- -
Μελέτη στο British Medical Journal υποστηρίζει ότι οι οριζόντιες απαγορεύσεις ενδέχεται να ωθήσουν τους εφήβους σε λιγότερο ελεγχόμενες πλατφόρμες, χωρίς να αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες της προβληματικής χρήσης.
- Οι οριζόντιες απαγορεύσεις των social media για ανηλίκους ενδέχεται να προκαλέσουν ακούσιες αρνητικές συνέπειες, σύμφωνα με μελέτη του British Medical Journal.
- Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι έφηβοι πιθανότατα θα στραφούν σε λιγότερο ελεγχόμενες ή ιδιωτικές ψηφιακές πλατφόρμες.
- Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η προβληματική χρήση των social media δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με απαγορεύσεις, αλλά απαιτεί συνολική προσέγγιση που περιλαμβάνει οικογένειες, σχολεία, κυβερνήσεις και τεχνολογικές εταιρείες.
Οι περιορισμοί στη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από εφήβους, όπως η απαγόρευση που έχει ήδη υιοθετήσει η Αυστραλία και εξετάζεται σε πολλές ακόμη χώρες, ενδέχεται να προκαλέσουν ακούσιες αρνητικές συνέπειες για τα παιδιά, χωρίς να αντιμετωπίζουν τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος, προειδοποιούν ερευνητές.
Σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στο British Medical Journal (BMJ), οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η χρήση των social media αποτελεί μέρος ενός πολύπλοκου οικοσυστήματος, στο οποίο εμπλέκονται οι έφηβοι, οι οικογένειες, τα σχολεία, οι κυβερνήσεις και οι ίδιες οι τεχνολογικές εταιρείες. Ως εκ τούτου, η προβληματική χρήση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με αποσπασματικά ή μεμονωμένα μέτρα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μια καθολική απαγόρευση θα μπορούσε να ωθήσει τους εφήβους σε πιο ιδιωτικές ή δυσκολότερα ελεγχόμενες ψηφιακές πλατφόρμες, καθιστώντας ακόμη πιο δύσκολη την εποπτεία της διαδικτυακής τους δραστηριότητας.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες ενδέχεται να προσαρμοστούν στις νέες ρυθμίσεις, όπως έχει συμβεί στο παρελθόν με τις βιομηχανίες καπνού και αλκοόλ. Σύμφωνα με την ανάλυση, οι εταιρείες θα μπορούσαν να επιχειρήσουν να επαναπροσδιορίσουν τι θεωρείται «μέσο κοινωνικής δικτύωσης», ώστε να εξαιρεθούν από τη νομοθεσία, να επενδύσουν σε λιγότερο ρυθμιζόμενες υπηρεσίες ή να επηρεάσουν τη χάραξη πολιτικής μέσω lobbying και δημόσιων παρεμβάσεων.
Δεν επηρεάζονται όλοι οι νέοι με τον ίδιο τρόπο
Οι συγγραφείς επισημαίνουν ότι οι περιορισμοί δεν θα έχουν τις ίδιες συνέπειες για όλους τους νέους. Όσοι μεγαλώνουν σε υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον και έχουν πρόσβαση σε ποιοτική εκπαίδευση και δραστηριότητες ενδέχεται να προσαρμοστούν ευκολότερα. Αντίθετα, οι έφηβοι που βιώνουν κοινωνική απομόνωση, ανασφαλείς συνθήκες ή έλλειψη υποστήριξης ενδέχεται να επηρεαστούν δυσανάλογα.
Ένας από τους εφήβους που συμμετείχαν στη συγγραφή του άρθρου σημειώνει ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι μόνο χώρος ψυχαγωγίας, αλλά και τόπος δημιουργίας φιλιών, αναζήτησης κοινοτήτων, έκφρασης και υποστήριξης.
Όπως αναφέρει, αρκετοί νέοι επιλέγουν να μοιραστούν μέσω των social media ζητήματα που δεν αισθάνονται άνετα να συζητήσουν με την οικογένειά τους, ενώ υποστηρίζει ότι ακόμη και αν απαγορευτούν συγκεκριμένες πλατφόρμες, οι περισσότεροι έφηβοι θα μετακινηθούν γρήγορα σε άλλες εφαρμογές.
Έκκληση για πιο ισορροπημένες πολιτικές
Αντί για οριζόντιες απαγορεύσεις, οι ερευνητές ζητούν πολιτικές που θα βασίζονται σε επιστημονικά δεδομένα και θα λαμβάνουν υπόψη τις ευρύτερες κοινωνικές επιπτώσεις.
Όπως επισημαίνουν, η αξιολόγηση των επιδράσεων των social media δεν θα πρέπει να περιορίζεται στον χρόνο χρήσης ή στις βραχυπρόθεσμες μεταβολές της ψυχικής υγείας, αλλά να εξετάζει παράγοντες όπως η σχολική συμμετοχή, οι κοινωνικές σχέσεις, η αντίδραση των ίδιων των πλατφορμών και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες των πολιτικών.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι χωρίς αυτή τη συνολική προσέγγιση, οι κυβερνήσεις κινδυνεύουν να υιοθετήσουν μέτρα που είναι ιδιαίτερα ορατά πολιτικά, αλλά δεν αντιμετωπίζουν τις πραγματικές αιτίες του προβλήματος και μπορεί τελικά να προκαλέσουν μεγαλύτερη ζημιά.
Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδιάζει να περιορίσει την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε όλα τα κράτη-μέλη, ενώ χώρες όπως η Αυστραλία, η Βρετανία, η Κίνα, η Ινδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ήδη υιοθετήσει ή εξετάζουν αντίστοιχους περιορισμούς, οι οποίοι αφορούν κυρίως πλατφόρμες όπως το TikTok, το YouTube, το Instagram και το Facebook.