Εγκαινιάστηκε τη Δευτέρα στο Τεχνολογικό Πάρκο Λαυρίο ο εθνικός υπερυπολογιστής Δαίδαλος, ένα από τα 500 ισχυρότερα συστήματα του κόσμου, ο οποίος θα χρησιμοποιηθεί για μια πληθώρα εφαρμογών, από την αντιμετώπιση ακραίων καιρικών φαινομένων μέχρι την ανάπτυξη ελληνικών μοντέλων ΑΙ και επιστημονικές έρευνες για λογαριασμό πανεπιστημίων και εταιρειών.
Με ισχύ 85,69 petaflops (τρισεκατομμύρια υπολογισμούς κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο), ο Δαίδαλος έρχεται στην 31η θέση της παγκόσμιας κατάταξης Top500, η οποία επικαιροποιείται δύο φορές τον χρόνο.
Αναπτύχθηκε από την αμερικανική HP και εγκαταστάθηκε στο νέο Κέντρο Δεδομένων, το ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού του Λαυρίου.
Η υποδομή των 58,9 εκατ. ευρώ «θα μας οδηγήσει στις λεωφόρους του μέλλοντος» δήλωσε ο , ο οποίος πραγματοποίησε τα εγκαίνια μαζί με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρη Παπαστεργίου.
«Ακούμε πολλές φορές, πολλές φωνές οι οποίες το μόνο το οποίο κάνουν είναι να θέλουν να δαπανούν χρήματα που δεν έχουμε», σημειώνοντας ότι δεν αναλογίζονται «πόσο σημαντικό είναι να επενδύουμε για το μέλλον».
Το έργο από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ Α.Ε. – GRNET)και εντάσσεται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0». Χρηματοδοτείται με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω του NextGenerationEU και της Κοινής Επιχείρησης EuroHPC JU.
O υπερυπολογιστής βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE), βασίζεται σε υγρή ψύξη και χρησιμοποιεί επιταχυντές NVIDIA GH200.
Ο Δαίδαλος αποτελεί τον πυρήνα του ελληνικού εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης PHAROS, το οποίο συνδέει την υπολογιστική υποδομή με τις ανάγκες ανάπτυξης εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.
«Ο Δαίδαλος είναι ένα μηχάνημα που μπορεί να εκπαιδεύσει μοντέλα [τεχνητής νοημοσύνης. Υπάρχουν πολλά πανεπιστήμια και ερευνητικοί φορείς αλλά και επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν κάτι στο μυαλό τους ή έχουν δοκιμάσει σε μικρότερη κλίμακα κάτι, αλλά θέλουν πλέον χώρο, είπε νωρίτερα στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Νέο σύστημα στην Κοζάνη
«Τον Οκτώβριο ξεκινά η δημοπράτηση του δεύτερου μηχανήματος στην Κοζάνη, το οποίο θα είναι εξίσου ισχυρό μηχάνημα κυρίως όμως για να τρέξει τα μοντέλα αυτά. Μέχρι τότε βέβαια, τα μοντέλα μπορούν να τρέχουν σε υποδομές που διαθέτει ο Pharos αλλά φέρνουμε ένα εξίσου δυνατό μηχάνημα γιατί οι ανάγκες θα πολλαπλασιαστούν» συνέχισε ο υπουργός.`
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης πάτησαν το κουμπί για την ενεργοποίηση του υπερυπολογιστή (InTime)
«Παράλληλα, φυσικά, υπάρχουν και άλλα μηχανήματα. Για παράδειγμα υπάρχει ο Ίκαρος που δεν είναι τόσο γνωστός και είναι το καινούργιο μηχάνημα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου. ‘Αρα και αυτό μπαίνει στο γενικότερο οικοσύστημα και κάτω από την ομπρέλα του Pharos προκειμένου και εκεί να μπορέσουμε συμπληρωματικά με τον Δαίδαλο να δώσουμε υπηρεσίες σε όλη αυτή την κοινότητα» είπε ο κ. Παπαστεργίου.
Ένας υπερυπολογιστής αποτελείται από πολλές ισχυρές υπολογιστικές μονάδες που λειτουργούν ταυτόχρονα και συνεργάζονται ως ενιαίο σύστημα. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να εκτελεί σύνθετους υπολογισμούς και να επεξεργάζεται μεγάλους όγκους δεδομένων σε πολύ μικρότερο χρόνο από έναν συμβατικό υπολογιστή
Ανάλογα με την εφαρμογή, μια εργασία που θα απαιτούσε εβδομάδες ή μήνες μπορεί να ολοκληρωθεί σε ώρες ή ημέρες. Η δυνατότητα αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εκπαίδευση μεγάλων μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, τις επιστημονικές προσομοιώσεις και την ανάλυση δεδομένων μεγάλης κλίμακας, καθώς και για εφαρμογές που απαιτούν την εξέταση πολλών διαφορετικών σεναρίων.
Μέχρι σήμερα, ελληνικές ερευνητικές ομάδες, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις που χρειάζονταν μεγάλη υπολογιστική ισχύ συχνά αναζητούσαν πρόσβαση σε υποδομές του εξωτερικού. Η λειτουργία του ΔΑΙΔΑΛΟΥ διευρύνει τις δυνατότητες εκτέλεσης τέτοιων εργασιών εντός της χώρας, επιτρέποντας την ανάπτυξη ερευνητικών έργων και εφαρμογών που απαιτούν σημαντικούς υπολογιστικούς πόρους.
Εφαρμογές σε πολιτική προστασία, υγεία και βιομηχανία
Στον τομέα της πολιτικής προστασίας και της μελέτης της κλιματικής αλλαγής, ο ΔΑΙΔΑΛΟΣ μπορεί να υποστηρίξει προσομοιώσεις υψηλής ανάλυσης για φυσικές καταστροφές. Μια ερευνητική ομάδα μπορεί, για παράδειγμα, να εξετάζει την πιθανή εξέλιξη μιας πυρκαγιάς υπό διαφορετικές καιρικές συνθήκες, μεταβάλλοντας παραμέτρους όπως η ένταση του ανέμου. Η υπολογιστική ισχύς επιτρέπει την εξέταση περισσότερων σεναρίων σε μικρότερο χρόνο και με μεγαλύτερη ακρίβεια.
Στην υγεία, μια ελληνική νεοφυής επιχείρηση μπορεί να χρησιμοποιήσει την υποδομή για την εκπαίδευση μοντέλων ΑΙ που αναλύουν ιατρικές εικόνες, όπως ακτινογραφίες και αξονικές τομογραφίες. Η ανάπτυξη τέτοιων εφαρμογών προϋποθέτει την επεξεργασία μεγάλου όγκου δεδομένων και επαναλαμβανόμενους κύκλους δοκιμών και αξιολόγησης, διαδικασίες που μπορούν να επιταχυνθούν με τη χρήση ισχυρών υπολογιστικών συστημάτων.
Αντίστοιχα, ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο μπορεί να επεξεργαστεί μεγάλες συλλογές ελληνικών κειμένων και να εκπαιδεύσει γλωσσικά μοντέλα που ανταποκρίνονται καλύτερα στις ιδιαιτερότητες της ελληνικής γλώσσας. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούν να αναπτυχθούν εφαρμογές προσαρμοσμένες στις ανάγκες της χώρας, χωρίς να περιορίζονται σε γενικές λύσεις που έχουν σχεδιαστεί για γλώσσες με πολύ μεγαλύτερο όγκο διαθέσιμων δεδομένων.
Στη βιομηχανία, η υπολογιστική ισχύς μπορεί να αξιοποιηθεί για τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων (digital twins) προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών. Οι επιχειρήσεις μπορούν να προσομοιώνουν διαφορετικές συνθήκες πριν προχωρήσουν στην πραγματική κατασκευή, να εντοπίζουν πιθανά προβλήματα νωρίτερα και να βελτιώνουν τον σχεδιασμό, περιορίζοντας τον χρόνο και το κόστος.
Οι εφαρμογές περιλαμβάνουν, επίσης, τη βιοϊατρική έρευνα, τη φυσική, τη χημεία, την ανάπτυξη νέων υλικών, τα κλιματικά μοντέλα, την ανάλυση δεδομένων μεγάλης κλίμακας και την ανάπτυξη εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης για τον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.
Δαίδαλος και Pharos
Ο Δαίδαλος αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού AI Factory Pharos. Οι δύο υποδομές έχουν διακριτούς αλλά συμπληρωματικούς ρόλους: ο υπερυπολογιστής παρέχει την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ, ενώ το PHAROS οργανώνει την πρόσβαση σε αυτήν και τη συνδυάζει με δεδομένα, εργαλεία, τεχνογνωσία, τεχνική υποστήριξη και συνεργασίες.
Στόχος είναι να μπορούν επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και ερευνητικές ομάδες να αξιοποιούν τους διαθέσιμους πόρους για την ανάπτυξη και την αξιολόγηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Σύμφωνα με το υπουργείο, το PHAROS φέρνει την Ελλάδα ανάμεσα στις 14 χώρες παγκοσμίως που διαθέτουν υποδομές αυτής της κλίμακας για την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς εφαρμογών Τεχνητής Νοημοσύνης.