Το ETCI 2.0 ανοίγει την πρόσβαση σε μια ευρωπαϊκή δεξαμενή κεφαλαίων για ελληνικεσ επιχειρήσεις που ειναι έτοιμες να κάνουν scale-up.
Μια ευρωπαϊκή τεχνολογική εταιρεία μπορεί να ξεκινήσει σε ένα πανεπιστημιακό εργαστήριο, να αντλήσει τα πρώτα κεφάλαια από venture capital funds, να αναπτύξει μια τεχνολογία με διεθνείς προοπτικές και μέσα σε λίγα χρόνια να βρεθεί στην πιο δύσκολη στιγμή της διαδρομής της: Εκείνη κατά την οποία η φιλοδοξία της να γίνει παγκόσμια εταιρεία απαιτεί πλέον κεφάλαια πολύ μεγαλύτερης κλίμακας. Τα κεφάλαια που κάποτε αρκούσαν για να χρηματοδοτήσουν την έρευνα, να χτίσουν την πρώτη ομάδα ή να φέρουν ένα προϊόν στην αγορά δεν επαρκούν πλέον και από εκεί και πέρα η διαδρομή περνά σε «αχαρτογράφητα νερά».
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν σταματά στις ίδιες τις επιχειρήσεις. Κάθε εταιρεία που φτάνει σε αυτό το σημείο χωρίς να βρίσκει στην Ευρώπη τα κεφάλαια που απαιτούνται για την επόμενη φάση της ανάπτυξής της αποκαλύπτει μια βαθύτερη ασυμμετρία της ευρωπαϊκής οικονομίας: Την ικανότητά της να παράγει καινοτομία χωρίς να διαθέτει πάντοτε το χρηματοδοτικό βάθος που απαιτείται για να τη μετατρέψει σε επιχειρηματική ισχύ παγκόσμιας εμβέλειας. Η απόσταση αυτή αποκτά μετρήσιμες διαστάσεις στο λεγόμενο «scale-up» στάδιο, όπου το χρηματοδοτικό κενό μεταξύ Ε.Ε. και ΗΠΑ υπολογίζεται σε περίπου 70 δισ. ευρώ ετησίως.
Γι’ αυτό και η κάλυψη του κενού έχει πλέον μετακινηθεί από την περίμετρο της επενδυτικής πολιτικής στον πυρήνα της ευρωπαϊκής ατζέντας για την ανταγωνιστικότητα. Σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική έρχεται να προστεθεί η δεύτερη φάση του European Tech Champions Initiative. To ETCI 2.0, η νέα επενδυτική πρωτοβουλία του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων σχεδιάζεται σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα από την πρώτη φάση, με στόχο να συγκεντρώσει έως 15 δισ. ευρώ και, μέσω της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, να ενεργοποιήσει επενδύσεις έως 80 δισ. ευρώ για περισσότερες από 1.500 ευρωπαϊκές εταιρείες υψηλής ανάπτυξης.
Η κλίμακα των κεφαλαίων αποτυπώνει μόνο τη μία πλευρά της εξίσωσης. Η άλλη αφορά την ικανότητα της Ε.Ε. να συγκρατήσει την αξία που η ίδια δημιουργεί: Αν η Ευρώπη των ισχυρών πανεπιστημίων και ερευνητικών κέντρων, του υψηλού επιπέδου ανθρώπινου δυναμικού και ενός οικοσυστήματος που εξακολουθεί να γεννά καινοτόμες επιχειρήσεις μπορεί να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε αυτές να εξελιχθούν σε παγκόσμιους πρωταγωνιστές, χωρίς να χρειαστεί να αναζητήσουν την επόμενη φάση της ανάπτυξής τους εκτός ευρωπαϊκών συνόρων. Στο νέο αυτό ευρωπαϊκό τοπίο συμμετέχουν πλέον και η Ελλάδα με την Κύπρο, με τη νέα επενδυτική συμμαχία να ανοίγει για τα οικοσυστήματά τους έναν ευρύτερο ορίζοντα.
Η ευρωπαϊκή απάντηση
Η φιλοσοφία του ETCI 2.0 διαφοροποιείται από τα κλασικά εργαλεία δημόσιας χρηματοδότησης. Αντί για απευθείας τοποθετήσεις στις επιχειρήσεις, το μοντέλο της ΕΤΕπ λειτουργεί μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων, το οποίο επενδύει σε μεγάλα ευρωπαϊκά venture capital και growth funds που με τη σειρά τους χρηματοδοτούν scale-ups. Το δημόσιο κεφάλαιο λειτουργεί έτσι ως καταλύτης, με στόχο να προσελκύσει περισσότερα ιδιωτικά και θεσμικά κεφάλαια και να ενισχύσει το χρηματοδοτικό βάθος της ευρωπαϊκής αγοράς.
Η δεύτερη φάση αξιοποιεί την εμπειρία της πρώτης πρωτοβουλίας, που δημιουργήθηκε το 2023 από την ΕΤΕπ μαζί με αρχικά έξι κράτη-μέλη και έως τα μέσα Σεπτεμβρίου του 2026 είχε δεσμεύσει περίπου 3,5 δισ. ευρώ σε 15 funds. Το χαρτοφυλάκιό τους περιλάμβανε ήδη επενδύσεις σε 50 ευρωπαϊκές εταιρείες, εκ των οποίων οι 12 unicorns, με παρουσία από το software και την Τεχνητή Νοημοσύνη έως τα life sciences και το fintech.
Η δυναμική αυτή απέκτησε μόλις ένα νέο, χειροπιαστό παράδειγμα. Στις 15 Σεπτεμβρίου 2026, ο Όμιλος ΕΤΕπ ανακοίνωσε την πρώτη άμεση συνεπένδυση στο πλαίσιο του ETCI, συμμετέχοντας στον χρηματοδοτικό γύρο ύψους περίπου 234 εκατ. ευρώ της ιταλικής εταιρείας κυβερνοασφάλειας Exein. Η συναλλαγή αποτίμησε την εταιρεία περίπου στα 1,45 δισ. ευρώ, προσθέτοντας ένα ακόμη ευρωπαϊκό unicorn και αποτυπώνοντας στην πράξη τον στόχο της πρωτοβουλίας: Να δώσει σε ευρωπαϊκές τεχνολογικές εταιρείες πρόσβαση στα κεφάλαια που απαιτούνται για να περάσουν από το scale-up στάδιο σε ανάπτυξη διεθνούς κλίμακας.
Το ETCI 2.0 διευρύνει πλέον την περίμετρο των επιλέξιμων επενδυτικών σχημάτων, εντάσσοντας και growth funds άνω των 300 εκατ. ευρώ. Για αγορές με λιγότερο ώριμα οικοσυστήματα venture capital, η αλλαγή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς πολλαπλασιάζει τις διαδρομές μέσω των οποίων μια εγχώρια εταιρεία μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση σε κεφάλαια ευρωπαϊκής κλίμακας.
Η μάχη της κλίμακας
Η διεύρυνση δεν αφορά μόνο το μέγεθος των κεφαλαίων, αλλά και την εμβέλεια του μηχανισμού. Το ETCI 2.0 προβλέπεται να στηρίξει συνολικά περισσότερα από 100 επενδυτικά funds, μεταξύ των οποίων έως 45 mega-funds, επιδιώκοντας παράλληλα μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών και θεσμικών επενδυτών. Τουλάχιστον τα δύο τρίτα των επενδύσεων των υποστηριζόμενων funds θα πρέπει να κατευθύνονται σε scale-ups της Ε.Ε., υπηρετώντας έναν από τους βασικούς στόχους της νέας στρατηγικής: Η αξία που δημιουργείται στην Ευρώπη να έχει περισσότερες πιθανότητες να παραμείνει και να μεγεθυνθεί σε αυτήν.
Το ETCI 2.0 εντάσσεται στο ευρύτερο TechEU, μέσω του οποίου η ΕΤΕπ στοχεύει να διαθέσει τουλάχιστον 70 δισ. ευρώ την περίοδο 2025-2027 και να κινητοποιήσει συνολικές επενδύσεις περίπου 250 δισ. ευρώ. Στον πυρήνα του βρίσκεται η προσπάθεια να αποκτήσει η ευρωπαϊκή καινοτομία μια συνεχή χρηματοδοτική διαδρομή, από τα πρώτα στάδια του venture capital και το venture debt έως τα μεγάλα growth funds που απαιτούνται όταν μια επιχείρηση περνά πλέον στη φάση της διεθνούς μεγέθυνσης. Το ETCI 2.0 καλύπτει ακριβώς αυτό το κρίσιμο τελευταίο σκέλος. Το πρώτο «closing» τοποθετείται στο δεύτερο εξάμηνο του 2026, όταν αναμένεται να οριστικοποιηθούν οι αρχικές συμμετοχές και το μέγεθος της πρωτοβουλίας, ενώ οι πρώτες επενδύσεις από τα funds που θα υποστηριχθούν αναμένονται από το 2027.
Σε αυτή τη μετάβαση από την καινοτομία στην κλίμακα εντοπίζει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σχολιάζοντας στο - & Cyprus το νέο ευρωπαϊκό επενδυτικό τοπίο.
«Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι να μετατρέψουμε την καινοτομία σε επιχειρήσεις παγκόσμιας κλίμακας. Έχουμε το ανθρώπινο κεφάλαιο, την έρευνα και τις ιδέες. Εκεί που πρέπει να καλύψουμε την απόσταση από τους διεθνείς ανταγωνιστές μας είναι στη χρηματοδότηση της ανάπτυξής τους. Το ETCI 2.0 έρχεται να καλύψει ακριβώς αυτό το κενό.
Με στόχο να κινητοποιήσει επενδύσεις έως 80 δισ. ευρώ, δημιουργεί μια πολύ μεγαλύτερη δεξαμενή κεφαλαίων για τις ευρωπαϊκές scale-ups και ταυτόχρονα κινητοποιεί ιδιωτικούς πόρους σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Για την Ελλάδα αυτό δημιουργεί μια σημαντική ευκαιρία. Έχουμε πλέον ένα οικοσύστημα καινοτομίας που ωριμάζει και επιχειρήσεις με διεθνείς φιλοδοξίες. Το επόμενο βήμα είναι περισσότερες από αυτές να αποκτήσουν το μέγεθος, τη χρηματοδότηση και την πρόσβαση στις αγορές που χρειάζονται για να αναπτυχθούν διεθνώς. Το στοίχημα για την Ευρώπη είναι πλέον η κλίμακα. Και αυτή απαιτεί να κινητοποιήσουμε πολύ περισσότερα ευρωπαϊκά κεφάλαια για ευρωπαϊκές επενδύσεις», δηλώνει στο - & Cyprus, ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
Το ελληνικό στοίχημα
Για την Ελλάδα, η σημασία του ETCI 2.0 δεν βρίσκεται σε μια προκαθορισμένη εθνική κατανομή κεφαλαίων, αλλά στη δυνατότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να αποκτήσουν πρόσβαση σε μια πολύ μεγαλύτερη ευρωπαϊκή επενδυτική δεξαμενή. Μια ελληνική scale-up που πληροί τα επενδυτικά κριτήρια μπορεί να διεκδικήσει χρηματοδότηση από τα funds που θα υποστηριχθούν από την πρωτοβουλία. Το ερώτημα μετατοπίζεται έτσι από το ύψος ενός ενδεχόμενου «ελληνικού μεριδίου» στην ποιότητα και την ωριμότητα των ίδιων των επιχειρήσεων που θα επιχειρήσουν να αντλήσουν αυτά τα κεφάλαια.
Ο αντιπρόεδρος της ΕΤεπ, Γιάννης Τσακίρης, αναφέρει στο - & Cyprus ότι η Ελλάδα έχει ήδη δημιουργήσει μια ισχυρότερη αφετηρία. Το εγχώριο οικοσύστημα, όπως επισημαίνει, έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με περισσότερες startups και venture capital funds, μεγαλύτερη παρουσία διεθνών επενδυτών και, κυρίως, περισσότερες ελληνικές εταιρείες που σκέφτονται και αναπτύσσονται πέρα από τα όρια της ελληνικής αγοράς. «Έχουμε λοιπόν τη βάση. Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι το scale-up».
Εκεί ακριβώς τοποθετείται πλέον ο πήχης για το ελληνικό οικοσύστημα: Από τη δημιουργία περισσότερων νεοφυών επιχειρήσεων, στην ανάδειξη εταιρειών που μπορούν να αντλήσουν πολύ μεγαλύτερα κεφάλαια και να αποκτήσουν πραγματικά ευρωπαϊκή και διεθνή παρουσία. Η διεύρυνση του ETCI 2.0 προς growth funds από 300 εκατ. ευρώ και πάνω, δημιουργεί, σύμφωνα με τον Γιάννη Τσακίρη, περισσότερες δυνατότητες για οικοσυστήματα όπως το ελληνικό. Η πρόσβαση, όμως, σε μια βαθύτερη ευρωπαϊκή αγορά κεφαλαίων μεταφέρει ταυτόχρονα τον ανταγωνισμό από την εθνική στην ευρωπαϊκή κλίμακα.
«Η πραγματική επιτυχία θα είναι να έχουμε όλο και περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις αρκετά ισχυρές ώστε να μπορούν να διεκδικούν αυτά τα κεφάλαια σε ευρωπαϊκό επίπεδο» τονίζει ο αντιπρόεδρος της ΕΤΕπ.
Η Λευκωσία στο νέο τοπίο
Στην Κύπρο, η συμμετοχή στο ETCI 2.0 εντάσσεται σε μια ευρύτερη επιδίωξη ισχυρότερης σύνδεσης της ευρωπαϊκής καινοτομίας με τις κεφαλαιαγορές και τις ιδιωτικές επενδύσεις. Ο Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Μάκης Κεραυνός σε δημόσια τοποθέτησή του για την πρωτοβουλία, έχει υπογραμμίσει ότι «η Κύπρος χαιρετίζει τη νέα πρωτοβουλία ως ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της τεχνολογικής κυριαρχίας της Ευρώπης».
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει στη δυνατότητα συνδυασμού δημόσιων και ιδιωτικών πόρων, ώστε οι δυναμικότερες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις τεχνολογίας να μπορούν να επεκταθούν διεθνώς «διατηρώντας παράλληλα τη βάση τους στην Ευρώπη». Ο αρμόδιος υπουργός συνδέει επίσης την πρωτοβουλία με την ανάγκη για ισχυρότερες ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις και μεγαλύτερη στρατηγική ανθεκτικότητα της Ε.Ε.
Φωτογραφίες: Shutterstock
Η νέα έκδοση του -, Greece & Cyprus κυκλοφορεί από την Τετάρτη 30/9 σε Ελλάδα & Κύπρο.
H ON LINE ΕΚΔΟΣΗ TOY - ΕΙΝΑΙ ΔΙΑΘΕΣΙΜΗ ME ENA ΜΟΝΟ KΛΙΚ ΣΤΟ Fortune Members
