Για περισσότερες από δύο δεκαετίες, η Apple είχε τον πρώτο λόγο στις διαπραγματεύσεις με τους προμηθευτές μνήμης flash, αξιοποιώντας τον τεράστιο όγκο των παραγγελιών της για να εξασφαλίζει εξαιρετικά χαμηλές τιμές.
Η εκρηκτική ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης, όμως, αλλάζει τους συσχετισμούς, εκτιμά η Wall Street Journal. Οι μεγάλοι πάροχοι υποδομών AI αγοράζουν πλέον πολύ μεγαλύτερες ποσότητες μνήμης, εκτοξεύοντας τις τιμές και δίνοντας σε εταιρείες όπως η ιαπωνική Kioxia τη δυνατότητα να διαπραγματεύονται από ισχυρότερη θέση.
Η αλλαγή αποτυπώνεται εντυπωσιακά στα στοιχεία της TechInsights. Οι τιμές της μνήμης flash έχουν αυξηθεί περίπου 550% από τα χαμηλά του 2023, φτάνοντας σε ορισμένες εκτιμήσεις πάνω από τα 30 σεντς ανά gigabyte. Την ίδια στιγμή, η ετήσια δαπάνη της Apple για μνήμη flash εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από περίπου 6 δισ. δολάρια το 2025 σε 25 δισ. δολάρια το 2026.
Από τον έλεγχο της αγοράς στην εξάρτηση από την AI
Η μνήμη flash αποτελεί βασικό εξάρτημα των iPhone, καθώς αποθηκεύει φωτογραφίες, εφαρμογές, βίντεο και άλλα δεδομένα. Η Apple υπήρξε επί χρόνια ο μεγαλύτερος αγοραστής της παγκοσμίως. Πριν από δύο χρόνια, σύμφωνα με εκτιμήσεις της TechInsights, αγόραζε σχεδόν διπλάσια ποσότητα από όση αγόραζαν μαζί οι Microsoft, Amazon, Meta και Google.
Σήμερα, η εικόνα έχει αντιστραφεί: οι τέσσερις τεχνολογικοί κολοσσοί αγοράζουν συνολικά περίπου διπλάσια ποσότητα από την Apple, καθώς επεκτείνουν τα κέντρα δεδομένων τους για την εκπαίδευση και τη λειτουργία συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Οι εταιρείες αυτές έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να απορροφούν το αυξημένο κόστος. Η μνήμη αποτελεί μικρότερο μέρος της συνολικής επένδυσης για ένα κέντρο δεδομένων σε σχέση με το κόστος αποθήκευσης σε ένα iPhone. Επιπλέον, οι σχετικοί λογιστικοί κανόνες επιτρέπουν την κατανομή του κόστους των υποδομών σε βάθος χρόνου.
Η Kioxia, από την πλευρά της, έχει συνάψει φέτος συμφωνίες μακροχρόνιας προμήθειας με τη Meta, τη Microsoft και την Amazon, οι οποίες εξασφαλίζουν ποσότητες μνήμης με υψηλότερες τιμές. Οι συμβάσεις αυτές προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και προστασία των κερδών της ακόμη και αν η αγορά αλλάξει ξανά.
Η Apple είχε οικοδομήσει ένα ιδιαίτερα κερδοφόρο μοντέλο πωλήσεων πρόσθετου αποθηκευτικού χώρου. Οι καταναλωτές πληρώνουν σημαντικά ποσά για να αναβαθμίσουν τη χωρητικότητα των συσκευών τους, ενώ το κόστος της επιπλέον μνήμης για την εταιρεία ήταν μέχρι πρόσφατα πολύ χαμηλότερο.
Σύμφωνα με ανάλυση της Wall Street Journal, το 2025 η Apple χρέωνε επιπλέον 200 δολάρια για τη μετάβαση από τα 256 στα 512 gigabytes στο iPhone 17 Pro, ενώ η αντίστοιχη μνήμη τής κόστιζε περίπου 15 δολάρια. Το 2026, το κόστος της ίδιας αναβάθμισης εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί στα 66 δολάρια, περιορίζοντας το μικτό κέρδος από την πώλησή της.
Η αύξηση των τιμών δεν αφορά μόνο τα iPhone. Η Apple έχει ανατιμήσει σχεδόν ολόκληρη τη σειρά προϊόντων της, ενώ ο εκτελεστικός πρόεδρος Τιμ Κουκ παρομοίασε την απότομη άνοδο των τιμών των τσιπ μνήμης με ένα εξαιρετικά σπάνιο και καταστροφικό φυσικό φαινόμενο.
Η πρόκληση για την εταιρεία είναι διπλή: είτε θα απορροφήσει μέρος του αυξημένου κόστους, περιορίζοντας τα περιθώρια κέρδους, είτε θα μετακυλίσει τις ανατιμήσεις στους καταναλωτές, διακινδυνεύοντας επιβράδυνση των πωλήσεων.
Η μακρά ιστορία σκληρών διαπραγματεύσεων
Η σχέση Apple και προμηθευτών μνήμης δεν ήταν πάντα ισορροπημένη. Η εταιρεία αξιοποιούσε τις τεράστιες παραγγελίες της για να απαιτεί τις χαμηλότερες δυνατές τιμές. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν τις πρακτικές προμηθειών της, ζητούσε πρόσβαση στα οικονομικά στοιχεία των προμηθευτών, έλεγχε τις τιμές που προσφέρονταν σε άλλους πελάτες και απαιτούσε όρους που διασφάλιζαν ότι κανένας αγοραστής δεν θα εξασφάλιζε ευνοϊκότερη τιμή.
Παράλληλα, απέφευγε συχνά να δεσμεύεται οριστικά για την παραλαβή των παραγγελιών της. Όταν οι τιμές υποχωρούσαν, οι προμηθευτές μπορούσαν να μείνουν με αποθέματα που είχαν κατασκευαστεί ειδικά για την Apple.
Η κατάσταση έφτασε σε ιδιαίτερα δύσκολο σημείο το 2023, όταν η υποχώρηση της ζήτησης για ηλεκτρονικές συσκευές οδήγησε τις τιμές της flash σε περίπου πέντε σεντς ανά gigabyte. Σύμφωνα με εκτίμηση της Bernstein Research, ο κλάδος κατέγραψε λειτουργικές ζημιές 19 δισ. δολαρίων, ενώ η Apple αποκόμισε 14 δισ. δολάρια σε μικτά κέρδη από τις πωλήσεις πρόσθετου αποθηκευτικού χώρου.
Τώρα, οι προμηθευτές απολαμβάνουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη, χωρίς να είναι βέβαιο ότι αυτή η ανατροπή θα διαρκέσει. Αν η επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη επιβραδυνθεί και η προσφορά μνήμης αυξηθεί, οι τιμές θα μπορούσαν να υποχωρήσουν.
Το βασικό ερώτημα είναι αν η Apple θα καταφέρει να ανακτήσει την προηγούμενη ισχύ της ή αν η AI θα έχει αλλάξει μόνιμα την αγορά. Σε κάθε περίπτωση, η τεχνολογική επανάσταση δεν δημιουργεί μόνο νέες υπηρεσίες και επιχειρηματικές ευκαιρίες: αναδιαμορφώνει και τις σχέσεις ισχύος στην εφοδιαστική αλυσίδα, μετατρέποντας έναν άλλοτε πανίσχυρο αγοραστή σε πελάτη που καλείται να πληρώσει πολύ περισσότερα.