υπερβαίνει το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών του παρόχου.
Ιστορικό
Η δημιουργία ενός λογαριασμού αποτελεί μία από τις πρώτες αλληλεπιδράσεις των χρηστών, συμπεριλαμβανομένων των ανηλίκων, με μια πλατφόρμα. Οι αρχικές επιλογές που κάνουν οι ανήλικοι σε αυτή τη διαδικασία έχουν σημαντικό και ενδεχομένως διαρκή αντίκτυπο στη συνολική τους εμπειρία. Στις Κατευθυντήριες Γραμμές της για την προστασία των ανηλίκων, η Επιτροπή συνιστά ως εκ τούτου στις πλατφόρμες να παρέχουν, προεπιλεγμένα, ρυθμίσεις λογαριασμού που εξασφαλίζουν την ισχυρότερη προστασία ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας και να σχεδιάζουν τους λογαριασμούς των ανηλίκων έτσι ώστε να είναι ασφαλείς ακόμη και όταν τροποποιούνται αυτές οι προεπιλεγμένες ρυθμίσεις.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα της Επιτροπής αποτελούν μέρος των επίσημων διαδικασιών της για την εξέταση της συμμόρφωσης του TikTok με την Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, οι οποίες ξεκίνησαν στις 19 Φεβρουαρίου 2024. Τα σημερινά προκαταρκτικά ευρήματα βασίζονται σε μια εις βάθος έρευνα που περιέλαβε ανάλυση της διεπαφής (interface) του TikTok, εσωτερικά δεδομένα και έγγραφα, καθώς και συνεντεύξεις με αξιωματικούς επιβολής του νόμου και εμπειρογνώμονες στους τομείς της προστασίας των ανηλίκων, της κακοποίησης παιδιών και της νευροψυχολογίας. Η Επιτροπή βασίστηκε στις Κατευθυντήριες Γραμμές για την προστασία των ανηλίκων προκειμένου να αξιολογήσει τη συμμόρφωση του TikTok με την υποχρέωσή του να διασφαλίζει υψηλό επίπεδο ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας για τους ανηλίκους.
Η έρευνα κάλυψε επίσης τον ενδεχομένως εθιστικό σχεδιασμό του TikTok, για τον οποίο υιοθετήθηκαν προκαταρκτικά ευρήματα τον Φεβρουάριο αυτού του έτους. Επιπλέον, η εν λόγω έρευνα κάλυψε την πρόσβαση σε δημόσια δεδομένα για ερευνητές, για την οποία υιοθετήθηκαν προκαταρκτικά ευρήματα τον Οκτώβριο του 2025, καθώς και τη διαφάνεια στις διαφημίσεις, η οποία έκλεισε μέσω δεσμευτικών δεσμεύσεων τον Δεκέμβριο του 2025.
Η έρευνα αυτή καλύπτει επίσης το «φαινόμενο της λαγότρυπας» (rabbit hole effect) των συστημάτων σύστασης του TikTok και τον κίνδυνο οι ανήλικοι να έχουν μια ακατάλληλη για την ηλικία τους εμπειρία λόγω ψευδούς δήλωσης της ηλικίας τους. Η έρευνα για αυτά τα ζητήματα βρίσκεται σε εξέλιξη.