Οι νεοφυείς επιχειρήσεις που έχουν σχεδιαστεί εξαρχής γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργούν με πολύ μικρότερο προσωπικό, λιγότερα διοικητικά στρώματα και πιο «επίπεδες» οργανωτικές δομές, προσφέροντας μια πρώτη εικόνα για το πώς ενδέχεται να μεταμορφωθούν οι μεγάλες επιχειρήσεις τα επόμενα χρόνια, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Pointhound, μια τριετής εταιρεία που βοηθά τους καταναλωτές να εντοπίζουν αεροπορικά εισιτήρια αξιοποιώντας πόντους πιστωτικών καρτών. Παρότι πέρυσι εξυπηρέτησε περίπου 750.000 χρήστες, απασχολεί μόλις τέσσερις εργαζομένους πλήρους απασχόλησης, με το μεγαλύτερο μέρος της εργασίας να πραγματοποιείται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Ο ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Τζέι Ρίνο, συγκρίνει τη δραστική μείωση του ανθρώπινου δυναμικού με την επίδραση των φαρμάκων απώλειας βάρους GLP-1. Όπως εξηγεί, έργα που στην προηγούμενη επιχείρησή του απαιτούσαν έως και έξι μήνες για να ολοκληρωθούν, σήμερα ολοκληρώνονται μέσα σε λίγες ημέρες χάρη στη χρήση «έξυπνων» ψηφιακών βοηθών.
Η διαφορά με την πρώτη του εταιρεία είναι εντυπωσιακή. Η επιχείρηση ενοικίασης επίπλων που είχε ιδρύσει το 2017 έφτασε να απασχολεί περίπου 150 εργαζομένους πριν πωληθεί το 2022. Αντίθετα, εκτιμά ότι ακόμη και αν η Pointhound δεκαπλασίαζε τον κύκλο εργασιών της από τη μία ημέρα στην άλλη, θα χρειαζόταν να προσλάβει μόλις έναν ακόμη μηχανικό λογισμικού και έναν υπεύθυνο μάρκετινγκ.
Η εικόνα αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένη περίπτωση. Σύμφωνα με νέα ακαδημαϊκή μελέτη που ανέλυσε χιλιάδες νεοφυείς επιχειρήσεις οι οποίες χρηματοδοτούνται από venture capital στις ΗΠΑ, οι εταιρείες που έχουν ενσωματώσει την Τεχνητή Νοημοσύνη στον πυρήνα της λειτουργίας τους διαθέτουν κατά μέσο όρο 25% λιγότερους εργαζομένους από αντίστοιχες επιχειρήσεις που δεν βασίζονται στην AI.
Η τεχνητή νοημοσύνη φέρνει εξοικονομήσεις
Παράλληλα, απασχολούν περίπου 15% λιγότερους εργαζομένους εισαγωγικού επιπέδου, έχουν επίσης 15% λιγότερα διοικητικά στελέχη και σημαντικά λιγότερα επίπεδα ιεραρχίας, χωρίς ωστόσο να υστερούν σε αποτίμηση έναντι των ανταγωνιστών τους.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις λειτουργούν ως «πιλότος» για τις αλλαγές που ήδη επιχειρούν κολοσσοί όπως η Amazon, η Meta και η Microsoft, οι οποίοι μειώνουν τα διοικητικά επίπεδα, περιορίζουν θέσεις εργασίας και επενδύουν επιθετικά στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση της Microsoft, όπου το τμήμα Xbox ανακοίνωσε πρόσφατα περικοπή περίπου 3.200 θέσεων εργασίας, συνοδεύοντάς τη με μια σημαντική αναδιάρθρωση. Στόχος είναι οι διοικητικές βαθμίδες να περιοριστούν σε τρεις έως πέντε, όταν σε ορισμένες μονάδες υπήρχαν μέχρι και δεκατέσσερα επίπεδα ιεραρχίας. Σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, η πολυπλοκότητα αυτή επιβράδυνε τη λήψη αποφάσεων και δημιουργούσε ασαφείς αρμοδιότητες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι νεοφυείς επιχειρήσεις ανέκαθεν λειτουργούσαν ως προπομπός ευρύτερων αλλαγών στην αγορά εργασίας. Σήμερα, οι εταιρείες που δημιουργούνται με την AI ενσωματωμένη στο επιχειρηματικό τους μοντέλο αποτελούν το πρώτο δείγμα του τρόπου με τον οποίο μπορεί να οργανωθεί η εργασία στην εποχή των αυτόνομων ψηφιακών «πρακτόρων».
Η έρευνα δείχνει επίσης ότι οι εργαζόμενοι στις συγκεκριμένες εταιρείες προέρχονται συχνότερα από μεγάλες τεχνολογικές επιχειρήσεις και κορυφαία πανεπιστήμια, ενώ οι εταιρείες διαθέτουν περισσότερο επενδυτικό κεφάλαιο ανά εργαζόμενο σε σχέση με τις παραδοσιακές startups.
Η μεγαλύτερη μείωση προσωπικού παρατηρείται στις επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών, όπως η ψυχική υγεία ή η διαδικτυακή εκπαίδευση, όπου οι AI-native εταιρείες εμφανίζονται έως και 70% μικρότερες από αντίστοιχες εταιρείες που λειτουργούν με πιο συμβατικά μοντέλα.
Οι ερευνητές πάντως υπογραμμίζουν ότι μικρότερες επιχειρήσεις δεν σημαίνουν απαραίτητα λιγότερες θέσεις εργασίας συνολικά. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μειώνει σημαντικά το κόστος δημιουργίας μιας νέας επιχείρησης, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει στην εμφάνιση περισσότερων εταιρειών στο μέλλον, έστω κι αν καθεμία απασχολεί αισθητά λιγότερους εργαζομένους από ό,τι συνέβαινε μέχρι σήμερα.