Τα εγκαίνια του νέου «Έξυπνου» Κτιρίου του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» πραγματοποιήθηκαν σήμερα από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, ενώ στην τελετή παρευρέθη και ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος
Την ανάγκη αυστηρών κανόνων ασφάλειας, διαφάνειας και λογοδοσίας στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης υπογράμμισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, προειδοποιώντας ότι η ανεξέλεγκτη εξέλιξή της δημιουργεί κινδύνους για την ιδιωτικότητα, τις θέσεις εργασίας και τη δημοκρατική σταθερότητα.
Μιλώντας στα εγκαίνια του νέου κτιρίου του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», ο πρωθυπουργός αμφισβήτησε τη δυνατότητα αυτορρύθμισης του κλάδου και ζήτησε την εξέλιξη του ευρωπαϊκού πλαισίου, ώστε να καλύπτει την αδειοδότηση, την εποπτεία και τις κυρώσεις.
Στην ίδια εκδήλωση, ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος ανακοίνωσε την ίδρυση του όγδοου Ινστιτούτου του «Δημόκριτου», με αντικείμενο την Ακεραιότητα, την Ασφάλεια και την Ηθική της Έρευνας.
Μητσοτάκης: Η ψευδαίσθηση της αυτορρύθμισης παύει να αποτελεί επιλογή
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στις προειδοποιήσεις των ίδιων των δημιουργών προηγμένων αλγορίθμων για τη δυσκολία κατανόησης της εξέλιξης και της αυτοβελτίωσής τους.
«Όταν οι ίδιοι οι δημιουργοί αυτών των πολύ προχωρημένων αλγορίθμων μάς λένε δημόσια ότι δεν κατανοούν ακριβώς πώς εξελίσσονται και πώς μπορούν οι ίδιοι να αυτοβελτιώνονται, τότε η ψευδαίσθηση της αυτορρύθμισης παύει να αποτελεί επιλογή», ανέφερε.
Στους κινδύνους συμπεριέλαβε την παραπληροφόρηση, τα deepfakes, την παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, την απώλεια θέσεων εργασίας και την αξιοποίηση της τεχνολογίας από κράτη ή τρομοκρατικές ομάδες για επιβλαβείς σκοπούς.
Παραλληλίζοντας την εποπτεία της AI με τους ελέγχους που απαιτούνται για την κυκλοφορία αεροσκαφών και φαρμάκων, επισήμανε ότι στην τεχνητή νοημοσύνη δεν υπάρχει σήμερα αντίστοιχος μηχανισμός παρέμβασης. Ως βασική κατεύθυνση έθεσε «η τεχνολογία να παραμένει εργαλείο στα χέρια του ανθρώπου και όχι το αντίστροφο».
Όπως είπε ο κ. Μητσοτάκης: «Η θέση μας, λοιπόν, είναι απολύτως σαφής: όσο αγκαλιάζουμε και βλέπουμε τις ευκαιρίας της τεχνητής νοημοσύνης, άλλο τόσο επιμένουμε ότι η ανάπτυξη αυτών των μοντέλων πρέπει να ακολουθεί αυστηρούς κανόνες ασφάλειας, διαφάνειας, λογοδοσίας και, βέβαια, να σέβεται θεμελιώδη δικαιώματα και κοινές αξίες. Αυτό το ευρωπαϊκό πλαίσιο το οποίο ήδη υπάρχει, θέλω να θυμίσω, αλλά πρέπει να εξελιχθεί, θα πρέπει να καθορίζει τον τρόπο αδειοδότησης, την εποπτεία, τις ανάλογες κυρώσεις. Με μία απλή πυξίδα: η τεχνολογία να παραμένει εργαλείο στα χέρια του ανθρώπου και όχι το αντίστροφο».
Νέο Ινστιτούτο για την υπεύθυνη έρευνα
Το νέο Ινστιτούτο IRISE θα έχει διεπιστημονικό χαρακτήρα και θα αναπτύσσει γνώση, εργαλεία και πολιτικές για την αξιόπιστη τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και την υπεύθυνη έρευνα.
Ο Τάκης Θεοδωρικάκος τόνισε ότι η τεχνολογική πρόοδος πρέπει να συνοδεύεται από εγγυήσεις ασφάλειας και ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο, συνδέοντας την ελευθερία της έρευνας με την προστασία του δημόσιου συμφέροντος και των δικαιωμάτων των πολιτών.
Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η συζήτηση απαιτεί τη συνεργασία επιστημόνων και διανοητών διαφορετικών πεδίων, καθώς εγείρονται και φιλοσοφικά και ηθικά ερωτήματα.
Υποδομή 8,5 εκατ. ευρώ με επίκεντρο το PHAROS
Το νέο βιοκλιματικό κτίριο, συνολικού προϋπολογισμού 8,5 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Καλύπτει επιφάνεια άνω των 3.800 τετραγωνικών μέτρων και διαθέτει χώρους για ερευνητικές ομάδες, συνεργασίες και προηγμένο εξοπλισμό, συμπεριλαμβανομένου αναβαθμισμένου data center.
Στεγάζει επίσης την ομάδα του PHAROS, του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης, καθώς και την ομάδα του «Δημόκριτου» που έχει τον συνολικό τεχνικό συντονισμό του εγχειρήματος. Σε αυτό συμμετέχουν ακόμη τα ερευνητικά κέντρα «Αθηνά», ΙΤΕ και ΕΚΕΤΑ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε ως στόχο την ανάπτυξη εφαρμογών που θα μπορούν να αξιοποιηθούν και εκτός Ελλάδας, σε τομείς όπως η υγεία, η εκπαίδευση, η πολιτική προστασία και η άμυνα.
Όπως σημείωσε ο ίδιος, το Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών αποτελεί σημαντικό βραχίονα στο εθνικό οικοσύστημα έρευνας και ανάπτυξης αξιοποιήσιμων εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, έχοντας αναλάβει τον τεχνικό συντονισμό του εργοστασίου ΤΝ «Pharos», το οποίο έχει ως κύριο πάροχο υπολογιστικής ισχύος τον νέο εθνικό υπερυπολογιστή «Δαίδαλος».
Η σύνδεση με τις επιχειρήσεις
Ο υπουργός Ανάπτυξης ανέφερε ότι ολοκληρώνεται πρόγραμμα άνω των 300 εκατ. ευρώ για την αναβάθμιση υποδομών και εξοπλισμού των ερευνητικών κέντρων, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Επανέλαβε ότι έργα που δεν θα προλάβουν να ολοκληρωθούν θα εντάσσονται στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του υπουργείου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις φορολογικές υπερεκπτώσεις έως 315% για δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης και στη στήριξη τεχνοβλαστών και νεοφυών επιχειρήσεων. Ως παράδειγμα παρουσίασε το Greek AI Startup Accelerator, σε συνεργασία με την OpenAI και την Endeavor Greece, που παρέχει σε 21 startups πρόσβαση σε εργαλεία, τεχνογνωσία και διεθνή δίκτυα.
Στον χαιρετισμό του, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης έδωσε έμφαση στις εφαρμογές της έρευνας στην υγεία, στο περιβάλλον, στον πολιτισμό και στην κυβερνοασφάλεια, υπογραμμίζοντας τη σημασία της συνεργασίας ερευνητών και επιχειρήσεων.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι: «Στην Κυβέρνηση και το Υπουργείο Ανάπτυξης πιστεύουμε σταθερά ότι η επιστημονική γνώση αποκτά την πραγματική της αξία όταν περνά στην πράξη». Όπως ανέφερε: «Στο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών βλέπουμε τη διεπιστημονικότητα σε πλήρη εφαρμογή, με την έρευνα να απλώνεται σε κρίσιμους τομείς:
– Στον Πολιτισμό, αναδεικνύοντας την κληρονομιά μας μέσα από το διαδραστικό περίπτερο στο Λύκειο του Αριστοτέλη και την πρωτοβουλία AiTHERION.
– Στο Περιβάλλον, αξιοποιώντας την ΤΝ για την κλιματική αλλαγή και την πρόληψη καταστροφών, μέσω του Εργοστασίου ΤΝ PHAROS, του αυτόνομου σκάφους AngelFish στη λίμνη του Μαραθώνα και των δορυφορικών εφαρμογών ανίχνευσης πετρελαιοκηλίδων.
– Στην Τεχνητή Νοημοσύνη & τα Δίκτυα Επόμενης Γενιάς, πρωτοπορώντας με την πειραματική πλατφόρμα 6G στην Αθήνα για την ανίχνευση πυρκαγιών, τη διάσωση, τις ασφαλείς μετακινήσεις και την εξοικονόμηση ενέργειας.
– Στην Υγεία, με την ομάδα BioHIT στην επαναστόχευση φαρμάκων και την ιατρική ακριβείας, και μέσω του smartHEALTH και των υποδομών του PHAROS που μεταφέρουν τις λύσεις στην αγορά και την κοινωνία.
– Στην Κυβερνοασφάλεια & την Άμυνα, θωρακίζοντας κρίσιμες υποδομές και δίκτυα, με ενεργό συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας (EDF).