Σε μια ασυνήθιστη αλλαγή στη μετοχική της δομή συμφώνησε η Meta, η οποία επιτρέπει στον Μαρκ Ζάκερμπεργκ να πουλά μετοχές χωρίς να αποδυναμώνεται ο έλεγχός του στην εταιρεία. Η συμφωνία συνδέεται και με τη δέσμευσή του να παραμείνει στην Καλιφόρνια για οκτώ χρόνια, καθώς ο ιδρυτής του Facebook φέρεται να εξέταζε το ενδεχόμενο αποχώρησης από την πολιτεία λόγω της προτεινόμενης φορολόγησης των μεγάλων περιουσιών.
Η πρόταση για τον λεγόμενο φόρο δισεκατομμυριούχων αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία στις 3 Νοεμβρίου. Εφόσον εγκριθεί, θα προβλέπει εφάπαξ επιβάρυνση 5% για κατοίκους της Καλιφόρνιας με περιουσία άνω του 1 δισ. δολαρίων. Για τον Ζάκερμπεργκ, του οποίου η περιουσία υπολογίζεται από τον δείκτη Bloomberg Billionaires Index σε περίπου 246 δισ. δολάρια, το ενδεχόμενο αυτό θα μπορούσε να συνεπάγεται σημαντική φορολογική υποχρέωση, σημειώνουν οι Financial Times.
Μετοχές χωρίς ψήφο και διατήρηση του ελέγχου
Σύμφωνα με εταιρική κατάθεση, η Meta θα δημιουργήσει νέα κατηγορία μετοχών χωρίς δικαίωμα ψήφου, μέσω διαχωρισμού των υφιστάμενων μετοχών με αναλογία δύο προς μία. Οι νέες μετοχές αναμένεται να αρχίσουν να διαπραγματεύονται τον Ιανουάριο.
Η ρύθμιση δίνει στον Ζάκερμπεργκ τη δυνατότητα να ρευστοποιήσει σταδιακά μέρος της συμμετοχής του, χωρίς να χάσει τον κυρίαρχο ρόλο του στη λήψη αποφάσεων. Σήμερα ελέγχει περίπου το 61% των δικαιωμάτων ψήφου της Meta μέσω μετοχών ενισχυμένης ψήφου. Η εταιρική κατάθεση αναφέρει ότι θα μπορεί να πουλήσει το ένα πέμπτο των νέων μετοχών όταν αυτές εκδοθούν, διευκολύνοντας την κάλυψη πιθανής φορολογικής επιβάρυνσης.
Η συμφωνία προέκυψε ύστερα από διαπραγματεύσεις με ειδική επιτροπή του διοικητικού συμβουλίου, τις οποίες η ίδια η κατάθεση περιγράφει ως μακρές και, σε ορισμένα σημεία, συγκρουσιακές. Η διαδικασία είχε αρχίσει στα τέλη του 2025, όταν η Meta επανεξέτασε τη μετοχική της δομή, επιδιώκοντας να εξασφαλίσει χρηματοδότηση για την ανάπτυξή της και να διατηρήσει τα κίνητρα του ιδρυτή της.
Πίσω από την αλλαγή βρίσκεται και η ανάγκη χρηματοδότησης της επιθετικής στρατηγικής της Meta στην τεχνητή νοημοσύνη. Η εταιρεία εκτιμά ότι θα χρειαστεί να αντλήσει «εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια» μέσα στα επόμενα χρόνια για υποδομές, υπολογιστική ισχύ και νέα προϊόντα.
Οι επενδύσεις έχουν ήδη αυξηθεί σημαντικά. Η Meta ανακοίνωσε κεφαλαιουχικές δαπάνες 35 δισ. δολαρίων για το τρίτο τρίμηνο και προβλέπει ότι οι συνολικές δαπάνες του 2026 θα φθάσουν έως τα 145 δισ. δολάρια. Η νέα μετοχική δομή θα μπορούσε επίσης να διευκολύνει μελλοντικές εκδόσεις μετοχών για τη χρηματοδότηση αυτών των σχεδίων, χωρίς να μεταβληθεί ουσιαστικά ο έλεγχος του Ζάκερμπεργκ.
Η στρατηγική αρχίζει να αποδίδει σε επίπεδο χρήσης. Ο προσωπικός βοηθός τεχνητής νοημοσύνης Muse, που παρουσιάστηκε τον Σεπτέμβριο και μπορεί να εκτελεί εργασίες όπως παραγγελίες προϊόντων και κρατήσεις ταξιδιών, βρέθηκε για μεγάλο μέρος του χρόνου στην κορυφή των δωρεάν εφαρμογών στις ΗΠΑ. Η Meta υποστηρίζει ότι το νεότερο μοντέλο της, Muse Wonder, ανταγωνίζεται σε ορισμένες εργασίες συστήματα των OpenAI και Anthropic.
Ισχυρά έσοδα, αλλά και νομικές πιέσεις
Τα οικονομικά αποτελέσματα ενίσχυσαν την εικόνα μιας επιχείρησης που διαθέτει σημαντική χρηματοδοτική βάση. Τα έσοδα της Meta αυξήθηκαν κατά 26% σε ετήσια βάση, στα 64,6 δισ. δολάρια το τρίτο τρίμηνο, ξεπερνώντας τις προβλέψεις της εταιρείας και τις εκτιμήσεις των αναλυτών. Τα καθαρά κέρδη ανήλθαν σε 9,9 δισ. δολάρια, μετά από ισόποση επιβάρυνση που συνδέεται με συμβιβασμό με πολιτείες των ΗΠΑ για ζητήματα ψυχικής υγείας εφήβων.
Παρά τα έσοδα, η ένταση των επενδύσεων επιβάρυνε τις ταμειακές ροές: η εταιρεία κατέγραψε αρνητικές ελεύθερες ταμειακές ροές 2,1 δισ. δολαρίων, για πρώτη φορά εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία.
Παράλληλα, η Meta αντιμετωπίζει νομικές πιέσεις. Δικαστής στο Νέο Μεξικό διέταξε την εταιρεία να καταβάλει 25 δισ. δολάρια σε υπόθεση που συνδέεται με το σκάνδαλο Cambridge Analytica. Η εταιρεία έχει δηλώσει ότι θα προσβάλει την απόφαση.
Μοντέλο που θα προκαλέσει αντιδράσεις
Η αλλαγή ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις μετόχων, καθώς εγείρει ερωτήματα για τη σχέση ανάμεσα στην οικονομική συμμετοχή και τη δύναμη λήψης αποφάσεων. Παρόμοια προσπάθεια της Meta είχε εγκαταλειφθεί το 2017, εν μέσω δικαστικής διαμάχης με μετόχους μειοψηφίας.
Η νέα συμφωνία αποτυπώνει τη διπλή πρόκληση της Meta: να χρηματοδοτήσει μια εξαιρετικά δαπανηρή κούρσα στην τεχνητή νοημοσύνη και, ταυτόχρονα, να διατηρήσει τη συγκέντρωση ελέγχου στον ιδρυτή της. Το κατά πόσο η δομή αυτή θα γίνει αποδεκτή από τους επενδυτές θα εξαρτηθεί από την πορεία των οικονομικών αποτελεσμάτων, τις ανάγκες κεφαλαίου και τις νομικές εξελίξεις.