Κυβερνοασφάλεια: Μπορεί μία ψηφιακή κρίση να παραλύσει την καθημερινότητά μας;
- -
Από κενά ασφαλείας σε ευρέως χρησιμοποιούμενα συστήματα έως διακοπές σε τράπεζες και δημόσιες υπηρεσίες, οι πρόσφατες εξελίξεις αναδεικνύουν πόσο εξαρτημένη είναι η καθημερινότητα από τις ψηφιακές υποδομές. Γιατί τα μετρητά παραμένουν απαραίτητα σε ένα κιτ έκτακτης ανάγκης.
Ιστότοποι σχολείων, τοπικών αρχών και δημόσιων υπηρεσιών βγήκαν προσωρινά εκτός λειτουργίας, καθώς οι διαχειριστές τους προσπάθησαν να περιορίσουν τον κίνδυνο κυβερνοεπιθέσεων. Η αιτία ήταν δύο σοβαρά κενά ασφαλείας στη γλώσσα προγραμματισμού PHP, η οποία χρησιμοποιείται, σύμφωνα με δημοσίευμα του Business Insider, από περίπου το 70% των ιστοτόπων παγκοσμίως.
Οι ευπάθειες θα μπορούσαν να επιτρέψουν σε επιτιθέμενους να εκτελέσουν δικό τους κώδικα στους επηρεαζόμενους διακομιστές, αποκτώντας πρόσβαση σε ευαίσθητα δεδομένα ή ακόμη και τον έλεγχο ιστοτόπων. Παρότι οι διορθώσεις κυκλοφόρησαν την Τετάρτη, οι διαχειριστές έπρεπε να τις εγκαταστήσουν. Μέχρι το μεσημέρι της Πέμπτης, 32 κυβερνητικές υπηρεσίες στο Ηνωμένο Βασίλειο παρέμεναν μη διαθέσιμες, σύμφωνα με δήλωση Βρετανού υπουργού.
Οι αρχές διευκρίνισαν ότι η προσωρινή διακοπή ορισμένων υπηρεσιών δεν σημαίνει πως αυτές είχαν παραβιαστεί. Η εξέλιξη, ωστόσο, ήρθε λίγες ημέρες μετά από διακοπή λειτουργίας της Google Cloud, η οποία είχε επηρεάσει τραπεζικές υπηρεσίες, αναδεικνύοντας τους κινδύνους που δημιουργεί η εξάρτηση από αλληλένδετα ψηφιακά συστήματα.
Τι συμβαίνει όταν σταματούν να λειτουργούν οι ψηφιακές πληρωμές
Μια εφαρμογή τράπεζας που δεν λειτουργεί δεν σημαίνει ότι τα χρήματα των πελατών έχουν χαθεί. Μπορεί, όμως, να μην είναι δυνατή η πρόσβαση σε αυτά όσο διαρκεί η διακοπή. Και αν ένα ευρύτερο πρόβλημα επηρεάσει ταυτόχρονα ηλεκτροδότηση, τηλεπικοινωνίες και διαδίκτυο, οι συνέπειες μπορεί να επεκταθούν σε καταστήματα, τράπεζες και δημόσιες υπηρεσίες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα ήταν η διακοπή ηλεκτροδότησης στην Ιβηρική το 2025, η οποία διήρκεσε περίπου δέκα ώρες. Τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας άρχισαν να καταρρέουν μέσα σε περίπου 20 λεπτά, καθώς εξαντλήθηκαν οι εφεδρικές μπαταρίες. Πολλά καταστήματα έκλεισαν, ενώ όσα μπορούσαν να δεχθούν μετρητά αντιμετώπισαν δυσκολίες, καθώς δεν διέθεταν αρκετά ψιλά για ρέστα.
Γιατί η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει την πίεση
Η τεχνητή νοημοσύνη επιταχύνει τόσο τον εντοπισμό όσο και την αξιοποίηση κενών ασφαλείας. Η ίδια τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει τους ερευνητές να ανακαλύπτουν ευπάθειες που θα περνούσαν απαρατήρητες, αλλά και να διευκολύνει τους επιτιθέμενους να εντοπίζουν τρόπους εκμετάλλευσής τους.
Ο Τζέικ Μουρ, σύμβουλος κυβερνοασφάλειας της ESET, προειδοποιεί ότι τέτοια περιστατικά ενδέχεται να γίνουν συχνότερα, καθώς οι ψηφιακές υποδομές βασίζονται σε μεγάλο αριθμό αλληλένδετων υπηρεσιών και γραμμών κώδικα. Όπως επισημαίνουν ειδικοί, ακόμη και όταν εντοπιστεί μια ευπάθεια και εκδοθεί διόρθωση, η εγκατάστασή της σε όλα τα συστήματα δεν γίνεται απαραίτητα εγκαίρως.
Πόσα μετρητά χρειάζεται να έχουμε στην άκρη
Η βρετανική οδηγία ετοιμότητας για έκτακτες ανάγκες περιλαμβάνει την αποθήκευση ενός μικρού ποσού μετρητών στο σπίτι, μαζί με τρόφιμα μακράς διαρκείας και εμφιαλωμένο νερό. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η σύσταση είναι 50 λίρες ανά ενήλικα και 25 λίρες ανά παιδί. Στην Ολλανδία, η αντίστοιχη σύσταση αναφέρει 70 ευρώ ανά ενήλικα και 30 ευρώ ανά παιδί.
Τα μετρητά δεν υποκαθιστούν την ανάγκη για ασφαλή τραπεζικά συστήματα. Μπορούν, όμως, να αποδειχθούν χρήσιμα όταν οι ηλεκτρονικές πληρωμές ή τα ΑΤΜ δεν είναι προσωρινά διαθέσιμα.
Το ενδεχόμενο μιας συνολικής κατάρρευσης του διαδικτύου δεν είναι το βασικό σενάριο. Οι πρόσφατες διακοπές, ωστόσο, υπενθυμίζουν ότι ακόμη και ένα περιορισμένο τεχνικό πρόβλημα μπορεί να έχει ευρύτερες επιπτώσεις, όταν επηρεάζει υπηρεσίες στις οποίες βασίζεται η καθημερινότητα.