Η ανάπτυξη που γνωρίζουν τα κέντρα δεδομένων είναι ραγδαία τα τελευταία χρόνια, καθώς οι εταιρείες τεχνολογίας επιδιώκουν να αναπτύξουν την τεράστια υπολογιστική ισχύ που απαιτείται για τη λειτουργία σύνθετων εφαρμογών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη. Χιλιάδες κέντρα δεδομένων κατασκευάζονται στην ξηρά, αλλά πλέον ορισμένες χώρες επιδιώκουν να καθιερώσουν καινοτόμα μοντέλα σε εναλλακτικές τοποθεσίες, όπως το υποθαλάσσιο περιβάλλον.
Το πιλοτικό υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων Shanghai Lingang, χωρητικότητας 24 MW, αναπτύχθηκε από την HiCloud Technology και την κρατική εταιρεία China Communications Construction.
Τον Μάιο, η Κίνα εγκαινίασε το πρώτο στον κόσμο υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων που τροφοδοτείται με αιολική ενέργεια, στα ανοικτά των ακτών της Σαγκάης, με επένδυση περίπου 238 εκατομμυρίων δολαρίων. Το πιλοτικό υποθαλάσσιο κέντρο δεδομένων Shanghai Lingang, χωρητικότητας 24 MW, αναπτύχθηκε από την HiCloud Technology και την κρατική εταιρεία China Communications Construction. Βρίσκεται σε απόσταση άνω των 10 μιλίων από τις ακτές της Σαγκάης και είναι βυθισμένο 10 μέτρα κάτω από την επιφάνεια του νερού, τροφοδοτούμενο κυρίως από ένα υπεράκτιο αιολικό πάρκο. Το κέντρο δεδομένων αναπτύχθηκε στην Ειδική Ζώνη Lin-gang, εντός της Πιλοτικής Ζώνης Ελεύθερου Εμπορίου της Σαγκάης.
Κέντρα δεδομένων με πράσινη ενέργεια
Η ενεργειακή ζήτηση του κέντρου δεδομένων είναι κατά περισσότερο από το ένα πέμπτο χαμηλότερη από εκείνη ενός αντίστοιχου χερσαίου κέντρου, καθώς τροφοδοτείται με πράσινη ενέργεια, σύμφωνα με στοιχεία της κινεζικής κυβέρνησης. Επιπλέον, ψύχεται φυσικά μέσω βύθισης, μειώνοντας έτσι σημαντικά την κατανάλωση γλυκού νερού. Στα συμβατικά κέντρα δεδομένων που βρίσκονται στην ξηρά, το 25 έως 40% της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της εγκατάστασης οφείλεται στην ανάγκη διοχέτευσης κρύου νερού γύρω από τους διακομιστές για την αποφυγή υπερθέρμανσης, μια πρακτική που συχνά έχει προκαλέσει την αντίδραση περιβαλλοντολόγων και κατοίκων της περιοχής.
«Σε σύγκριση με τα παραδοσιακά χερσαία κέντρα δεδομένων, το έργο έχει σχεδιαστεί ώστε να χρησιμοποιεί πάνω από 95% πράσινη ηλεκτρική ενέργεια, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας κατά 22,8 τοις εκατό, καθώς και τη χρήση νερού και γης κατά 100 τοις εκατό και πάνω από 90 τοις εκατό, αντίστοιχα», ανέφερε η κινεζική κυβέρνηση.
Το Ινστιτούτο Νερού, Περιβάλλοντος και Υγείας του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών προβλέπει ότι τα κέντρα δεδομένων παγκοσμίως ενδέχεται να καταναλώσουν έως και 9,3 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού έως το 2030, ποσότητα επαρκής για την κάλυψη των αναγκών σε πόσιμο νερό περίπου 1,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Ως εκ τούτου, είναι ζωτικής σημασίας οι υπεύθυνοι ανάπτυξης εγκαταστάσεων να αναζητήσουν καινοτόμες εναλλακτικές μεθόδους για την ανάπτυξη και τη λειτουργία των κέντρων δεδομένων.
Η κινεζική κυβέρνηση έχει υποστηρίξει ένθερμα την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων, τόσο σε επίπεδο πολιτικής όσο και χρηματοδότησης. Από τις 32 χώρες που φιλοξενούν κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, περίπου το 90% αυτών των εγκαταστάσεων βρίσκεται στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ. Τόσο η Κίνα όσο και οι Ηνωμένες Πολιτείες στοχεύουν να καταστούν ηγέτες της αγοράς στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και άλλων σύνθετων υπολογιστικών λειτουργιών.
Ενώ πολλά κέντρα δεδομένων με έδρα τις ΗΠΑ τροφοδοτούνται με ορυκτά καύσιμα, όπως το φυσικό αέριο, η Κίνα επιδιώκει όλο και περισσότερο τη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, προκειμένου να καλύψει τις ενεργειακές της ανάγκες, να μειώσει την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και να ενισχύσει την ενεργειακή της ασφάλεια κατά τις επόμενες δεκαετίες.
Υποβρύχιο κέντρο δεδομένων και από τη Microsoft
Η HiCloud είχε ανοίξει προηγουμένως το πρώτο εμπορικό υποβρύχιο κέντρο δεδομένων στον κόσμο στο τροπικό νησί Χαϊνάν το 2023. Ωστόσο, το Shanghai Lingang είναι το πρώτο υποβρύχιο κέντρο δεδομένων που τροφοδοτείται από υπεράκτια αιολική ενέργεια, το οποίο θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως πρότυπο για την πράσινη ανάπτυξη. Η Microsoft ξεκίνησε επίσης την ανάπτυξη του πρώτου υποβρύχιου κέντρου δεδομένων της κοντά στις Όρκνεϊ της Σκωτίας το 2018, με πολλά υποσχόμενα αρχικά αποτελέσματα. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουν αναφερθεί ελάχιστες εξελίξεις.
Ο Δρ Χαντζιάνγκ Ντονγκ του Πολυτεχνείου του Χονγκ Κονγκ εξήγησε: «Η Microsoft προηγήθηκε στην απόδειξη της ιδέας, ενώ η Κίνα προχώρησε περισσότερο στην εμπορική εφαρμογή, καθώς κατάφερε να συνδυάσει πιο γρήγορα τη ζήτηση της αγοράς, τις βιομηχανικές δυνατότητες, τη ναυτική μηχανική και την πολιτική υποστήριξη σε ένα εμπορικό έργο».
Οι κίνδυνοι που συνδέονται με την ανάπτυξη υποβρύχιων κέντρων δεδομένων είναι σε μεγάλο βαθμό άγνωστοι, αν και θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα θαλάσσια οικοσυστήματα, για παράδειγμα διαταράσσοντας τα ιζήματα ή θερμαίνοντας το θαλασσινό νερό. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, οι αυξημένες θερμοκρασίες είναι πιθανό να είναι τοπικές και διαχειρίσιμες.