Μια νέα εποχή για την επιστημονική έρευνα φαίνεται να διαμορφώνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου επιστήμονες του Εθνικού Εργαστηρίου Argonne National Laboratory αναπτύσσουν ρομποτικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που μπορούν να μαθαίνουν απευθείας από τους ίδιους τους ερευνητές.
Το φιλόδοξο πρόγραμμα, γνωστό ως RoSA (Robot Scientific Assistant for Accelerating Experimental Workflows), στοχεύει στη δημιουργία αυτόνομων βοηθών ικανών να εκτελούν και να προσαρμόζονται σε σύνθετες εργαστηριακές διαδικασίες σε πραγματικό χρόνο.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά ρομπότ που απαιτούν αυστηρό προγραμματισμό, τα νέα αυτά συστήματα εκπαιδεύονται μέσω παρατήρησης. Οι ερευνητές θα εκτελούν πειράματα φορώντας ειδικούς αισθητήρες, επιτρέποντας στα ρομπότ να καταγράφουν κινήσεις, ροές εργασίας και διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Στη συνέχεια, αυτά τα δεδομένα θα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που θα «μεταφράζουν» την ανθρώπινη εμπειρία σε ρομποτική δράση.
Το έργο εντάσσεται στην ευρύτερη πρωτοβουλία Department of Energy με την ονομασία Genesis Mission, η οποία αξιοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, κβαντική υπολογιστική και υπερυπολογιστές για την επιτάχυνση της επιστημονικής προόδου. Στόχος είναι η δραστική αύξηση της ερευνητικής παραγωγικότητας μέσα στην επόμενη δεκαετία, μέσω πιο έξυπνων και αυτοματοποιημένων εργαστηρίων.
Όπως αναφέρει το interestingengineering.com, ο ανώτερος επιστήμονας του Argonne, Nicola Ferrier, εξηγεί ότι η πρόκληση δεν είναι απλώς η κατασκευή ευέλικτων ρομπότ, αλλά η ασφαλής ενσωμάτωσή τους σε πραγματικά εργαστηριακά περιβάλλοντα. «Η προσέγγισή μας ξεκινά με τη μάθηση από ειδικούς επιστήμονες την ώρα που εργάζονται», σημειώνει, υπογραμμίζοντας τη σημασία της ανθρώπινης εμπειρίας στη διαδικασία εκπαίδευσης της AI.
Η ομάδα σχεδιάζει, επίσης, την ταξινόμηση εργαστηριακών διαδικασιών ανάλογα με την πολυπλοκότητα, ώστε διαφορετικοί τύποι ρομπότ -από ρομποτικούς βραχίονες έως ανθρωποειδή ή υβριδικά συστήματα- να αναλαμβάνουν τις κατάλληλες εργασίες. Πριν από την εφαρμογή τους σε πραγματικές συνθήκες, τα συστήματα θα δοκιμάζονται σε προσομοιωμένα περιβάλλοντα, μειώνοντας τους κινδύνους και αυξάνοντας την ακρίβεια.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα ρομποτικά αυτά συστήματα θα αναλάβουν στο μέλλον επαναλαμβανόμενες ή ακόμη και επικίνδυνες εργασίες, βελτιώνοντας την ασφάλεια και την ακρίβεια των πειραμάτων. Ήδη, ο στόχος για το επόμενο έτος είναι η αύξηση της αποδοτικότητας έως και πέντε φορές, με την προοπτική τα εργαστήρια του μέλλοντος να λειτουργούν ως πλήρως συνεργατικά οικοσυστήματα ανθρώπων και μηχανών.
*Εξωτερική φωτογραφία @Argonne