Από ψεύτικες επενδύσεις μέχρι πλαστές τραπεζικές ιστοσελίδες, το AI μειώνει το κόστος των διαδικτυακών απατών – Τα εγκληματικά δίκτυα εξαπλώνονται από την Ασία στην Αφρική, ενώ τράπεζες και τεχνολογικοί κολοσσοί προσπαθούν να ανακόψουν τη δράση τους.
- Οι απώλειες από απάτες εκτιμώνται σε 442 δισ. δολάρια σε 42 χώρες, ποσό που ξεπερνά ορισμένες εκτιμήσεις για την αξία του παγκόσμιου εμπορίου κοκαΐνης.
- Η τεχνητή νοημοσύνη και οι παράνομες ψηφιακές αγορές επιτρέπουν ακόμη και σε μικρές εγκληματικές ομάδες να δημιουργούν πειστικές απάτες με περιορισμένο κόστος.
- Τα κυκλώματα επεκτείνονται σε νέες περιοχές, ενώ Meta, Microsoft και διεθνείς διωκτικές αρχές εντείνουν τις επιχειρήσεις αντιμετώπισής τους.
Μια νέα παγκόσμια βιομηχανία απάτης, με οικονομικό αποτύπωμα εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, αναπτύσσεται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, των κρυπτονομισμάτων και των παράνομων ψηφιακών αγορών.
Σύμφωνα με έρευνα του Bloomberg, τα εγκληματικά δίκτυα δεν χρειάζονται πλέον μεγάλες εγκαταστάσεις ή εξειδικευμένο προσωπικό για να πραγματοποιούν διαδικτυακές απάτες σε διεθνή κλίμακα. Εργαλεία AI, κλεμμένα προσωπικά δεδομένα, πλαστές ιστοσελίδες και υπηρεσίες ξεπλύματος χρήματος διατίθενται ως έτοιμα προϊόντα.
Η Global Anti-Scam Alliance (GASA) εκτιμά ότι τα θύματα έχασαν συνολικά 442 δισ. δολάρια το προηγούμενο έτος στις 42 χώρες που περιλαμβάνει η σχετική έρευνα.
Το ποσό ξεπερνά ορισμένες εκτιμήσεις για την αξία του παγκόσμιου εμπορίου κοκαΐνης, αποτυπώνοντας την τεράστια οικονομική κλίμακα της απειλής.
Από την Ασία στην Αφρική: Η νέα γεωγραφία της απάτης
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση αστυνομικής επιχείρησης στο Ναϊρόμπι της Κένυας, όπου τον Ιούλιο συνελήφθησαν σχεδόν 20 Κινέζοι υπήκοοι σε διαμέρισμα πολυώροφου κτιρίου.
Σύμφωνα με τις αστυνομικές αρχές, οι ύποπτοι φέρονται να διαχειρίζονταν πλαστό επενδυτικό πρόγραμμα που στόχευε χρήστες στην Κίνα, στο Χονγκ Κονγκ και στη Μαλαισία.
Η υπόθεση αποκαλύπτει μια σημαντική αλλαγή στη λειτουργία των κυκλωμάτων. Καθώς οι κυβερνήσεις εντείνουν τις επιχειρήσεις εναντίον μεγάλων κέντρων απάτης στη Μιανμάρ και την Καμπότζη, οι εγκληματικές οργανώσεις μεταφέρουν τις δραστηριότητές τους σε μικρότερες και πιο ευέλικτες εγκαταστάσεις.
Πλέον, τέτοιες επιχειρήσεις εντοπίζονται σε διαμερίσματα, ξενοδοχεία και προσωρινούς χώρους, σε περιοχές που εκτείνονται από την Αφρική μέχρι την Ευρώπη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Interpol, έχουν εντοπιστεί άνθρωποι 89 διαφορετικών εθνικοτήτων σε κέντρα διαδικτυακής απάτης, αριθμός υπερπενταπλάσιος σε σχέση με τις αρχές του 2023.
This undated handout from Agence Kampuchea Press (AKP) released on October 23, 2025 shows computer equipment during a raid on a scam centre in Phnom Penh. Cambodian authorities arrested 57 South Koreans for alleged involvement in transnational cyberscams, a government commission said on October 23, days after dozens accused of working in the illicit networks were repatriated. (Photo by Handout / Agence Kampuchea Press (AKP) / AFP) / RESTRICTED TO EDITORIAL USE – MANDATORY CREDIT “AFP PHOTO / Agence Kampuchea Press (AKP)” – HANDOUT – NO MARKETING NO ADVERTISING CAMPAIGNS – DISTRIBUTED AS A SERVICE TO CLIENTS / The erroneous mention[s] appearing in the metadata of this photo by Handout has been modified in AFP systems in the following manner: [removing reference to the date the photos were taken] instead of [handout taken on October 22]. Please immediately remove the erroneous mention[s] from all your online services and delete it (them) from your servers. If you have been authorized by AFP to distribute it (them) to third parties, please ensure that the same actions are carried out by them. Failure to promptly comply with these instructions will entail liability on your part for any continued or post notification usage. Therefore we thank you very much for all your attention and prompt action. We are sorry for the inconvenience this notification may cause and remain at your disposal for any further information you may require. Photo: AFP
Πώς το AI έκανε τις απάτες φθηνότερες και ταχύτερες
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το κόστος και την ταχύτητα οργάνωσης μιας διαδικτυακής απάτης.
Οι κυβερνοεγκληματίες μπορούν πλέον να αγοράζουν έτοιμα εργαλεία, όπως πλαστές ιστοσελίδες, υπηρεσίες αποστολής μαζικών μηνυμάτων, κλεμμένα στοιχεία χρηστών και λογισμικό παραγωγής deepfake.
Σύμφωνα με στοιχεία εταιρειών κυβερνοασφάλειας, ορισμένες υπηρεσίες phishing διατίθενται με κόστος κάτω των 100 δολαρίων, ενώ πιο σύνθετα εργαλεία προσφέρονται μέσω μηνιαίων συνδρομών.
Παράλληλα, εργαλεία παραγωγής κώδικα με τεχνητή νοημοσύνη επιτρέπουν ακόμη και σε ανθρώπους χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές γνώσεις να δημιουργούν πειστικές απομιμήσεις τραπεζικών ιστοσελίδων.
Ανάλυση της ZeroFox για το Bloomberg έδειξε ότι οι πλαστές σελίδες phishing που εντοπίστηκαν σε εννέα επιλεγμένες πλατφόρμες ανάπτυξης λογισμικού και κατασκευής εφαρμογών AI αυξήθηκαν περισσότερο από τέσσερις φορές μέσα σε δύο χρόνια, φτάνοντας τις 10.600.
Η παράνομη αγορά των 24 δισ. δολαρίων
Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται και το Xinbi Guarantee, μια κινεζόφωνη ψηφιακή αγορά που συνέδεε εγκληματικές ομάδες με προμηθευτές υπηρεσιών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται στο δημοσίευμα, μέσω του συγκεκριμένου οικοσυστήματος πραγματοποιήθηκαν συναλλαγές ύψους περίπου 24 δισ. δολαρίων.
Η εταιρεία ανάλυσης blockchain Chainalysis εντόπισε συναλλαγές που αφορούσαν την αγορά προσωπικών δεδομένων, λογισμικού deepfake, έτοιμων λογαριασμών στα κοινωνικά δίκτυα και υπηρεσιών νομιμοποίησης παράνομων εσόδων.
Οι αμερικανικές αρχές προχώρησαν τον Σεπτέμβριο σε ενέργειες κατά των ψηφιακών υποδομών της πλατφόρμας.
Ωστόσο, η κατάργηση μιας τέτοιας αγοράς δεν σημαίνει απαραίτητα και το τέλος της δραστηριότητας των κυκλωμάτων.
Προμηθευτές που δραστηριοποιούνταν στο Xinbi ενημέρωσαν σχεδόν αμέσως τους πελάτες τους για εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας, αναδεικνύοντας πόσο εύκολα μπορούν να ανασυγκροτηθούν οι παράνομες δραστηριότητες.
Η πίεση στις τράπεζες και στους τεχνολογικούς κολοσσούς
Η επέκταση των απατών δεν απειλεί μόνο τους ιδιώτες χρήστες, αλλά δημιουργεί σημαντικό οικονομικό βάρος και για τις επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με το Bloomberg, η HSBC αντιμετωπίζει ετήσιο κόστος περίπου 1 δισ. δολαρίων που συνδέεται με την απάτη.
Στις ΗΠΑ, οι καταγεγραμμένες απώλειες από κυβερνοεγκλήματα προσέγγισαν τα 21 δισ. δολάρια το 2025, σύμφωνα με στοιχεία των αμερικανικών αρχών.
Παράλληλα, η Meta ανακοίνωσε ότι έχει αφαιρέσει περισσότερους από 16 εκατομμύρια λογαριασμούς στο Facebook και στο Instagram που συνδέονταν με εγκληματικά κέντρα απάτης.
Η εταιρεία ανέφερε επίσης ότι απέσυρε 65 εκατομμύρια παραπλανητικές διαφημίσεις, με τη συντριπτική πλειονότητά τους να αφαιρείται πριν καταγγελθεί από χρήστες.
Παρά τις παρεμβάσεις, η αντιμετώπιση των κυκλωμάτων παραμένει δύσκολη, καθώς οι δράστες μπορούν να δημιουργούν νέους λογαριασμούς και διαδικτυακές υποδομές σε ελάχιστο χρόνο.
Η ανθρώπινη πλευρά της βιομηχανίας απάτης
Πίσω από τις τεχνολογικές δυνατότητες βρίσκεται και μια σοβαρή ανθρωπιστική διάσταση.
Πολλά από τα μεγάλα κέντρα απάτης στη Νοτιοανατολική Ασία έχουν συνδεθεί με εμπορία ανθρώπων και εξαναγκαστική εργασία.
Άτομα προσελκύονται με υποσχέσεις νόμιμης απασχόλησης και στη συνέχεια υποχρεώνονται να συμμετέχουν σε διαδικτυακές απάτες.
Στην Καμπότζη, δημοσιογράφοι του Bloomberg επισκέφθηκαν εγκαταλελειμμένο κέντρο, όπου βρέθηκαν εγχειρίδια με αναλυτικές οδηγίες για τη δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης με πιθανά θύματα.
Οι οδηγίες περιέγραφαν τρόπους προσέγγισης χρηστών, διαμόρφωσης ψεύτικων προσωπικών ιστοριών και σταδιακής καθοδήγησής τους προς απατηλές επενδύσεις.
Η κυβέρνηση της Καμπότζης υποστηρίζει ότι έχει εξαρθρώσει το μεγαλύτερο μέρος των παράνομων επιχειρήσεων, ωστόσο ειδικοί αμφισβητούν την έκταση της επιτυχίας της.
Η παγκόσμια απάντηση και το επόμενο στοίχημα
Κυβερνήσεις, τράπεζες και εταιρείες τεχνολογίας επιχειρούν πλέον να αντιμετωπίσουν την απειλή μέσα από συντονισμένες διεθνείς επιχειρήσεις.
Σε πρόσφατη συνεργασία μεταξύ της Meta, της Microsoft, της Coinbase, της Starlink και διωκτικών αρχών, καταργήθηκαν εκατομμύρια λογαριασμοί και ψηφιακές υποδομές που χρησιμοποιούνταν για απάτες.
Ωστόσο, το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα σύνθετο, καθώς οι εγκληματικές δραστηριότητες εκτείνονται σε πολλές χώρες, ενώ τα χρήματα μεταφέρονται μέσω διαφορετικών χρηματοοικονομικών και ψηφιακών δικτύων.
Για τις επιχειρήσεις, η ανάγκη επενδύσεων στην κυβερνοασφάλεια αυξάνεται, ενώ για τις κυβερνήσεις το βασικό ζητούμενο είναι η αποτελεσματική ανταλλαγή πληροφοριών και η ταχύτερη διασυνοριακή συνεργασία.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν δημιούργησε τη διαδικτυακή απάτη, αλλά μειώνει δραστικά τα εμπόδια εισόδου και επιτρέπει στα εγκληματικά δίκτυα να δρουν ταχύτερα, φθηνότερα και σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.