Τι να τον κάνεις τον καφετζή όταν έχεις την τεχνητή νοημοσύνη; Κάπως έτσι σκέφτηκαν οι ιδιοκτήτες ενός καφενείου στη Στοκχόλμη και έδιωξαν τον διευθυντή του καταστήματος για να τον αντικαταστήσουν με τη Μόνα.
Η Μόνα είναι μια εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης (της Google Gemini για την ακρίβεια), που έχει σχεδιαστεί για τη διαχείριση εντευκτηρίων. Ε, έπειτα από ένα μήνα λειτουργίας του καφενείου, όλοι αντιλήφθηκαν ότι η Μόνα μόνη της, δίχως ανθρώπινη επιτήρηση, τα έκανε… θάλασσα – για να το περιγράψουμε με ευπρέπεια.
«Περιττές ή παράλογες αγορές πρώτων υλών, παράλογες εντολές που δίνονται στους υπαλλήλους… Το καφέ που λειτουργεί με Τεχνητή Νοημοσύνη κάνει το ένα λάθος πίσω από το άλλο. Η κυβερνο-διευθύντρια, ονόματι Μόνα, δεν τα πάει καθόλου καλά. Από την άλλη πλευρά, τα καλά νέα είναι ότι οι υπάλληλοι του καταστήματος έχουν σίγουρα μερικά χρόνια ακόμα μπροστά τους προτού αντικατασταθούν από την AI», μεταδίδει από τη σουηδική πρωτεύουσα ο ανταποκριτής της γαλλικής «Le Figaro», Τόμας Ένγκραντ.
Αυγά και πουρές ντομάτας
Μεταξύ των παράξενων παραγγελιών που κάνει η Μόνα στους προμηθευτές του καφενείου είναι αυγά και πουρές ντομάτας. Τα δύο αυτά συστατικά δεν τα χρησιμοποιεί το κατάστημα, δεν περιλαμβάνονται σε κανένα μενού.
Αντίθετα, η κυβερνοδιευθύντρια ξεχνά συστηματικά να παραγγείλει ψωμί, με αποτέλεσμα το κατάστημα να ξεμένει συχνά και κάποιες μέρες οι υπάλληλοι να αφαιρούν τα σάντουιτς από τον κατάλογο.
Λάθη γίνονται επίσης και σε θέματα διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού. «Η Μόνα κάνει κάποιες πολύ ιδιαίτερες ερμηνείες του Εργατικού Δικαίου» γράφει ο ανταποκριτής του «Figaro». Συμπτωματικώς (;) όχι προς όφελος των εργαζομένων.
«Σήμερα λογισμικό όπως αυτό του ChatGPT, όπως εξάλλου και άλλοι παίκτες στον τομέα της Τεχνητής Νοημοσύνης, φαίνεται να είναι σε θέση να απαντήσουν σε κάθε πιθανή ή απίθανη ερώτηση που τους θέτει ένας χρήστης. Αλλά όταν πρόκειται για να ασκήσουν διευθυντικά καθήκοντα, οι αδυναμίες των λογισμικών γίνονται κραυγαλέες», παρατηρεί ο Τόμας Ένγκραντ.
Τεχνητή νοημοσύνη: Δεν έχει αίσθηση
Στο ρεπορτάζ δεν γίνεται κάποια αναφορά για την ποιότητα και την ακρίβεια των δεδομένων με τα οποία έχει τροφοδοτηθεί η Μόνα.
Σίγουρα όμως δεν διαθέτει καλή αντίληψη για τις ανάγκες, ούτε καν φαίνεται να συνειδητοποιεί το μέγεθος του καταστήματός της.
Αν και υπάρχει μόνο ένας υπάλληλος σε κάθε βάρδια, η διευθύντρια έχει παραγγείλει περισσότερα από 3.000 ζευγάρια γάντια. «Η ποσότητα αυτή θα αρκέσει για να καλυφθούν οι ανάγκες για τα επόμενα δέκα χρόνια», σημειώνει ο ανταποκριτής του «Figaro».
Με την ίδια πληθωριστική λογική η Μόνα αγόρασε 6.000 πετσέτες για τους πελάτες του καφενείου, που σίγουρα δεν κάνουν ουρά στο πεζοδρόμιο για να μπουν, αφού αρκεί ένας σερβιτόρος για να τους εξυπηρετεί.
Εν προκειμένω υποθέτει κανείς ότι θα υπάρχει και πρόβλημα χώρου για να αποθηκευθούν στο μικρό καφέ 3.000 ζευγάρια γάντια και 6.000 πετσέτες.
Ούτε ενσυναίσθηση
Επίσης μόλις ανέλαβε τη διεύθυνση της επιχείρησης η AI διευθύντρια έσπευσε να επιλέξει τις εταιρείες κοινής ωφελείας της αρεσκείας της, με τις οποίες υπέγραψε και συμβάσεις.
Υπέγραψε, για παράδειγμα, τριετή σύμβαση ύψους 200.000 κορωνών (περίπου 20.000 ευρώ) με μια εταιρεία ηλεκτρικής ενέργειας και μέσα στον πρώτο μήνα έχει σχεδόν καταναλώσει τις κιλοβατώρες που προβλέπει το συμβόλαιο, όπως παραδέχεται η Χάνα Πέτερσον της Andon Labs, μιας αμερικανικής startup που εδρεύει στο Σαν Φρανσίσκο και η οποία είναι υπεύθυνη για το πείραμα με το κυβερνο-καφενείο της Στοκχόλμης.
Τα λάθη της Μόνα δεν σταματούν όμως στη διαχείριση των αποθεμάτων και στις παραγγελίες αναλωσίμων.
Η διευθύντρια έχει μια πολύ σχετική αντίληψη για τα θέματα διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού, ιδιαίτερα για το διαχωρισμό επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, «που είναι σχεδόν ιερός στη Σουηδία», όπως γράφει ο ανταποκριτής του «Figaro». Διότι η Μόνα «συνηθίζει να στέλνει στους εργαζομένους μηνύματα στη μέση της νύχτας ή σε ημέρες άδειας», όπως παραδέχεται και η Χάνα Πέτερσον της Andon Labs.
Πειραματόζωα
«Μερικές φορές έχω την εντύπωση ότι είμαι εγώ που διαχειρίζομαι το καφέ και ότι η Mona είναι απλώς ένα εργαλείο που χρησιμοποιώ», δηλώνει στη σουηδική εφημερίδα «Expressen» ο ηλικίας 24 ετών Καζετάν, ο μόνος barista πλήρους απασχόλησης στο κατάστημα.
Ο νεαρός μπαρίστας είναι αναγκασμένος να παρεμβαίνει για να διορθώνει τις αστοχίες της διευθύντριας όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά για να μην θεωρηθεί αποτυχημένο το πείραμα και κλείσει το καφέ και ο ίδιος μείνει χωρίς δουλειά.
«Παρά τις αποτυχίες αυτές, το πείραμα πρέπει να συνεχιστεί. Δεν νομίζω ότι θα την απολύσουμε τη Μόνα, η συνεργασία μαζί της είναι μια εμπειρία», λέει η Χάνα Πέτερσον, η οποία αναγνωρίζει παρά ταύτα ότι η διευθύντριά της «δεν είναι αρκετά ικανή».
«Πιστεύουμε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα παίξει σημαντικό ρόλο στην κοινωνία και στην αγορά εργασίας στο μέλλον», σημειώνει η υπεύθυνη της τεχνικής ομάδας της Andon Labs.
«Θέλουμε να το δοκιμάσουμε προτού γίνει κοινός τόπος. Θέλουμε να δούμε ποια ηθικά ερωτήματα ανακύπτουν όταν, για παράδειγμα, η ΑΙ απασχολεί ανθρώπινα όντα», εξηγεί η Πέτερσον. Καλωσύνη τους, και της ίδιας και της καλιφορνέζικης startup, που κάνουν και δοκιμές.