Το τελευταίο μοντέλο της Meta – το οποίο δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές, μέσω οικονομικού ανταλλάγματος, να μην δέχονται διαφημίσεις ή σε διαφορετική περίπτωση ζητά τη συγκατάθεσή τους για την προβολή εξατομικευμένων ή λιγότερο εξατομικευμένων διαφημίσεων – εξακολουθεί να παραβιάζει τη νομοθεσία για την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές, τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR) και την Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές (UCPD), σύμφωνα με τη νέα μελέτη της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Καταναλωτών (BEUC), μέλος της οποίας είναι η Ένωση Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ).
Τι αναφέρει η ΕΚΠΟΙΖΩ
Ειδικότερα, όπως αναφέρει σε ανακοίνωσή της η οργάνωση των καταναλωτών, το νέο μοντέλο της Meta που τέθηκε σε εφαρμογή τον Ιανουάριο του 2026 εξακολουθεί να μην προσφέρει στους καταναλωτές τη δυνατότητα μη συγκατάθεσης για την επεξεργασία των προσωπικών τους δεδομένων χωρίς την πληρωμή αντιτίμου, μέσω ελεύθερης, ρητής και ενημερωμένης συγκατάθεσης για την προβολή εξατομικευμένων διαφημίσεων.
Το συγκεκριμένο αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, καθότι έχει ως αποτέλεσμα την εκτεταμένη συλλογή και ανάλυση προσωπικών δεδομένων από τη Meta. Επιπλέον, ο τρόπος με τον οποίο η Meta έχει σχεδιάσει τον τρόπο παρουσίασης των επιλογών και η χρήση μη ουδέτερης γλώσσας, κατευθύνει ουσιαστικά τους χρήστες στην αποδοχή εξατομικευμένων διαφημίσεων. Τα παραπάνω δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές, τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων και την Οδηγία για τις Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές.
Τα αιτήματα των ευρωπαϊκών ενώσεων καταναλωτών
Η BEUC και ευρωπαϊκές ενώσεις καταναλωτών, μεταξύ των οποίων και η ΕΚΠΟΙΖΩ, καλούν:
- Την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου είναι σκόπιμο, να επιβάλει περιοδικές χρηματικές ποινές στην Meta, σύμφωνα με το άρθρο 31 της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές, ώστε η Meta να συμμορφωθεί άμεσα με την ισχύουσα νομοθεσία.
- Το Δίκτυο Συνεργασίας για την Προστασία των Καταναλωτών (CPC-Network) να ολοκληρώσει τη συντονισμένη δράση του κατά της Meta, η οποία ξεκίνησε το 2024 και να διασφαλίσει ότι η Meta συμμορφώνεται πλήρως με το ισχύον πλαίσιο της Ε.Ε. για την προστασία του καταναλωτή.
- Οι Αρχές Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να συνεχίσουν τις έρευνές τους σχετικά με τις μη σύννομες πρακτικές συλλογής δεδομένων της Meta και να προβούν άμεσα στην έκδοση απόφασης, ώστε να διασφαλιστεί η συμμόρφωση της Meta με τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων
Το ιστορικό
Η Meta ξεκίνησε να εφαρμόζει αλλαγές στις υπηρεσίες της στην ΕΕ τον Νοέμβριο του 2023, οι οποίες απαιτούσαν από τους χρήστες του Facebook και του Instagram, είτε να συναινέσουν στην επεξεργασία των δεδομένων τους για διαφημιστικούς σκοπούς από την εταιρεία, είτε να πληρώσουν, ώστε να μην δέχονται διαφημίσεις. Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Απρίλιο του 2025 υπέβαλε πρόστιμο στη Meta ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ λόγω μη συμμόρφωσης με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές.
Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, το συγκεκριμένο μοντέλο δεν παρείχε στους χρήστες την επιλογή να επιλέξουν μια ίσης αξίας υπηρεσία, μέσω της ελαχιστοποίησης συλλογής προσωπικών δεδομένων. Το μοντέλο της Meta δεν επέτρεπε επίσης στους χρήστες να ασκήσουν το δικαίωμά τους να συναινέσουν ελεύθερα στον συνδυασμό των προσωπικών τους δεδομένων.
Tον Νοέμβριο του 2023, η BEUC και 19 από τα μέλη του μεταξύ των οποίων και η ΕΚΠΟΙΖΩ υπέβαλαν καταγγελία στο Δίκτυο Συνεργασίας για την Προστασία των Καταναλωτών (ConsumerProtection Cooperation Network-CPC Network), για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές της Meta με αποτέλεσμα τυχόν παραβιάσεις της νομοθεσίας για την προστασία του καταναλωτή της ΕΕ.
Επιπλέον, τον Φεβρουάριο του 2024, ευρωπαϊκές ενώσεις καταναλωτών κατέθεσαν καταγγελίες και στις εθνικές Αρχές Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (η ΕΚΠΟΙΖΩ στην ΑΠΔΠΧ στις 29/02/2024) αναφορικά με τυχόν παραβιάσεις του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ), όπως ενσωματώθηκε με τον Νόμο 4624/2019. Τέλος, η BEUC ενημέρωσε και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη μη συμμόρφωση της Meta με την Πράξη για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA).