Όλοι πιστεύουμε ότι θα μπορούσαμε να αναγνωρίσουμε τη φωνή ενός αγαπημένου μας προσώπου. Ωστόσο, η τεχνολογία κλωνοποίησης φωνής εξελίσσεται με ιλιγγιώδη ρυθμό. «Το μόνο που χρειάζονται οι απατεώνες είναι λίγα δευτερόλεπτα ηχητικού υλικού για να δημιουργήσουν ένα πειστικό deepfake.» αναφέρει ο Phil Muncaster στην WeLiveSecurity, την ενημερωτική πλατφόρμα της παγκόσμιας εταιρίας κυβερνοασφάλειας ESET.
Το υλικό αυτό μπορεί να αντληθεί από αναρτήσεις μας στα κοινωνικά δίκτυα, εάν δεν έχουμε περιορίσει την πρόσβαση μέσω των ρυθμίσεων απορρήτου. Μπορεί, επίσης, να προέρχεται από περιεχόμενο που σχετίζεται με την εργασία μας και έχει καταλήξει στο διαδίκτυο.
Σύμφωνα με έκθεση της Hiya, που δημοσιεύθηκε το Μάρτιο, ένας στους τέσσερις Αμερικανούς δηλώνει ότι έχει λάβει τηλεφωνική κλήση με «deepfake» φωνή τους τελευταίους 12 μήνες. Ένα επιπλέον 24% δηλώνει ότι δεν μπορεί να διακρίνει τη διαφορά.
Όμως, μόλις κλωνοποιήσουν μια φωνή, τι κάνουν με αυτήν;
«Μία από τις πιο διαδεδομένες απάτες περιλαμβάνει την τηλεφωνική επικοινωνία με έναν συγγενή, χωρίς προειδοποίηση, και την αναπαραγωγή ενός ηχητικού deepfake, σχεδιασμένου να τον κάνει να πιστέψει ότι το αγαπημένο του πρόσωπο έχει απαχθεί» εξηγεί ο Muncaster. Αυτές οι απάτες εικονικής απαγωγής μπορεί να φαίνονται ακόμη πιο ρεαλιστικές, καθώς οι απατεώνες αναφέρουν προσωπικά στοιχεία που έχουν επίσης συλλέξει από τους ίδιους λογαριασμούς στα κοινωνικά δίκτυα.
Οι απατεώνες μπορεί, επίσης, να παρακολουθούν το προφίλ του θύματος στα κοινωνικά δίκτυα, καθώς και εκείνα των συγγενών του, προκειμένου να επιλέξουν την κατάλληλη στιγμή για να χτυπήσουν. Η τακτική αυτή μπορεί να αποδειχθεί ακόμη πιο αποτελεσματική εάν το θύμα βρίσκεται στο εξωτερικό εκείνη τη στιγμή και, ως εκ τούτου, δεν ελέγχει το τηλέφωνό του για εισερχόμενες κλήσεις.
Το κλειδί για τους απατεώνες είναι να κρατούν τους συγγενείς του θύματος σε κατάσταση αβεβαιότητας και να τους προκαλούν έντονη ψυχολογική πίεση. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιούν την κλωνοποιημένη φωνή μόνο για λίγα δευτερόλεπτα κάθε φορά, την αναμειγνύουν με ήχους λυγμών και, ενδεχομένως, προσθέτουν θόρυβο στο φόντο, ώστε ολόκληρο το σκηνικό να ακούγεται πιο πειστικό και χαοτικό.
Τι είναι η «μυστική λέξη»
Σε αυτό το πλαίσιο, ένα από τα πιο απλά αλλά και πιο αποτελεσματικά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να ξεσκεπάσετε μια απάτη είναι να συμφωνήσετε σε μια «μυστική λέξη» με τα μέλη της οικογένειάς σας. Πρόκειται για μια λέξη ή φράση που θα είναι εύκολο να θυμούνται και την οποία μπορούν να ζητήσουν σε περίπτωση που υποψιαστούν ότι η φωνή σας έχει υποστεί επεξεργασία με τεχνολογία deepfake. Ένας απατεώνας δεν θα έχει τρόπο να γνωρίζει ποια είναι η «μυστική λέξη», αποκαλύπτοντας έτσι την απόπειρα εξαπάτησης και αποτρέποντας, για παράδειγμα, μια προσπάθεια να πειστεί κάποιο μέλος της οικογένειας να καταβάλει χρήματα.
Φυσικά, η λέξη θα πρέπει να είναι εύκολο να απομνημονευτεί, αλλά ταυτόχρονα αρκετά ασυνήθιστη. Επίσης, δεν θα πρέπει να είναι κάτι που θα μπορούσε να συναχθεί από την ανάγνωση των αναρτήσεών σας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή από άλλες πηγές ανοικτής πληροφορίας (OSINT). Αυτό σημαίνει ότι, για αρχή, θα πρέπει να αποφεύγετε ονόματα κατοικίδιων ή αγαπημένων αθλητικών ομάδων.
Πώς να το προτείνετε χωρίς να τρομάξετε την οικογένεια σας
Υπάρχει, όμως, σωστός και λάθος τρόπος να συμφωνήσετε σε μια τέτοια διαδικασία. Δεν θέλετε να προκαλέσετε ανησυχία στην οικογένειά σας. Ταυτόχρονα, όμως, είναι σημαντικό να κατανοήσουν ότι η τεχνολογία έχει εξελιχθεί και ότι υπάρχουν άνθρωποι που είναι πρόθυμοι να την εκμεταλλευτούν για να εξαπατήσουν άλλους.
Ίσως βοηθήσει να εξηγήσετε ότι είναι πολύ πιθανό να μη χρειαστεί ποτέ να χρησιμοποιήσετε τη μυστική λέξη. Ωστόσο, μπορείτε να συζητήσετε ορισμένα σενάρια στα οποία θα ήταν καλή ιδέα να ζητήσουν τη χρήση της. Για παράδειγμα, σε περίπτωση μιας ανησυχητικής και απροσδόκητης κλήσης, κατά την οποία κάποιος που ακούγεται σαν εσάς προσπαθεί να τους αποσπάσει χρήματα ή ευαίσθητες πληροφορίες, η μυστική λέξη μπορεί να λειτουργήσει ως ένας απλός τρόπος επιβεβαίωσης της ταυτότητάς σας.
Τι θα γίνει αν κάποιος ξεχάσει τη μυστική λέξη;
Είναι σημαντικό να υπάρχει ένα εφεδρικό σχέδιο σε περίπτωση που κάποιος δεν μπορεί να θυμηθεί τη μυστική λέξη. Το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε είναι να ενθαρρύνετε τα μέλη της οικογένειάς σας να τερματίσουν την κλήση και στη συνέχεια να σας καλέσουν ξανά στον αριθμό που έχουν αποθηκευμένο για εσάς στη συσκευή τους. Εναλλακτικά, μπορούν να σας στείλουν μήνυμα μέσω μιας υπάρχουσας ομάδας επικοινωνίας που έχετε δημιουργήσει. Με αυτόν τον τρόπο, θα καταλάβουν αμέσως αν βρίσκεστε σε κίνδυνο ή όχι.
Μια άλλη επιλογή είναι να σας κάνουν μια διαφορετική ερώτηση, την απάντηση στην οποία θα γνώριζε μόνο ένα μέλος της οικογένειας. Η ερώτηση δεν θα πρέπει να αφορά πληροφορίες που μπορούν να αναζητηθούν στο διαδίκτυο. Είναι επίσης σημαντικό να γνωρίζουν ότι δεν πρέπει ποτέ να στέλνουν χρήματα ή να μοιράζονται προσωπικά στοιχεία, εάν κάτι τους φαίνεται ύποπτο.
Τι να κάνετε αν έχετε ήδη πέσει θύμα απάτης με deepfake
Μην αισθανθείτε ενοχές. Η τεχνολογία deepfake γίνεται όλο και πιο πειστική μέρα με τη μέρα. Εάν εσείς ή κάποιο μέλος της οικογένειάς σας έχετε πέσει θύμα μιας τέτοιας απάτης:
- Σταματήστε αμέσως κάθε επικοινωνία με τον απατεώνα
- Επικοινωνήστε με την τράπεζά σας, εξηγήστε τι συνέβη και ρωτήστε αν υπάρχει δυνατότητα να μπλοκαριστούν ή να ανακτηθούν τα χρήματα που σας απέσπασαν.
- Αλλάξτε όλους τους κωδικούς πρόσβασης που ενδέχεται να έχουν αποκαλυφθεί, σε όλους τους σχετικούς λογαριασμούς. Αυτή είναι μια καλή ευκαιρία να ενεργοποιήσετε την επαλήθευση δύο παραγόντων (2FA) και να ορίσετε ισχυρούς, μοναδικούς κωδικούς πρόσβασης για κάθε λογαριασμό. Μπορείτε να τους αποθηκεύσετε με ασφάλεια σε ένα πρόγραμμα διαχείρισης κωδικών πρόσβασης.
- Διατηρήστε τυχόν σχετικά αποδεικτικά στοιχεία, όπως αριθμούς τηλεφώνου, μηνύματα ή ηχογραφήσεις.
- Αναφέρετε την απάτη στις αρμόδιες αρχές.
Να θυμάστε: οι απατεώνες είναι αδίστακτοι. Να είστε σε εγρήγορση για νέες απάτες στις οποίες μπορεί να σας υποσχεθούν ότι θα σας επιστρέψουν τα χρήματά σας έναντι αμοιβής ή ότι θα σας βοηθήσουν να ασφαλίσετε τους λογαριασμούς σας. Λένε ψέματα. Αν τους πληρώσετε, το μόνο που θα καταφέρετε είναι να αυξήσετε τις απώλειές σας.
Συχνές ερωτήσεις
Πώς μπορούν οι απατεώνες να αποκτήσουν πρόσβαση στη φωνή μου;
Χρειάζονται μόνο λίγα δευτερόλεπτα ηχογράφησης για να δημιουργήσουν έναν πειστικό κλώνο της φωνής σας. Η ηχογράφηση μπορεί να προέρχεται από περιεχόμενο που έχετε αναρτήσει δημόσια, στο οποίο μιλάτε, για παράδειγμα, στο πλαίσιο της εργασίας σας, ή από βίντεο και ηχητικό περιεχόμενο που έχετε μοιραστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Για τον λόγο αυτό, είναι πάντα καλή ιδέα να περιορίζετε την πρόσβαση στο περιεχόμενό σας και να επιτρέπετε να σας ακολουθούν μόνο άτομα που γνωρίζετε.
Μπορεί πραγματικά μια «μυστική λέξη ασφαλείας» να σταματήσει τα deepfakes;
Τίποτα δεν είναι απόλυτα ασφαλές. Ωστόσο, μια «λέξη ασφαλείας» αποτελεί μια εξαιρετική και δωρεάν επιλογή για την αποκάλυψη μιας απάτης που βασίζεται σε deepfake ήχου, όπως οι ψεύτικες ή εικονικές απαγωγές. Δεν εμποδίζει τη δημιουργία του deepfake, αλλά μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχίας της απάτης που ακολουθεί.
Τι θα συμβεί αν οι απατεώνες μαντέψουν τη λέξη;
Όλα είναι πιθανά. Ωστόσο, αν επιλέξετε μια τυχαία και ασυνήθιστη λέξη ή φράση, η οποία δεν έχει πραγματικό νόημα εκτός της οικογένειάς σας, θα είναι εξαιρετικά δύσκολο για τους απατεώνες να τη μαντέψουν. Παρ’ όλα αυτά, είναι χρήσιμο να έχετε εναλλακτικά σχέδια σε περίπτωση που συμβεί κάτι τέτοιο. Για παράδειγμα, μπορείτε να συμφωνήσετε ότι, σε περίπτωση αμφιβολίας, θα τερματίζετε την κλήση και θα καλείτε ξανά το άτομο απευθείας.
Τι πρέπει να κάνω αν έχω πέσει θύμα απάτης;
Διακόψτε κάθε επικοινωνία με τους απατεώνες και επικοινωνήστε άμεσα με την τράπεζά σας για να την ενημερώσετε. Διατηρήστε όσο το δυνατόν περισσότερα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την απάτη. Αν χρειάζεται, αλλάξτε τους κωδικούς πρόσβασής στους λογαριασμούς σας και καταγγείλετε την απάτη στις αρμόδιες αρχές.