Η κυριαρχία του smartphone στην ψηφιακή καθημερινότητα, που διαμορφώθηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες, δέχεται πλέον πιέσεις από την ταχεία εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI). Εταιρείες όπως η OpenAI, η Meta και η Amazon αναπτύσσουν εναλλακτικές συσκευές, προκαλώντας το δίπολο Apple-Android.
Αυτή η κούρσα καινοτομίας εγείρει το ερώτημα αν το smartphone θα παραμείνει ο βασικός πυλώνας της ψηφιακής αλληλεπίδρασης, αναρωτιέται ο Economist.
Το κυρίαρχο δίπολο και οι συνεργασίες
Το iPhone της Apple και το λειτουργικό σύστημα Android της Google έχουν δημιουργήσει ένα από τα πιο κερδοφόρα δίπολα στην ιστορία των επιχειρήσεων. Η Apple πούλησε περίπου 250 εκατομμύρια iPhone μόνο το 2025, ενώ το Android τροφοδοτεί τα περισσότερα (υπόλοιπα) smartphone παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων των Pixel της Google.
Οι δύο εταιρείες ενισχύουν τη συνεργασία τους στην εποχή της AI, με την Apple να ανακοινώνει πρόσφατα την ενσωμάτωση των μοντέλων Gemini της Google για την αναβάθμιση της Siri φωνητικής βοηθού αργότερα φέτος.
Η Google, από τη δική της πλευρά, καταβάλλει ετησίως δισεκατομμύρια δολάρια στην Apple ώστε η μηχανή αναζήτησής της να παραμένει προεπιλεγμένη στο iPhone, εξασφαλίζοντας αμοιβαία οφέλη. Αυτή η στρατηγική σταθερότητα έχει αποτρέψει καινοτομίες που θα μπορούσαν να διαταράξουν την αγορά, αλλά τώρα οι εξωτερικές απειλές «υποχρεώνουν» την υιοθέτηση αλλαγών.
Οι προκλήσεις από OpenAI, Meta και Amazon
Ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI και ο σερ Τζόνι Άιβ, πρώην σχεδιαστής της Apple, συνεργάζονται σε μια νέα συσκευή που υπόσχεται πιο ήρεμη εμπειρία χρήσης σε αντίθεση με την «κακόφωνη» αίσθηση του smartphone, που παρομοιάζεται με την Times Square της Νέας Υόρκης. Η OpenAI ανακοίνωσε στις 19 Ιανουαρίου ότι η συσκευή θα κυκλοφορήσει στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, στοχεύοντας να αλλάξει τον τρόπο αλληλεπίδρασης με τον ψηφιακό κόσμο.
Η Meta, ο μεγαλύτερος παίκτης στα κοινωνικά δίκτυα, επενδύει σε έξυπνα γυαλιά με ενσωματωμένες κάμερες, οθόνες για μηνύματα WhatsApp και ηχεία για άμεσο ήχο, διευκολύνοντας την κοινοποίηση περιεχομένου και ενισχύοντας τα έσοδα από διαφημίσεις. Η εταιρεία μετατοπίζει πόρους από τα headsets εικονικής πραγματικότητας (VR) προς αυτή την κατεύθυνση.
Παράλληλα, η Amazon επεκτείνει την AI βοηθό Alexa σε έξυπνα γυαλιά, ακουστικά και ηχεία Echo, στοχεύοντας σε καλύτερη συλλογή δεδομένων για το ηλεκτρονικό της εμπόριο και τις διαφημίσεις. Η Apple, από την πλευρά της, φημολογείται ότι αναπτύσσει wearable pin και έξυπνα γυαλιά βασισμένα στην τεχνολογία του Vision Pro headset του 2024.
Η αγορά smartphone αντιμετωπίζει δυσμενείς προβλέψεις, με τις παγκόσμιες αποστολές να αναμένεται να μειωθούν κατά 6% το 2026, χειρότερα από την αρχική εκτίμηση πτώσης 2%, σύμφωνα με τον αναλυτή Γιανγκ Γουάνγκ της Counterpoint Research.
Το 2025 οι αποστολές αυξήθηκαν κατά 2%, αλλά φέτος η πτώση επιδεινώνεται λόγω αύξησης των τιμών των μνημών DRAM κατά 70% τους τελευταίους 15 μήνες, υλικό που απορροφάται μαζικά από τα νεόδμητα κέντρα δεδομένων AI. Οι κατασκευαστές φθηνών συσκευών θα αναγκαστούν να αυξήσουν τιμές, μειώνοντας τον όγκο πωλήσεων, ενώ ακόμη και η Apple θα δει συρρίκνωση περιθωρίων κέρδους, σημειώνει η εταιρεία ερευνών.
Επιπρόσθετα, ο λεγόμενος «πόλεμος των χυτηρίων» (foundry war) δυσχεραίνει την προμήθεια ημιαγωγών, καθώς εταιρείες όπως η TSMC προτιμούν την παραγωγή πιο κερδοφόρων τσιπ AI για την Nvidia έναντι τσιπ για smartphone της Apple και της Samsung. Αυτές οι εξελίξεις αναγκάζουν την αγορά να επανεκτιμήσει τις προτεραιότητες παραγωγής.
Παράπονα και στρατηγικά πλεονεκτήματα
Οι νέοι διεκδικητές εκμεταλλεύονται δομικά προβλήματα του δίπολου, όπως το «σύστημα φορολογίας» της Apple που απαιτεί προμήθεια έως 30% σε αγορές μέσω εφαρμογών iOS. Η OpenAI, που βασίζεται σε συνδρομές καταναλωτών, χάνει σημαντικό ποσοστό εσόδων από iPhone και Android συσκευές. Η Meta, που κερδίζει από διαφημίσεις, υπέστη πλήγμα το 2021 από νέες ρυθμίσεις ιδιωτικότητας της Apple, περιορίζοντας τη συλλογή δεδομένων χρηστών.
Οι νέες συσκευές ταιριάζουν ιδανικά στα επιχειρηματικά τους μοντέλα: τα γυαλιά της Meta ενισχύουν την κοινωνική αλληλεπίδραση, τα chatbots της OpenAI απλοποιούν την πρόσβαση σε υπηρεσίες χωρίς οθόνες, ενώ η Amazon βλέπει ευκαιρίες στις… πανταχού παρούσες συσκευές Echo για αγορές και δεδομένα. Αυτά τα πλεονεκτήματα μπορούν να μειώσουν την εξάρτηση από τις πλατφόρμες Apple-Google, σημειώνει ο Economist.
Οι προκλήσεις των διεκδικητών
Παρά τον ενθουσιασμό, οι εναλλακτικές συσκευές αντιμετωπίζουν σοβαρά εμπόδια. Τα έξυπνα γυαλιά της Google του 2014 αποσύρθηκαν μέσα σε ένα χρόνο λόγω ανησυχιών για παραβίαση ιδιωτικότητας από τις ενσωματωμένες κάμερες.
Προβλήματα υπερθέρμανσης, περιορισμένης διάρκειας μπαταρίας και βάρους οδήγησαν στην αποτυχία του AI pin της startup Humane, που κυκλοφόρησε το 2023 και η εταιρεία τελικά κατέρρευσε πέρυσι.
Τα γυαλιά πρέπει να είναι ελαφριά και άνετα, αφήνοντας ελάχιστο χώρο για μπαταρίες, ενώ η ανάπτυξη υπερβολικής θερμοκρασίας λόγω των AI υπολογισμών είναι πρόβλημα σε αντίθεση με τα smartphone. Ο Άλεξ Κάτουζιαν της Qualcomm προβλέπει πολλαπλασιασμό τέτοιων «edge gadgets», αλλά με συμπληρωματική συσκευή όπως smartphone ή puck για βασικούς υπολογισμούς. Ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ της Meta δηλώνει ότι ακόμη και με γυαλιά, οι χρήστες δεν θα αποχωριστούν τα smartphone, απλώς θα τα χρησιμοποιούν λιγότερο.
Η αντεπίθεση των Apple και Google
Την ίδια ώρα οι μέχρι σήμερα κυρίαρχοι του παιχνιδιού δεν μένουν παθητικοί παρατηρητές: Η Apple πέρα από το pin, αναπτύσσει έξυπνα γυαλιά βασισμένα στο Vision Pro, ενώ η Google λάνσαρε το Android XR για VR headsets και γυαλιά σε συνεργασία με Samsung, καθώς και νέο smart speaker με Gemini.
Η ενσωμάτωση AI, ιδίως του Gemini σε Apple και Android οικοσυστήματα, δίνει στη Google πρόσβαση σε τεράστια δεδομένα για βελτίωση μοντέλων. Ήδη, η κεφαλαιοποίηση της Alphabet ξεπέρασε την Apple, μένοντας πίσω μόνο από Nvidia. Οι 15 εκατομμύρια χρήστες έξυπνων γυαλιών παγκοσμίως είναι αμελητέα ποσότητα έναντι δισεκατομμυρίων χρηστών smartphone, και βελτιώσεις όπως μια καλύτερη Siri μπορεί να ενισχύσουν τις πωλήσεις του iPhone.
Μακροπρόθεσμες προοπτικές συνύπαρξης
Η άφιξη των smartphone δεν εξάλειψε τους προσωπικούς υπολογιστές, οπότε είναι πιθανό τα AI gadgets να συνυπάρξουν ως συμπληρωματικά, καταλήγει ο Economist. Η αγορά θα δει ποικιλία συσκευών, αλλά τα smartphone θα παραμείνουν κεντρικά λόγω υπολογιστικής ισχύος και οικειότητας.
Η AI μετατοπίζει ισορροπίες εντός του υφιστάμενου δίπολου, ευνοώντας τη Google, ενώ οι νεοεισερχόμενοι παλεύουν με τεχνικά, ρυθμιστικά και αποδοχής εμπόδια. Στο τέλος, όμως, η καινοτομία ενισχύει την αγορά χωρίς να την ανατρέπει πλήρως.