Στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται γι’ άλλη μια φορά το Grok, το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που ανέπτυξε ο υπερδραστήριος Ίλον Μασκ για να εφοδιάσει το δημοφιλέστατο κοινωνικό του δίκτυο, το Χ (πρώην Twitter).
Το ζήτημα αφορά τη δημιουργία και δημοσίευση στο Χ άσεμνων, σεξουαλικών εικόνων που δημιουργούνται ερήμην των προσώπων που απεικονίζονται και δεν ανταποκρίνονται καν σε αληθινές φωτογραφίες τους, αλλά σε πλαστές.
Η Ιρλανδική Επιτροπή Προστασίας Δεδομένων (DPC) ανακοίνωσε την Τρίτη την έναρξη ευρωπαϊκής έρευνας κατά του κοινωνικού δικτύου του διάσημου δισεκατομμυριούχου.
Το ζήτημα αφορά τη δημιουργία και δημοσίευση στο Χ άσεμνων, σεξουαλικών εικόνων που δημιουργούνται ερήμην των προσώπων που απεικονίζονται και δεν ανταποκρίνονται καν σε αληθινές φωτογραφίες τους, αλλά σε πλαστές. Οι deepfakes εικόνες δημιουργούνται στην πλατφόρμα μέσω του λογαριασμού @Grok, ο οποίος συνδέεται με το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης Grok.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ιρλανδική αρχή για την προστασία των δεδομένων (η DPC) έχει δικαιοδοσία να ενεργεί εκ μέρους της ΕΕ, επειδή τα κεντρικά γραφεία του X στην Ευρώπη βρίσκονται στην Ιρλανδία, όπως άλλωστε και εκείνα άλλων γιγάντων της Silicon Valley.
Βαριές καμπάνες
Η έρευνα των Ιρλανδών διεξάγεται λοιπόν εκ μέρους της ΕΕ. Και στόχος της, όπως διευκρινίζει η DPC σε δελτίο τύπου, είναι να διαπιστωθεί εάν το X συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις που απορρέουν από το GDPR – πρόκειται για τον Ευρωπαϊκό Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Προσωπικών Δεδομένων – κατά τις λειτουργίες που σχετίζονται με τη δημιουργία και δημοσίευση των επίμαχων εικόνων.
Η ιρλανδική αρχή εξήγησε ότι είχε ενημερώσει από τη Δευτέρα την εταιρεία του Ίλον Μασκ για την έρευνα που θα διεξαγάγει εξ ονόματος της ΕΕ. Διευκρίνισε μάλιστα ότι εάν αποδειχθούν οι παραβιάσεις των προσωπικών δεδομένων των θιγομένων, το αδίκημα θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιβολή μεγάλων προστίμων στην πλατφόρμα Χ, που θα φθάνουν έως και το 4% των συνολικών παγκόσμιων εσόδων της επιχείρησης.
Γυναικόπαιδα
Ο αναπληρωτής επίτροπος της DPC Γκρέιαμ Ντόιλ διευκρίνισε ότι η υπηρεσία του βρίσκεται σε επαφή με το δίκτυο του Ίλον Μασκ «από τότε που εμφανίστηκαν τα πρώτα δημοσιεύματα στον Τύπο, πριν από αρκετές εβδομάδες, σχετικά με τη δυνατότητα που φέρονται να έχουν οι χρήστες του X να ζητούν από την εφαρμογή @Grok να δημιουργεί σεξουαλικές εικόνες πραγματικών ανθρώπων, ενηλίκων αλλά και ανηλίκων».
Η δυνατότητα δημιουργίας τέτοιων ψευδοεικόνων καταγγέλθηκε τον Ιανουάριο από την Μη Κυβερνητική Οργάνωση AI Forensic έπειτα από ανάλυση περισσότερων από 20.000 εικόνων που δημιουργήθηκαν και αναρτήθηκαν στο Χ με τη βοήθεια του Grok.
Τα θύματα της όλης υπόθεσης ήταν βέβαια τα συνήθη ευάλωτα στις ανδροκρατούμενες κοινωνίες του πλανήτη: οι γυναίκες και τα παιδιά. Σύμφωνα με την καταγγελία της ΜΚΟ, περισσότερες από τις μισές από αυτές τις εικόνες «έδειχναν άτομα με ελάχιστα ρούχα». Οι περισσότεροι από αυτούς τους υπαρκτούς ανθρώπους ήταν γυναίκες και το 2% φαίνονταν να είναι ανήλικοι. X και
«Δεν είναι η πρώτη φορά που η εταιρεία του Ίλον Μασκ βρίσκεται στο στόχαστρο των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών. Αυτή η έρευνα που ξεκίνησε η Ιρλανδία αποτελεί μέρος ενός κύματος διεθνούς οργής γύρω από το Grok, ένα εργαλείο που επιτρέπει στους χρήστες να ζητούν γυμνές φωτογραφίες ή βίντεο πραγματικών ανθρώπων», σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) που μεταδίδει την είδηση της δίωξης του Χ.
Οι δικαστικές προσφυγές οδήγησαν το X να ανακοινώσει, πριν από λίγες εβδομάδες, περιορισμούς στο εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης του, το Grok, σε χώρες όπου η δημιουργία deepfakes σεξουαλικού περιεχομένου μπορεί να στοιχίσει στην εταιρεία βαριά πρόστιμα.
Όπως διευκρινίζει το AFP, πριν από την πλέον πρόσφατη ιρλανδική έρευνα που ανακοινώθηκε την Τρίτη, μια ξεχωριστή έρευνα ξεκίνησε στα τέλη Ιανουαρίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες για να διαπιστωθεί εάν το συγκεκριμένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης είχε παραβιάσει τους ευρωπαϊκούς ψηφιακούς κανονισμούς, οι οποίοι απαιτούν να προστατεύει τους χρήστες από τη δημοσιοποίηση παράνομου περιεχομένου.
Αλλά και η ίδια ιρλανδική ρυθμιστική αρχή είχε ξεκινήσει από τον Απρίλιο του 2025 έρευνα κατά των πρακτικών του Χ. Η έρευνα αυτή που δεν είναι σαφές σε ποιο σημείο βρίσκεται, έχει ως στόχο να αξιολογήσει τη χρήση ορισμένων προσωπικών δεδομένων από το δίκτυο για την εκπαίδευση των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που προσφέρει στους χρήστες.
Σε κάθε περίπτωση, «τέτοιου τύπου έρευνες έχουν αυξήσει τις εντάσεις μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ σχετικά με τη ρύθμιση της λειτουργίας και των δραστηριοτήτων των αμερικανικών τεχνολογικών γιγάντων που επιδιώκουν οι Βρυξέλλες», σημειώνει το AFP. Η Ουάσινγκτον κατηγορεί τακτικά τους Ευρωπαίους ότι στοχοποιούν αμερικανικές εταιρείες και περιορίζουν την ελευθερία της έκφρασης όχι για να προστατεύσουν την ιδιωτικότητα των Ευρωπαίων αλλά για να πλήξουν αυτές καθαυτές τις αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες.
Ασιατικά προηγούμενα
Οι «διώξεις» κατά του Χ εξαιτίας των σεξουαλικών deepfakes δεν αποτελούν πάντως ευρωπαϊκή πρωτοπορία. Οι κυβερνήσεις της Ινδονησίας και της Μαλαισίας ήταν οι πρώτες που από τις πρώτες μέρες του Ιανουαρίου 2026 απαγόρευσαν τη χρήση της εφαρμογής τεχνητής νοημοσύνης του Ίλον Μασκ στην επικράτειά τους καταγγέλλοντας την άρνηση της πλατφόρμας να περιορίσει λειτουργίες που δημιουργούν πορνογραφικές εικόνες.
Αλλά και άλλες ρυθμιστικές αρχές στην ευρύτερη περιοχή της Ασίας, κυρίως στην Ινδία, ανακοίνωσαν ότι είχαν ξεκινήσει έρευνες για καταχρήσεις του αμερικανικού Μεγάλου Γλωσσικού Μοντέλου (LLM), κάτι που θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε κυρώσεις.
Οι καταγγέλλοντες σε Ανατολή και Δύση δηλώνουν εξοργισμένοι από την αδυναμία της Grok να περιορίσει τη δυνατότητα που έχουν οι χρήστες του δικτύου X να σεξουαλικοποιούν εικόνες οποιουδήποτε, κατά κανόνα γυναικών και παιδιών, ζητώντας με ένα απλό μήνυμα κειμένου στην πλατφόρμα «να βγάλει τα ρούχα του» ή «να βάλει μπικίνι» σε ένα άτομο που εμφανίζεται σε μια φωτογραφία.