- -
Η Google προγραμματίζει για την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου την εκτόξευση δορυφόρου με τέσσερα τσιπ AI, σε μια πειραματική αποστολή που θα εξετάσει αν η υπολογιστική ισχύς μπορεί μελλοντικά να μεταφερθεί σε τροχιά γύρω από τη Γη.
- Ο πειραματικός δορυφόρος MVP σχεδιάζεται να εκτοξευθεί την 1η Οκτωβρίου με την αποστολή Transporter-18 της SpaceX.
- Θα μεταφέρει τέσσερα τσιπ AI, με ισχύ περίπου ενός διακομιστή, ενώ τα ηλιακά πάνελ του θα παρέχουν περίπου ένα κιλοβάτ για τις δοκιμές.
- Η αποστολή δεν εγκαινιάζει διαστημικό data center: η Google θέλει πρώτα να ελέγξει πώς αντέχει και λειτουργεί ο εξοπλισμός της σε τροχιά.
Η ιδέα να λειτουργούν υπολογιστικά συστήματα για την τεχνητή νοημοσύνη πάνω από τη Γη πρόκειται να περάσει από τα σχέδια στην πρώτη πρακτική δοκιμή της Google. Την Πέμπτη 1η Οκτωβρίου, η εταιρεία προγραμματίζει να εκτοξεύσει σε χαμηλή γήινη τροχιά τον πρώτο πειραματικό δορυφόρο του Project Suncatcher, στο πλαίσιο της αποστολής Transporter-18 της SpaceX.
Ο δορυφόρος, με την ονομασία MVP, κατασκευάστηκε σε συνεργασία με την Planet Labs. Θα μεταφέρει τέσσερα τσιπ της Google, με υπολογιστική ισχύ που το δημοσίευμα των New York Times συγκρίνει με εκείνη ενός διακομιστή σε επίγειο data center. Τα ηλιακά πάνελ του θα παρέχουν περίπου ένα κιλοβάτ ηλεκτρικής ισχύος. Η ποσότητα αυτή επαρκεί για τις περιορισμένες ανάγκες του πειράματος, αλλά απέχει πολύ από όσα θα απαιτούσε μια μεγάλη υποδομή AI.
Η αποστολή αναμένεται να διαρκέσει περίπου έναν χρόνο και θα επικεντρωθεί στις αντοχές του εξοπλισμού και στη συλλογή δεδομένων. Ο δορυφόρος ενδέχεται να μπορέσει να επεξεργαστεί απλά ερωτήματα AI από το Διάστημα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι χρήστες του Gemini θα εξυπηρετούνται από δορυφόρο μετά την εκτόξευση.
Ένα μελλοντικό data center που θα τροφοδοτείται από τον Ήλιο
Η Google παρουσίασε δημόσια το Project Suncatcher τον Νοέμβριο του 2025. Το μακροπρόθεσμο σχέδιό της προβλέπει μικρούς σχηματισμούς δορυφόρων με ηλιακά πάνελ και επεξεργαστές TPU, οι οποίοι θα ανταλλάσσουν δεδομένα μέσω οπτικών συνδέσεων. Η εταιρεία εξετάζει αν μια τέτοια αρχιτεκτονική θα μπορούσε κάποτε να προσφέρει υπολογιστική ισχύ σε μεγάλη κλίμακα, με μικρότερη πίεση στους πόρους της Γης. Αυτό παραμένει ερευνητικός στόχος, όχι αποδεδειγμένο περιβαλλοντικό ή οικονομικό όφελος.
Ο Travis Beals, στέλεχος του Project Suncatcher, περιέγραψε στους New York Times το τελικό όραμα με έναν απλό τρόπο: αν το σχέδιο πετύχει σε βάθος χρόνου, η επεξεργασία ενός ερωτήματος του Gemini στο Διάστημα θα μπορούσε κάποτε να μη φαίνεται στους χρήστες αξιοσημείωτη.
Για να φτάσει εκεί, η Google πρέπει πρώτα να απαντήσει σε πιο άμεσα ερωτήματα. Μπορούν τα τσιπ να λειτουργούν αξιόπιστα μετά την εκτόξευση και μέσα στην ακτινοβολία του Διαστήματος; Πώς θα ψύχονται; Πώς θα επικοινωνούν με τη Γη και μεταξύ τους; Οι δοκιμές του MVP θα τροφοδοτήσουν τον σχεδιασμό των επόμενων αποστολών. Η εταιρεία είχε ανακοινώσει συνεργασία με την Planet για δύο επιπλέον πρωτότυπους δορυφόρους έως τις αρχές του 2027.
Ο ανταγωνισμός για υποδομές AI σε τροχιά
Η Google δεν είναι μόνη της στην αναζήτηση διαστημικών λύσεων για τις αυξανόμενες ανάγκες του AI. Η SpaceX έχει καταθέσει σχέδιο για μεγάλης κλίμακας δορυφορικές υποδομές, ενώ η Blue Origin έχει ζητήσει άδεια για το Project Sunrise, έναν προτεινόμενο σχηματισμό έως 51.600 δορυφόρων που θα λειτουργούν ως υπολογιστική υποδομή. Οι αιτήσεις και οι στόχοι αυτοί δεν ισοδυναμούν με εγκεκριμένες, λειτουργικές εγκαταστάσεις.
Στον χώρο δραστηριοποιούνται και νεοφυείς επιχειρήσεις. Η Cowboy Space του Baiju Bhatt, συνιδρυτή της Robinhood, αναπτύσσει σχέδια για υπολογιστικά συστήματα σε τροχιά και δικό της πύραυλο. Έχει επίσης αναφέρει ότι σχεδιάζει μια αρχική δοκιμή για τη μετάδοση ενέργειας από το Διάστημα προς τη Γη. Πρόκειται για διαφορετικό πείραμα από εκείνο της Google και τα σχετικά χρονοδιαγράμματα παραμένουν στόχοι των εταιρειών.
Γιατί το πρώτο βήμα παραμένει μικρό
Τα επίγεια data centers χρειάζονται μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και, ανάλογα με τη σχεδίαση και την τοποθεσία τους, νερό για την ψύξη. Η αξιοποίηση της ηλιακής ενέργειας σε τροχιά παρουσιάζεται ως πιθανή εναλλακτική. Η τεχνική δυνατότητα, το κόστος εκτόξευσης και το συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα ενός διαστημικού δικτύου δεν έχουν όμως αποδειχθεί στην πράξη.
Ο James Manyika, αντιπρόεδρος της Google αρμόδιος για την έρευνα, παραδέχθηκε στους New York Times ότι η εταιρεία δεν περιμένει μια ουσιαστικά λειτουργική υπηρεσία μέσα στα επόμενα λίγα χρόνια. Παρομοίασε τη μακρά πορεία που ενδέχεται να απαιτηθεί με την πολυετή έρευνα της Google στα αυτόνομα οχήματα.
Ο MVP δεν είναι ένα μικροσκοπικό data center έτοιμο να εξυπηρετήσει χρήστες. Είναι ο τρόπος της Google να δοκιμάσει, για πρώτη φορά σε τροχιά, αν τα εξαρτήματα πάνω στα οποία στηρίζει αυτό το όραμα μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους.