- -
PRODUCTION – 26 July 2023, Baden-Württemberg, Karlsruhe: Students at a high school sit in front of a laptop and use an AI tool. A class at Lessing Gymnasium used artificial intelligence to work on Büchner’s drama fragment “Woyzeck”. Students worked together with the AI on tasks related to the text. Photo: Philipp von Ditfurth/dpa (Photo by Philipp von Ditfurth / DPA / dpa Picture-Alliance via AFP) Photo: AFP
Πάνω από τους μισούς μαθητές που συμμετείχαν σε έρευνα της JED Foundation δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν AI όταν νιώθουν θλίψη, άγχος ή μοναξιά. Ορισμένες χρήσεις συνδέθηκαν με χειρότερους δείκτες ψυχικής υγείας, χωρίς τα ευρήματα να αποδεικνύουν ότι τα chatbot προκαλούν αυτές τις δυσκολίες.
- Στο δείγμα της έρευνας, το 58% χρησιμοποιούσε AI για σχολικές εργασίες και το 57% όταν ένιωθε θλίψη, άγχος, μοναξιά ή συναισθηματική πίεση.
- Η αναζήτηση συναισθηματικής στήριξης μέσω AI συνδέθηκε με χειρότερους δείκτες ψυχικής υγείας και συχνότερη αναφορά ιστορικού αυτοκτονικών σκέψεων ή αποπειρών.
- Η έρευνα δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση: παραμένει ασαφές αν η χρήση επιβαρύνει τις δυσκολίες, αν οι ήδη επιβαρυμένοι μαθητές στρέφονται περισσότερο στην AI ή αν συμβαίνουν και τα δύο.
Παιδιά και έφηβοι στρέφονται στην τεχνητή νοημοσύνη τόσο για τις σχολικές εργασίες όσο και για συναισθηματική υποστήριξη. Νέα έρευνα συνδέει ορισμένες από αυτές τις χρήσεις με χειρότερους δείκτες ψυχικής υγείας και μεγαλύτερη συχνότητα αναφοράς αυτοκτονικών σκέψεων και αποπειρών στο παρελθόν.
Σύμφωνα με την έρευνα της JED Foundation, οργανισμού που δραστηριοποιείται στην ψυχική υγεία των νέων, το 90% των μαθητών του δείγματος είχε χρησιμοποιήσει chatbot τεχνητής νοημοσύνης.
Το 58% δήλωσε ότι χρησιμοποιεί AI για σχολικές εργασίες. Σχεδόν το ίδιο ποσοστό, 57%, ανέφερε ότι καταφεύγει σε αυτήν όταν νιώθει θλίψη, άγχος, μοναξιά ή δυσκολεύεται να διαχειριστεί όσα του συμβαίνουν.
Η ανάλυση βασίστηκε σε απαντήσεις 5.560 μαθητών από 21 σχολεία των ΗΠΑ, που συμμετέχουν σε προγράμματα της JED, οι οποίες συλλέχθηκαν από τον Οκτώβριο του 2025 έως τον Απρίλιο του 2026. Τα ποσοστά περιγράφουν το συγκεκριμένο δείγμα και δεν πρέπει να θεωρούνται αυτομάτως αντιπροσωπευτικά όλων των παιδιών.
Από τη βοήθεια στα μαθήματα στη συναισθηματική στήριξη
«Μοιάζει σαν πριν από λίγα χρόνια να μη χρησιμοποιούσε κανείς αυτή την τεχνολογία», δήλωσε στο Oregon Public Broadcasting η Αν Μαέ, αναπτυξιακή ψυχολόγος στο Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στο Τσάπελ Χιλ, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα.
«Και τώρα φαίνεται ότι περίπου όσα παιδιά τη χρησιμοποιούν για τα μαθήματά τους, τη χρησιμοποιούν και για συναισθηματική υποστήριξη ή βοήθεια στη διαχείριση δυσκολιών».
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η σχέση με την AI ξεπερνά την περιστασιακή αναζήτηση βοήθειας. Το 12% των μαθητών δήλωσε ότι τη χρησιμοποιεί για φιλία ή συντροφιά.
Άλλες έρευνες καταγράφουν αντίστοιχες τάσεις. Σε περυσινή δημοσκόπηση, σχεδόν ένας στους πέντε μαθητές λυκείου ανέφερε ότι ο ίδιος ή κάποιος φίλος του είχε χρησιμοποιήσει AI για μια ρομαντική σχέση.
Η σχολική χρήση και η συναισθηματική υποστήριξη μπορούν επίσης να αλληλοσυνδέονται. Ο 15χρονος Αρτζούν Σάρντα, από το Τέξας, περιέγραψε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
«Φοβόμουν τόσο πολύ μήπως αποτύχω σε ένα από τα πρώτα διαγωνίσματα χημείας, στις μετατροπές και στα mol, που ρωτούσα συνεχώς το ChatGPT: “Θα είμαι εντάξει; Θα παραμείνει καλός ο μέσος όρος μου;”», είπε.
Τι δείχνει η σύνδεση με την ψυχική υγεία
Η χρήση της AI ως πηγής στήριξης θέτει ερωτήματα για τον ρόλο της σε μια ευαίσθητη περίοδο ανάπτυξης.
Οι νέοι χρειάζονται αξιόπιστη καθοδήγηση και ανθρώπους με τους οποίους αισθάνονται ασφαλείς να συζητήσουν τα συναισθήματά τους. Ένα chatbot μπορεί να προσφέρει άμεση ανταπόκριση, αλλά δεν διαθέτει την κρίση, τη σχέση εμπιστοσύνης και την ευθύνη ενός ανθρώπου που μπορεί να αναγνωρίσει μια δυσκολία και να παρέμβει.
Οι απαντήσεις του μπορεί επίσης να είναι ανακριβείς, ακατάλληλες ή υπερβολικά επιβεβαιωτικές απέναντι σε όσα εκφράζει ο χρήστης.
Στην έρευνα της JED καταγράφηκαν ανησυχητικές συσχετίσεις.
Η Κέιλα Άντερσον, ψυχολόγος και αντιπρόεδρος έρευνας και αξιολόγησης του οργανισμού, εξήγησε ότι η ομάδα εξέτασε πώς οι χρήσεις της AI σχετίζονται με δείκτες ευεξίας, ψυχικής υγείας και ιστορικού αυτοκτονικών σκέψεων ή αποπειρών.
Οι μαθητές που χρησιμοποιούσαν AI όταν βρίσκονταν σε συναισθηματική δυσφορία ήταν πιθανότερο να αναφέρουν χειρότερη ψυχική υγεία και ευεξία, καθώς και σχετικό ιστορικό.
Η συσχέτιση δεν αποδεικνύει την αιτία
Η Άντερσον υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αρκούν για να καθοριστεί η κατεύθυνση της σχέσης.
«Δεν είναι σαφές, με βάση αυτά τα δεδομένα, αν η χρήση AI συμβάλλει στην επιδείνωση της ψυχικής υγείας και της ευεξίας ή αν οι μαθητές που ήδη αντιμετωπίζουν δυσκολίες είναι πιθανότερο να στραφούν στην AI», δήλωσε.
Η Μαέ, επικαλούμενη άλλες έρευνες, εκτιμά ότι ενδέχεται να συμβαίνουν και τα δύο: νέοι που δυσκολεύονται αναζητούν βοήθεια στα chatbot, ενώ ορισμένοι τρόποι χρήσης μπορεί να εντείνουν τα προβλήματά τους.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η άμεση ανακούφιση από μια συνομιλία με AI μπορεί, όταν μετατρέπεται σε υπερβολική εξάρτηση, να περιορίζει τις ευκαιρίες εξάσκησης στη διαχείριση του καθημερινού άγχους και στην αναζήτηση ανθρώπινης υποστήριξης. Πρόκειται για πιθανό μηχανισμό που διερευνάται, όχι για συμπέρασμα που αποδεικνύει η συγκεκριμένη έρευνα.
Για τη JED, το βασικό ζητούμενο είναι να παραμείνει η ανθρώπινη σύνδεση στο επίκεντρο. Η AI δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως υποκατάστατο έμπιστων ενηλίκων. Ο σχεδιασμός της χρειάζεται να δίνει προτεραιότητα στην αναγνώριση της δυσφορίας και στη σύνδεση των νέων με πραγματική υποστήριξη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΗ:
- Paul Wesley: Ο Stefan Salvatore του Vampire Diaries εξηγεί γιατί «δεν μπορείς να χτίσεις μια εταιρεία μόνο πάνω στην αναγνωρισιμότητα»
- Candace Bushnell: Η δημιουργός του «Sex and the City» αποκαλύπτει στο - τι κάνει μια γυναίκα πραγματικά ισχυρή σήμερα
- Jimmy Wales στο -: «Δεν μπορεί να υπάρξει επιχείρηση χωρίς εμπιστοσύνη» – Το μάθημα ηγεσίας της Wikipedia
