Νέα μελέτη δείχνει ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορούν να αλλάζουν διακριτικά το νόημα αναρτήσεων και, με την πάροδο του χρόνου, να επηρεάζουν τις απόψεις ολόκληρων διαδικτυακών κοινοτήτων.
- Τα εργαλεία AI που γράφουν, διορθώνουν ή εξηγούν αναρτήσεις μπορούν να εισάγουν προκαταλήψεις στο περιεχόμενο των χρηστών.
- Ακόμη και μικρές αλλαγές σε μεμονωμένα posts μπορούν να συσσωρευτούν μέσα από εκατομμύρια αλληλεπιδράσεις και να επηρεάσουν τη συλλογική γνώμη.
- Η μελέτη ανοίγει νέα συζήτηση για τη διαφάνεια, τη ρύθμιση και τον ρόλο των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν επηρεάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες αναζητούν πληροφορίες ή παράγουν περιεχόμενο. Μπορεί, σύμφωνα με νέα μελέτη, να επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται η δημόσια γνώμη στα social media.
Έρευνα του Oxford Internet Institute του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και του Hasso Plattner Institute του Πανεπιστημίου του Πότσνταμ δείχνει ότι τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, γνωστά ως LLMs, μπορούν να μεταβάλλουν συστηματικά τη θέση αναρτήσεων που αφορούν αμφιλεγόμενα ζητήματα, ακόμη και όταν τους δίνεται ρητή εντολή να διατηρήσουν το αρχικό νόημα.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούνται για τη συγγραφή, την επεξεργασία ή την παροχή πρόσθετου πλαισίου σε αναρτήσεις μπορούν να εισάγουν διακριτές προκαταλήψεις. Αυτές οι μικρές αλλαγές, όταν διαδίδονται σε μεγάλα κοινωνικά δίκτυα, μπορούν σταδιακά να επηρεάσουν την κοινή γνώμη.
Η μελέτη, με τίτλο «AI-Mediated Communication Can Steer Collective Opinion», θα παρουσιαστεί στα εργαστήρια AI4Good και Technical AI Governance Research στο πλαίσιο του International Conference on Machine Learning 2026, που πραγματοποιείται στη Σεούλ.
Πώς η AI αλλάζει τις αναρτήσεις
Οι ερευνητές ζήτησαν από μεγάλα γλωσσικά μοντέλα διαφορετικών εταιρειών να μετατρέψουν κείμενα για αμφιλεγόμενα ζητήματα σε πιο αποτελεσματικές αναρτήσεις για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Στη συνέχεια εξέτασαν κατά πόσο οι εκδοχές που παρήγαγε η τεχνητή νοημοσύνη άλλαζαν τη θέση που εξέφραζαν τα αρχικά κείμενα.
Το αποτέλεσμα ήταν σαφές: πολλά μοντέλα δεν περιορίζονταν στη βελτίωση του ύφους ή της σαφήνειας, αλλά μετακινούσαν διακριτικά το περιεχόμενο προς συγκεκριμένες κατευθύνσεις.
Σύμφωνα με τη μελέτη, σε ορισμένες περιπτώσεις τα μοντέλα ενίσχυαν θέσεις υπέρ του ελέγχου της οπλοκατοχής, της νομιμοποίησης της κάνναβης και του φεμινισμού, ενώ εμφανίζονταν πιο αρνητικά απέναντι σε άλλες απόψεις, όπως ο αθεϊσμός και η θανατική ποινή.
Το κρίσιμο εύρημα δεν είναι μόνο ότι υπάρχουν προκαταλήψεις. Είναι ότι αυτές μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και όταν το εργαλείο AI έχει λάβει οδηγία να διατηρήσει το νόημα του αρχικού κειμένου.
Από το μεμονωμένο post στη συλλογική γνώμη
Η μελέτη δεν περιορίστηκε στην ανάλυση μεμονωμένων αναρτήσεων. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μαθηματικά μοντέλα και προσομοιώσεις βασισμένες σε πραγματικά δεδομένα από κοινωνικά δίκτυα, όπως το X και το Facebook, για να εξετάσουν τι συμβαίνει όταν τέτοιες μικρές αλλαγές επαναλαμβάνονται σε μεγάλη κλίμακα.
Το συμπέρασμα είναι ότι οι διακριτικές μεταβολές σε μεμονωμένα posts μπορούν να συσσωρευτούν μέσα από εκατομμύρια διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις.
Έτσι, η τεχνητή νοημοσύνη δεν λειτουργεί απλώς ως εργαλείο διόρθωσης ή διατύπωσης. Μπορεί να γίνει ένας μηχανισμός που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο οι απόψεις εκφράζονται, διαδίδονται και τελικά γίνονται κυρίαρχες ή περιθωριακές μέσα σε μια διαδικτυακή κοινότητα.
Με άλλα λόγια, η AI μπορεί να διαμορφώνει τη δημόσια συζήτηση όχι με κραυγαλέες παρεμβάσεις, αλλά με μικρές, επαναλαμβανόμενες και δύσκολα ορατές αλλαγές.
Το παράδειγμα του Grok στο X
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το πείραμα των ερευνητών με τη λειτουργία «Explain this post» του Grok στην πλατφόρμα X.
Οι ερευνητές εξέτασαν αναρτήσεις που αφορούσαν τις αμβλώσεις και διαπίστωσαν ότι το σύστημα ευνοούσε περισσότερο τις αναρτήσεις κατά των αμβλώσεων, δηλαδή τις pro-life θέσεις, σε σύγκριση με εκείνες που υποστήριζαν το δικαίωμα στην άμβλωση, δηλαδή τις pro-choice θέσεις.
Αφαιρώντας σταδιακά τις οδηγίες που είχε λάβει το μοντέλο, οι ερευνητές εντόπισαν ότι η ανισορροπία συνδεόταν με μια συγκεκριμένη οδηγία: το Grok έπρεπε να «αμφισβητεί τις κυρίαρχες αφηγήσεις όταν αυτό είναι απαραίτητο».
Το εύρημα αυτό δείχνει ότι η προκατάληψη δεν προέρχεται μόνο από το ίδιο το μοντέλο. Μπορεί να προκύπτει και από τις επιλογές σχεδιασμού που κάνουν οι ίδιες οι πλατφόρμες όταν ενσωματώνουν συστήματα AI στις υπηρεσίες τους.
Νέος μηχανισμός επιρροής του δημόσιου διαλόγου
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η επικοινωνία που διαμεσολαβείται από τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί μια νέα μορφή επιρροής, η οποία δεν έχει ακόμη καλυφθεί επαρκώς από τα υφιστάμενα ρυθμιστικά πλαίσια.
Η καθηγήτρια Σάντρα Βάχτερ, καθηγήτρια Τεχνολογίας και Ρύθμισης στο Oxford Internet Institute, σημειώνει ότι η έρευνα αναδεικνύει την επικοινωνία μέσω AI ως έναν νέο και πιο διακριτικό τρόπο επηρεασμού των απόψεων.
Το ζήτημα είναι κρίσιμο, καθώς η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη ενσωματώνεται με ταχύτητα σε μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες.
Το LinkedIn, για παράδειγμα, προσφέρει σε συνδρομητές Premium εργαλεία AI για τη βελτίωση αναρτήσεων. Το Grok αποτελεί πλέον βασικό στοιχείο της πλατφόρμας X. Παράλληλα, οι αναβαθμίσεις στην αναζήτηση της Google δείχνουν ότι η παραγωγή και η κατανάλωση πληροφορίας στο διαδίκτυο θα διαμεσολαβούνται ολοένα και περισσότερο από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Το ρυθμιστικό κενό
Η μελέτη θέτει σημαντικά ερωτήματα για τους νομοθέτες.
Πρωτοβουλίες όπως ο Κανονισμός της ΕΕ για την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστός ως AI Act, και ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, γνωστός ως Digital Services Act, εστιάζουν σε ζητήματα όπως οι συστημικοί κίνδυνοι, το επιβλαβές περιεχόμενο, οι διακρίσεις και οι απειλές για τις δημοκρατικές διαδικασίες.
Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα υφιστάμενα πλαίσια δεν αντιμετωπίζουν άμεσα τους πιο διακριτικούς τρόπους με τους οποίους η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επηρεάζει τις απόψεις: μέσω της συγγραφής, της επεξεργασίας, της περίληψης ή της ερμηνείας διαδικτυακού περιεχομένου.
Αυτό δημιουργεί ένα νέο πεδίο προβληματισμού για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Οι χρήστες μπορεί να πιστεύουν ότι ένα εργαλείο AI απλώς βελτιώνει το ύφος μιας ανάρτησης, ενώ στην πραγματικότητα μπορεί να μεταβάλλει διακριτικά τη θέση που εκφράζεται.
Ποιος διαμορφώνει τελικά τη δημόσια γνώμη;
Το βασικό ερώτημα που αναδεικνύει η μελέτη είναι ποιος ή τι διαμορφώνει τελικά τον δημόσιο διάλογο στην εποχή της AI.
Αν οι αναρτήσεις των χρηστών περνούν όλο και συχνότερα μέσα από εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, τότε η δημόσια σφαίρα δεν διαμορφώνεται μόνο από ανθρώπους, πλατφόρμες και αλγορίθμους προώθησης περιεχομένου. Διαμορφώνεται και από συστήματα που επεμβαίνουν στο ίδιο το περιεχόμενο της επικοινωνίας.
Το εύρημα αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χρήση AI στα social media είναι προβληματική. Δείχνει όμως ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επηρεάσει τη δημόσια γνώμη με τρόπους πιο αθόρυβους και πιο δύσκολα ανιχνεύσιμους από την παραδοσιακή παραπληροφόρηση.
Καθώς τα εργαλεία AI γίνονται μέρος της καθημερινής διαδικτυακής επικοινωνίας, η ανάγκη για διαφάνεια, ανεξάρτητο έλεγχο και σαφείς κανόνες γίνεται όλο και πιο επιτακτική.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ:
- Η κινεζική Amazon προετοιμάζει 700.000 εργαζόμενους για την εποχή των ρομπότ
- Apple: Το σχέδιο για κινεζικά chips που προκαλεί αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον
- Νέα συμμαχία OpenAI, Anthropic, Microsoft και Amazon για την επανεκπαίδευση εργαζομένων στην εποχή της AI
