Ένας μηχανικός λογισμικού της Microsoft δημιούργησε το FakeHaul, ένα e-shop όπου τίποτα δεν πωλείται πραγματικά, με στόχο να προσφέρει στους χρήστες την ψυχολογική ικανοποίηση του online shopping χωρίς να ξοδεύουν χρήματα. Ωστόσο, ειδικοί και κοινότητες ανθρώπων με εθισμό στις αγορές αμφισβητούν αν η ιδέα θεραπεύει ή ενισχύει τη συνήθεια.
- Το FakeHaul είναι μια νέα «dopamine site» πλατφόρμα που προσομοιώνει ολόκληρη την εμπειρία του online shopping – από την περιήγηση και την προσθήκη στο καλάθι έως την ολοκλήρωση της παραγγελίας – χωρίς να πωλεί πραγματικά προϊόντα.
- Δημιουργός του είναι ο Jack Yang, μηχανικός λογισμικού που εργάζεται στην Microsoft, ο οποίος εμπνεύστηκε την ιδέα από άνθρωπο του περιβάλλοντός του που αντιμετωπίζει πρόβλημα παρορμητικών αγορών.
- Παρότι ορισμένοι χρήστες υποστηρίζουν ότι το FakeHaul τους βοηθά να αποφύγουν πραγματικές αγορές, άλλοι προειδοποιούν ότι η αναπαραγωγή της ίδιας τελετουργίας μπορεί να ενισχύσει τον εθισμό αντί να τον περιορίσει.
Παπούτσια από τη ThreadTheory, gadgets της SkyScribe, σνακ της CrunchCove. Όλα μοιάζουν διαθέσιμα προς αγορά στο FakeHaul.com, μια νέα πλατφόρμα που θυμίζει έντονα marketplaces όπως το Temu ή το Shein.
Υπάρχει όμως μία βασική διαφορά: τίποτα από όσα εμφανίζονται στην ιστοσελίδα δεν είναι πραγματικό.
Ούτε τα brands, ούτε τα προϊόντα, ούτε οι τιμές. Και αυτό είναι ακριβώς το ζητούμενο.
Το FakeHaul δεν δημιουργήθηκε για να ανταγωνιστεί τα μεγάλα e-shops με χαμηλότερες τιμές ή καλύτερες προσφορές. Στόχος του είναι να αναπαράγει ολόκληρη την εμπειρία του online shopping χωρίς να ολοκληρώνεται ποτέ μια πραγματική αγορά.
Ο χρήστης μπορεί να περιηγηθεί, να συγκρίνει προϊόντα, να αναζητήσει ευκαιρίες, να γεμίσει το καλάθι του και να ολοκληρώσει την «παραγγελία» του χωρίς να πληρώσει ούτε ένα ευρώ και χωρίς να δώσει προσωπικά στοιχεία, όπως διεύθυνση αποστολής ή στοιχεία πληρωμής.
Η άνοδος των «dopamine sites»
Το FakeHaul ανήκει σε μια νέα κατηγορία εφαρμογών που αποκαλούνται «dopamine sites».
Πρόκειται για υπηρεσίες που δεν στοχεύουν στην πώληση προϊόντων, αλλά στην αναπαραγωγή της ευχάριστης ψυχολογικής εμπειρίας που συνοδεύει δραστηριότητες όπως οι αγορές ή οι παραγγελίες φαγητού.
Η λογική τους είναι ότι μεγάλο μέρος της ικανοποίησης δεν προέρχεται από την κατοχή του προϊόντος, αλλά από την ίδια τη διαδικασία:
- την περιήγηση,
- τη σύγκριση επιλογών,
- την προσθήκη στο καλάθι,
- την αναμονή μέχρι την ολοκλήρωση της παραγγελίας.
Το FakeHaul δημιουργήθηκε από τον Jack Yang, μηχανικό λογισμικού που εργάζεται σε έργα τεχνητής νοημοσύνης στη Microsoft.
Όπως εξηγεί ο ίδιος στο Fast Company, η ιδέα γεννήθηκε από ένα προσωπικό βίωμα.
«Παρατήρησα ότι η μεγαλύτερη ικανοποίηση ερχόταν πριν από την αγορά: στην περιήγηση, στη σύγκριση προϊόντων, στην προσθήκη στο καλάθι και στην αναμονή της παράδοσης. Ήθελα να δω αν αυτή η τελετουργία μπορούσε να διαχωριστεί από την οικονομική συνέπεια.»
Από το FakeHaul μέχρι το… ψεύτικο delivery
Κατά την ανάπτυξη της πλατφόρμας, ο Yang εμπνεύστηκε και από άλλες αντίστοιχες εφαρμογές.
Μεταξύ αυτών βρίσκεται το FoodNeverComes, που προσομοιώνει υπηρεσίες delivery όπως η DoorDash χωρίς να παραδίδει ποτέ φαγητό.
Υπάρχει επίσης το Dopamine Shop, το οποίο μιμείται την εμπειρία του Amazon, αλλά και το No Smoke Zone, ένας προσομοιωτής καπνίσματος που επιχειρεί να βοηθήσει ανθρώπους με εξάρτηση από τη νικοτίνη.
Ο ίδιος εξηγεί ότι αρχικά είχε δοκιμάσει να χρησιμοποιήσει πραγματικά προϊόντα από οίκους όπως η Gucci και η Louis Vuitton, όμως τα αντικατέστησε με εικόνες που δημιουργήθηκαν μέσω τεχνητής νοημοσύνης ώστε να αποφύγει πιθανά νομικά ζητήματα.
Στις δύο πρώτες ημέρες λειτουργίας του, το FakeHaul συγκέντρωσε περίπου 550 προβολές σελίδων από 100 επισκέπτες.
Παρότι ο αριθμός είναι περιορισμένος, ο Yang θεωρεί ενθαρρυντικό ότι πολλοί χρήστες δεν εγκατέλειψαν την πλατφόρμα ως αστείο, αλλά ολοκλήρωσαν ολόκληρη τη διαδικασία της εικονικής αγοράς.
Θεραπεία ή νέα μορφή εθισμού;
Παρά τις καλές προθέσεις, το FakeHaul ενσωματώνει και μηχανισμούς που θυμίζουν τις ίδιες πλατφόρμες από τις οποίες προσπαθεί να απομακρύνει τους χρήστες.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- ένας ημερήσιος τροχός που προσφέρει εικονικά κουπόνια,
- μια κοινοποιήσιμη απόδειξη μετά την ολοκλήρωση της ψεύτικης αγοράς, η οποία δείχνει πόσα χρήματα «εξοικονόμησε» ο χρήστης επειδή δεν αγόρασε τίποτα.
Ο Yang παραδέχεται ότι ειδικά ο μηχανισμός του κουπονιού τον προβλημάτισε ηθικά.
Όπως λέει, σχεδιάστηκε για να επαναφέρει τους χρήστες στην πλατφόρμα όταν αισθανθούν την παρόρμηση να ανοίξουν εφαρμογές όπως το Temu ή το Shein.
Για να περιορίσει τον κίνδυνο δημιουργίας μιας νέας εξάρτησης, ο τροχός μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο μία φορά την ημέρα.
Παρόλα αυτά, αναγνωρίζει ότι η διαχωριστική γραμμή είναι λεπτή.
«Η απόσταση ανάμεσα στην παρωδία ενός μηχανισμού εμπλοκής και στη δημιουργία ενός νέου τέτοιου μηχανισμού είναι πολύ μικρή. Δεν είμαι βέβαιος σε ποια πλευρά βρίσκομαι.»
Οι πρώτες αντιδράσεις είναι αντικρουόμενες
Τα πρώτα σχόλια των χρηστών αποτυπώνουν αυτή την αβεβαιότητα.
Το πρόσωπο που ενέπνευσε αρχικά τον Yang δηλώνει ότι το FakeHaul τη βοηθά να αντιμετωπίζει την παρόρμηση για αγορές.
Όπως περιγράφει ο δημιουργός της πλατφόρμας:
«Νιώθει την ανάγκη, περιηγείται, “αγοράζει” στο FakeHaul και η επιθυμία περνά χωρίς να πραγματοποιήσει πραγματική αγορά.»
Δεν συμφωνούν όμως όλοι.
Όταν ο Yang επιχείρησε να παρουσιάσει την πλατφόρμα σε κοινότητα του Reddit αφιερωμένη σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν εθισμό στις αγορές, οι διαχειριστές αρνήθηκαν.
Το επιχείρημά τους ήταν ότι η επανάληψη της ίδιας τελετουργίας —έστω και χωρίς πραγματική αγορά— μπορεί να ενισχύει τον μηχανισμό του εθισμού αντί να τον διακόπτει.
Με άλλα λόγια, το FakeHaul ενδέχεται να λειτουργεί ως προθάλαμος για μια πραγματική αγορά και όχι ως ασφαλές υποκατάστατό της.
Ο ίδιος ο Yang αποφεύγει να παρουσιάσει την πλατφόρμα ως θεραπευτικό εργαλείο.
Τη χαρακτηρίζει περισσότερο ένα πείραμα ψυχαγωγίας με ένα ανοιχτό ερευνητικό ερώτημα.
Μάλιστα, δηλώνει ότι αν τα δεδομένα δείξουν πως το FakeHaul λειτουργεί ως προθέρμανση για πραγματικές αγορές και όχι ως μέσο αυτοσυγκράτησης, είναι έτοιμος να διακόψει τη λειτουργία του.
«Αν η συντριπτική πλειονότητα των χρηστών δείξει ότι η πλατφόρμα ενισχύει αντί να περιορίζει τη συνήθεια, υπάρχει μηχανισμός για να την απενεργοποιήσω. Δεν ήταν ποτέ αυτή η αρχική μου πρόθεση.»
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Valentino: 10 ατάκες του θρυλικού σχεδιαστή που ήξερε «τι θέλουν οι γυναίκες»
- Ralph Lauren: Πώς το «American Dream» κερδίζει τους Κινέζους καταναλωτές πολυτελείας
- Louis Vuitton: Εντυπωσιακό σόου μόδας εν μέσω καύσωνα στο Παρίσι – Το στοίχημα της βιωσιμότητας