Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον παγιωμένης ρευστότητας, οι επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με εξαιρετικά σύνθετες και επείγουσες επιλογές πολιτικής, που θα καθορίσουν την πορεία τους το 2023 και μετέπειτα. Αυτό προκύπτει από την τελευταία έκδοση της τακτικής έκθεσης της ΕΥ, Geostrategic Outlook 2023.
ΕΥ: Οι 10 γεωπολιτικές εξελίξεις που θα επηρεάσουν την πορεία του κόσμου το 2023Η έκθεση προσδιορίζει 10 ισχυρές, αλληλεξαρτώμενες παγκόσμιες τάσεις, που προκύπτουν από τις εξελίξεις των τελευταίων ετών και θα επηρεάσουν καθοριστικά το επιχειρηματικό περιβάλλον το 2023. Μία από αυτές τις παγκόσμιες τάσεις αφορά την τεχνολογία και τη σχέση της με τον παγκόσμιο γεωπολιτικό ανταγωνισμό.
Σύμφωνα με τους αναλυτές, πλέον, η τεχνολογία αναδεικνύεται σε κεντρικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει ουσιαστικά αποκόψει τη Ρωσία από τις τεχνολογίες των αναπτυγμένων αγορών. Την ίδια στιγμή, μια σειρά από χώρες, με επικεφαλής τις Η.Π.Α., την Ε.Ε. και την Ιαπωνία, επιδιώκουν να περιορίσουν περαιτέρω την πρόσβαση της Κίνας σε κρίσιμες τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των ημιαγωγών.
Άλλη μια κυρίαρχη γεωπολιτική τάση, που θα επικρατήσει το 2023, σχετίζεται με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Η ρωσική εισβολή στη χώρα οδήγησε στη μεγαλύτερη μετατόπιση των γεωπολιτικών σχέσεων μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, με σημαντικές επιπτώσεις για την Ευρώπη και δυνητικά, σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης, για την παγκόσμια ειρήνη, αλλά και την εσωτερική σταθερότητα στη Ρωσία.
Τεχνολογίες στρατηγικής σημασίας
Σύμφωνα με τους αναλυτές, άλλη μια τάση που θα εμπεδωθεί το 2023, είναι ότι το παγκόσμιο σύστημα συνεργασίας μεταξύ των ισχυρών πόλων του πλανήτη δίνει τη θέση του σε εντεινόμενο ανταγωνισμό και τη σταδιακή αποσύνδεση των οικονομιών των ΗΠΑ και της Ευρώπης από αυτήν της Κίνας.
Και στις δυο όχθες του Ατλαντικού υιοθετούνται πολιτικές για τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα και τον περιορισμό της πρόσβασης της Κίνας σε τεχνολογίες στρατηγικής σημασίας, ενώ το Πεκίνο επιδιώκει την ενίσχυση της στρατηγικής αυτάρκειας.
Ενώ η μετάβαση σε ένα διπολικό κόσμο εντείνει την πίεση στις μικρότερες οικονομίες να ευθυγραμμιστούν με ένα γεωπολιτικό μπλοκ, μια σειρά από μεσαίου μεγέθους παγκόσμιες δυνάμεις επιλέγουν να διαφοροποιηθούν και να αυξήσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η Ινδία, η Βραζιλία, η Σαουδική Αραβία και η Τουρκία.
Στο μεταξύ, η επιδίωξη της οικονομικής αυτάρκειας, ιδιαίτερα σε στρατηγικούς τομείς της οικονομίας, αναδεικνύεται σε κεντρική στρατηγική επιλογή για τις μεγάλες δυνάμεις του πλανήτη. Στην Ε.Ε. προχωρά η υλοποίηση της ατζέντας στρατηγικής αυτονομίας, στις ΗΠΑ, ο Νόμος για τη Μείωση του Πληθωρισμού (Inflation Reduction Act) επιδιώκει την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής ενέργειας. Στην Κίνα η πολιτική της “διπλής κυκλοφορίας” (Dual circulation) προτεραιοποιεί την εγχώρια κατανάλωση, επιδιώκοντας, όμως, να διατηρήσει την οικονομία ανοιχτή σε ξένες επενδύσεις.