Το παράδοξο της ελληνικής τεχνολογικής πραγματικότητας ανέδειξε η Πέγκυ Αντωνάκου, γενική διευθύντρια της Google για την Ελλάδα και τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σημειώνοντας ότι, ενώ η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης από τους νέους είναι ιδιαίτερα υψηλή, η αξιοποίησή της από τις ελληνικές επιχειρήσεις παραμένει χαμηλή. Η ίδια μίλησε στο ετήσιο συνέδριο με τίτλο «Εθνικό Σχέδιο Δράσης υπό συνθήκες παγκόσμιας αβεβαιότητας», που διοργάνωσε ο Κύκλος Ιδεών σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 83% των Ελλήνων νέων ηλικίας 18 έως 25 ετών χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 64% και υψηλότερο ακόμη και από αυτό της Εσθονίας. Την ίδια στιγμή, όμως, μόλις το 9% των ελληνικών επιχειρήσεων κάνει καθημερινή χρήση ΑΙ, έναντι 20% κατά μέσο όρο στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως υπογράμμισε, η Ελλάδα διαθέτει υψηλότατο ποσοστό μηχανικών που συγκαταλέγονται στο κορυφαίο 1% διεθνώς στον τομέα της ΑΙ, όμως η σύνδεση της τεχνολογικής γνώσης με την αγορά παραμένει αδύναμη.
Από το «AI aware» στο «Chief Experimenter»
Η κ. Αντωνάκου κάλεσε τους Έλληνες ηγέτες — επιχειρηματίες, εκπαιδευτικούς, πολιτικούς και στελέχη της τοπικής αυτοδιοίκησης — να περάσουν από το στάδιο του «AI aware» σε εκείνο του «Chief Experimenter». Όπως είπε, χρειάζεται πειραματισμός με τα εργαλεία που είναι χρήσιμα για κάθε επαγγελματικό κλάδο, καθώς δεν υπάρχει πλέον άλλος τρόπος να έχει κανείς άποψη και να ηγηθεί στον νέο τεχνολογικό κύκλο. Η ίδια παραδέχθηκε μάλιστα ότι ακόμη και η ταχύτητα των εξελίξεων δυσκολεύει την παρακολούθησή τους, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι ένα brief του προηγούμενου έτους έμοιαζε σαν να είχε γραφτεί «πριν από δέκα χρόνια».
Αναφερόμενη στη θέση της Google στην παγκόσμια αγορά, σημείωσε ότι η εταιρεία διαθέτει παρουσία από το software έως το hardware, τα chips και τον κβαντικό υπολογισμό, ενώ έχει πέντε προϊόντα με πάνω από 7 δισεκατομμύρια μοναδικούς χρήστες. Σε ερώτηση για την άνοδο του ChatGPT και τις επιπτώσεις της στη μηχανή αναζήτησης, απάντησε ότι η τάση παραμένει αυξητική και ότι τα ερωτήματα των χρηστών έχουν γίνει πέντε φορές μεγαλύτερα σε μήκος, καθώς πλέον διατυπώνονται πιο σύνθετα μέσω του AI mode και των μοντέλων Gemini.
Στο πεδίο της έρευνας και της εκπαίδευσης, η γενική διευθύντρια της Google υπογράμμισε ότι οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας δεν πραγματοποιούν συνήθως R&D στην Ελλάδα, ωστόσο ανέδειξε σειρά συνεργασιών που θεωρεί σημαντικές. Μεταξύ αυτών, ανέφερε το κέντρο εκπαίδευσης στην κυβερνοασφάλεια που έχει δημιουργηθεί δωρεάν στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, καθώς και τη συνεργασία με τον ΣΕΒ και το υπουργείο Εσωτερικών. Μάλιστα, σημείωσε ότι το ελληνικό υπουργείο Εσωτερικών έχει εκπαιδεύσει από την Google το μεγαλύτερο απόλυτο πλήθος στελεχών στην τεχνητή νοημοσύνη από όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε και η τοποθέτηση του καθηγητή του MIT, Κωνσταντίνου Δασκαλάκη, ο οποίος υπογράμμισε ότι για να αποκτήσει η Ελλάδα ουσιαστική θέση στον παγκόσμιο χάρτη της ΑΙ απαιτείται επένδυση μεγάλου μέρους του ΑΕΠ και όχι αποσπασματικές παρεμβάσεις. Όπως ανέφερε, η επιτροπή για την AI που έχει συσταθεί έχει ήδη καταθέσει τις προτάσεις της και πλέον το βάρος περνά στην κυβέρνηση.
Δημιουργία κέντρου καινοτομίας στην Ελλάδα
Ο κ. Δασκαλάκης πρότεινε τη δημιουργία ενός μεγάλου Κέντρου Καινοτομίας στην Ελλάδα, το οποίο θα συνδυάζει ακαδημαϊκή έρευνα, θερμοκοιτίδα νεοφυών επιχειρήσεων και πρόσβαση σε δεδομένα. Σύμφωνα με τον ίδιο, το κράτος πρέπει να συγκεντρώνει και να διαθέτει δεδομένα σε εταιρείες που θέλουν να καινοτομήσουν, ενώ το κέντρο θα μπορούσε να παρέχει και συμβουλευτικό ρόλο προς την κυβέρνηση για ζητήματα χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης. Προειδοποίησε ότι, χωρίς μια τέτοια στρατηγική, η Ελλάδα κινδυνεύει να παραμείνει ουραγός.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο πρόγραμμα «Αρχιμήδης», το οποίο — όπως είπε — συνέβαλε αποφασιστικά στη διασύνδεση διακεκριμένων Ελλήνων ερευνητών του εξωτερικού με το εγχώριο ταλέντο, δημιουργώντας μια κρίσιμη μάζα και ενισχύοντας την ελληνική παρουσία σε κορυφαία διεθνή συνέδρια. Επισήμανε ακόμη ότι τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης έχουν βελτιωθεί σημαντικά όχι μόνο χάρη στην ίδια την τεχνολογία, αλλά και λόγω του οικοσυστήματος που τα περιβάλλει και της αυξανόμενης «συνεργασίας» μεταξύ διαφορετικών μοντέλων.
Ο καθηγητής του MIT έκανε και ξεχωριστή αναφορά στο κινεζικό DeepSeek, το οποίο χαρακτήρισε «πολύ σημαντική στιγμή», επειδή διατέθηκε ελεύθερα αλλά παρέμεινε ισχυρό, δίνοντας στην Κίνα κεντρική θέση στη συζήτηση για την ΑΙ. Εξήγησε επίσης ότι σε κάθε τεχνολογία υπάρχει σημείο κορεσμού, αναφερόμενος στον νόμο του Μουρ και στη μετάβαση προς νέες μορφές υπολογιστικής ισχύος.
Σε άλλο πάνελ, ο Γιώργος Νικολετάκης, co-founder & CEO της 100mentors και host του GenAI Summit, σημείωσε ότι όλες οι εταιρείες λένε πως «έχουν AI», όμως το κρίσιμο ερώτημα είναι τι είδους AI διαθέτουν. Όπως ανέφερε, η τεχνητή νοημοσύνη έχει εισέλθει στη φάση των agents και μέσα στην επόμενη πενταετία αναμένεται να εμφανιστούν «one person teams» και «one person companies». Παράλληλα, επεσήμανε ότι εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας developers χάνονται, καθώς ο κλάδος είναι από τους πρώτους που επηρεάζονται από τις νέες τεχνολογίες, ενώ αυξάνονται οι ρόλοι του AI engineer και του AI product manager.
Η Βίκυ Πεχλιβάνη, Head of Growth της 100mentors, από την πλευρά της υποστήριξε ότι οι πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες παραδοσιακά θεωρούνται μειονέκτημα για την ελληνική οικονομία, μπορεί να εξελιχθούν σε πλεονέκτημα στην εποχή του Generative AI, ακριβώς λόγω της ευελιξίας τους. Όπως σημείωσε, τα κύρια εμπόδια είναι η έλλειψη στρατηγικής και η αντίσταση στην αλλαγή, ενώ τόνισε ότι στο μέλλον θα αναδυθούν νέοι εργαζόμενοι-«mini CEO», με έμφαση στην αυτενέργεια, τη δημιουργικότητα και την ικανότητα προσαρμογής.
Συνολικά, το μήνυμα που αναδύεται από το συνέδριο είναι σαφές: η Ελλάδα διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό, τεχνολογική γνώση και μεμονωμένα ισχυρά παραδείγματα επιτυχίας, όμως εξακολουθεί να υστερεί στη μετάφραση της τεχνολογικής δυναμικής σε ευρεία επιχειρηματική και παραγωγική αξιοποίηση. Η πρόκληση, όπως αναδείχθηκε από τους ομιλητές, δεν είναι μόνο η πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά η συστηματική ένταξή της στην εκπαίδευση, στο επιχειρείν και στη δημόσια πολιτική.