Κάποτε, τα αποτελέσματα τριμήνου στις μεγάλες τράπεζες της Wall Street κρίνονταν από τα έσοδα, τις συναλλαγές και τις προβλέψεις για την οικονομία. Σήμερα, όμως, μια άλλη λέξη κυριαρχεί στα τηλεφωνήματα με τους αναλυτές και στα εσωτερικά σημειώματα των διοικήσεων: Η τεχνητή νοημοσύνη. Οι CEOs των τραπεζικών κολοσσών δεν μιλούν πλέον θεωρητικά για το AI. Το εντάσσουν στον πυρήνα της στρατηγικής τους, συνδέοντάς το άμεσα με την παραγωγικότητα, το κόστος – και, κυρίως, με τον αριθμό των εργαζομένων. Άλλοι μιλούν για απώλειες θέσεων, άλλοι για νέες ευκαιρίες. Όλοι, όμως, συμφωνούν σε ένα πράγμα: το μοντέλο απασχόλησης στις τράπεζες αλλάζει ριζικά.
Jamie Dimon (JPMorgan Chase): Ρεαλισμός χωρίς περιστροφές
Όπως αναφέρει το Bussiness Insider, o Jamie Dimon δεν φημίζεται για τις διπλωματικές του διατυπώσεις. Ο ισχυρός άνδρας της JPMorgan Chase έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι η τεχνητή νοημοσύνη «θα εξαλείψει θέσεις εργασίας», καλώντας τους εργαζόμενους και την κοινωνία να σταματήσουν να αγνοούν την πραγματικότητα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο Dimon υποστηρίζει ότι το AI μπορεί να δημιουργήσει νέους ρόλους, ιδιαίτερα σε τομείς υψηλής εξειδίκευσης.
Στο άμεσο μέλλον, η JPMorgan δεν αναμένει απότομη μείωση προσωπικού. Αντίθετα, ο Dimon έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ο αριθμός των εργαζομένων μπορεί να παραμείνει σταθερός ή και να αυξηθεί οριακά, εφόσον η τεχνολογία αξιοποιηθεί σωστά. Η μεγάλη αλλαγή, όμως, αφορά την αποδοτικότητα: εργασίες όπως η σύνταξη σημειώσεων, οι περιλήψεις και η ανάλυση δεδομένων αυτοματοποιούνται, επιτρέποντας στους υπαλλήλους να κάνουν περισσότερα σε λιγότερο χρόνο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κυβερνοασφάλεια, όπου η τράπεζα εκτιμά ότι θα χρειαστεί περισσότερους εξειδικευμένους επαγγελματίες για να αντιμετωπίσει την ολοένα και πιο σύνθετη απάτη.
Παρ’ όλα αυτά, το μήνυμα της διοίκησης είναι σαφές: πριν ζητηθεί νέα πρόσληψη, προηγείται η αξιοποίηση της τεχνολογίας.
David Solomon (Goldman Sachs): Λιγότεροι, αλλά «υψηλής αξίας»
Στη Goldman Sachs, ο David Solomon προσεγγίζει το AI ως εργαλείο στρατηγικής αναδιάρθρωσης. Σε εσωτερικό σημείωμα, η διοίκηση ανακοίνωσε περιορισμό προσλήψεων και στοχευμένες περικοπές ρόλων, με στόχο μια πιο ευέλικτη οργανωτική δομή. Η τράπεζα, άλλωστε, έχει μακρά παράδοση ετήσιων «εκκαθαρίσεων» προσωπικού.
Για τον Solomon, η μείωση προσωπικού δεν έρχεται σε αντίθεση με την ανάπτυξη. Αντίθετα, η τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπει στη Goldman να επενδύσει σε λιγότερους αλλά πιο εξειδικευμένους εργαζόμενους, με υψηλή προστιθέμενη αξία.
Ο ίδιος εκτιμά ότι σε βάθος δεκαετίας, το συνολικό ανθρώπινο δυναμικό μπορεί ακόμη και να αυξηθεί, καθώς το AI θα απελευθερώνει χρόνο για πιο ουσιαστική επαφή με πελάτες και ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων.
Jane Fraser (Citigroup): Μετασχηματισμός με κόστος
Η Jane Fraser βρίσκεται στο τιμόνι μιας από τις πιο φιλόδοξες αναδιαρθρώσεις στον τραπεζικό κλάδο. Η Citigroup υλοποιεί πολυετές πρόγραμμα εξοικονόμησης δισεκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο περιλαμβάνει την κατάργηση περίπου 20.000 θέσεων εργασίας. Η CEO δεν κρύβει ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί βασικό μοχλό αυτής της μετάβασης.
Σύμφωνα με τη Fraser, κάποιες θέσεις θα αλλάξουν, νέες θα δημιουργηθούν, αλλά άλλες απλώς δεν θα χρειάζονται πλέον. Ήδη, εργαλεία AI έχουν ενισχύσει θεαματικά την παραγωγικότητα των προγραμματιστών, εξοικονομώντας δεκάδες χιλιάδες ώρες εργασίας την εβδομάδα. Παράλληλα, η τεχνολογία αξιοποιείται στην εξυπηρέτηση πελατών και στη διαχείριση περιουσίας, με στόχο πιο γρήγορες και προσωποποιημένες λύσεις.
Charles Scharf (Wells Fargo): Το τέλος της γραφειοκρατίας
Ο Charles Scharf είναι ίσως ο πιο ωμός από όλους. Η Wells Fargo έχει ήδη μειώσει το προσωπικό της κατά περισσότερο από 25% από το 2020, και ο CEO δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: η μείωση θα συνεχιστεί. Για τον Scharf, η τεχνητή νοημοσύνη αποκαλύπτει πόσο αναποτελεσματικές και γραφειοκρατικές ήταν πολλές διαδικασίες.
Ο ίδιος έχει δηλώσει ότι όποιος πιστεύει πως το AI δεν θα μειώσει θέσεις εργασίας «είτε δεν καταλαβαίνει τι λέει, είτε δεν είναι ειλικρινής». Ήδη, οι μηχανικοί της τράπεζας είναι έως και 35% πιο παραγωγικοί, ενώ στο μέλλον η τεχνολογία αναμένεται να περιορίσει ανάγκες σε συμμόρφωση, νομικές υπηρεσίες και call centers.
Brian Moynihan (Bank of America): Επανεκπαίδευση αντί απολύσεων
Στην Bank of America, ο Brian Moynihan επιχειρεί μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση. Παρότι αναγνωρίζει ότι το AI έχει συρρικνώσει ορισμένα τμήματα, δίνει έμφαση στην επανεκπαίδευση και στην εσωτερική μετακίνηση προσωπικού. Η τράπεζα επενδύει συστηματικά στην κατάρτιση εργαζομένων σε δεξιότητες που δεν μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν από αλγορίθμους.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χρήση AI στον προγραμματισμό, που έχει μειώσει κατά 30% τον χρόνο ανάπτυξης νέων προϊόντων, εξοικονομώντας χιλιάδες εργατοώρες. Παράλληλα, ο ψηφιακός βοηθός Erica έχει απορροφήσει τεράστιο όγκο εργασίας, μειώνοντας έμμεσα την ανάγκη για επιπλέον προσωπικό.
Ted Pick (Morgan Stanley): Αγώνας δρόμου με τον χρόνο
Ο Ted Pick, ο νεότερος CEO της Morgan Stanley, αποφεύγει τις απόλυτες δηλώσεις για περικοπές.
Ωστόσο, το μήνυμά του είναι σαφές: δεν υπάρχει χρόνος για καθυστερήσεις στην υιοθέτηση του AI. Η τράπεζα ήδη αντικαθιστά διπλούς ελέγχους από ομάδες εργαζομένων σε συνδυασμό με την τεχνητή νοημοσύνη, μειώνοντας κόστος και λάθη.
Το νέο τραπεζικό τοπίο
Παρά τις διαφορετικές αποχρώσεις στις δηλώσεις τους, οι CEO της Wall Street συγκλίνουν σε μια κοινή διαπίστωση: η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι απλώς εργαλείο, αλλά καταλύτης αλλαγής. Οι τράπεζες επιδιώκουν να κάνουν περισσότερα με λιγότερους ανθρώπους, επενδύοντας παράλληλα σε νέες δεξιότητες. Το ερώτημα δεν είναι αν θα αλλάξει το ανθρώπινο δυναμικό, αλλά πόσο γρήγορα – και με ποιο κοινωνικό κόστος.