Η τεχνητή νοημοσύνη αυξάνει τις τιμές στα αμερικανικά νοικοκυριά και όχι μόνο τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.
Οι σημαντικές τεχνολογικές καινοτομίες έχουν τη δυνατότητα να μεταμορφώσουν τις οικονομίες δημιουργώντας ευκαιρίες, θέσεις εργασίας, ακόμη και νέες βιομηχανίες, ενώ παράλληλα ενισχύουν την παραγωγικότητα και την ανάπτυξη.
Ωστόσο, σημειώνει το CNN, αυτής της υπόσχεση για μακροπρόθεσμα οφέλη προηγούνται βραχυπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα προβλήματα.
Στην περίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης, αυτό περιλαμβάνει απώλειες θέσεων εργασίας, βραδύτερη αύξηση των μισθών, διευρυνόμενη ανισότητα πλούτου και, ειδικά τους τελευταίους μήνες, υψηλότερο πληθωρισμό.
Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι το γιγαντιαίο ενδιαφέρον και οι επενδύσεις στην υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης (που εκτιμώνται σε περίπου 750 δισεκατομμύρια δολάρια μόνο για φέτος) έχουν ωθήσει μια ποικιλία τιμών υψηλότερα, αυξάνοντας παράλληλα τον συνολικό πληθωρισμό.
«Ο υψηλότερος πληθωρισμός σημαίνει ότι τα νοικοκυριά πρέπει να ξοδέψουν λίγο πάνω από 375 δολάρια περισσότερα για να αγοράσουν τα ίδια αγαθά και υπηρεσίες σε σχέση με πέρυσι τέτοια εποχή λόγω του πληθωριστικού αντίκτυπου της τεχνητής νοημοσύνης», λέει στο CNN ο Μαρκ Ζάντι, επικεφαλής οικονομολόγος της Moody’s Analytics.
Τα καλά νέα: Η τεχνητή νοημοσύνη εξακολουθεί να αποτελεί μόνο έναν μικρό παράγοντα (περίπου 0,2 ποσοστιαίες μονάδες) στον συνολικό πληθωρισμό και οι επιπτώσεις περιορίζονται προς το παρόν σε μια χούφτα κατηγορίες.
Τα όχι και τόσο καλά νέα: η Τεχνητή Νοημοσύνη ωθεί τον πληθωρισμό υψηλότερα και οι πιέσεις στις τιμές, όχι μόνο δεν αναμένεται να εξαφανιστούν σύντομα, αλλά θα μπορούσαν κάλλιστα να αυξηθούν.
Αυτή η πιθανή δυναμική έχει θέσει σε εγρήγορση την Ομοσπονδιακή Τράπεζα.
Ας ρίξουμε μια ματιά πού έχει ήδη αφήσει τα «ίχνη» της η Τεχνητή Νοημοσύνη στον πληθωρισμό και πού θα μπορούσε να εμφανιστεί στη συνέχεια.
Ηλεκτρισμός
Τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να έχουν ακόρεστη ζήτηση για ενέργεια (ιδίως ηλεκτρική ενέργεια και νερό), και η ταχεία επέκτασή τους απειλεί να επιβαρύνει τα δίκτυα και να αυξήσει τις τιμές. Αυτό συμβαίνει σε μεγάλο βαθμό επειδή η ζήτηση ξεπερνά την προσφορά.
Οι εγκαταστάσεις κέντρων δεδομένων μπορούν να κατασκευαστούν ή να επεκταθούν με διπλάσιο ή τριπλάσιο ρυθμό από αυτόν που απαιτείται για την εξυπηρέτησή τους από τα νέα συστήματα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, σημείωσε πρόσφατα η PJM Interconnection, ο μεγαλύτερος διαχειριστής δικτύου της Αμερικής.
Ο συνδυασμός αυτών των αναγκών με την απόσυρση των μονάδων άνθρακα, τις αυξημένες ανάγκες ηλεκτροδότησης, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και την γήρανση των υποδομών, διευρύνει περαιτέρω το χάσμα μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
«Τα κέντρα δεδομένων απαιτούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας και αυτό τείνει να περιορίζει την ηλεκτρική ενέργεια που είναι διαθέσιμη για διανομή στους κατοίκους. Έχει επίσης οδηγήσει σε αύξηση των τιμών χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας, επειδή τα κέντρα δεδομένων είναι πρόθυμα να πληρώσουν την τιμή που τους ζητούν οι πάροχοι και αυτό καταλήγει να αυξάνει και τις τιμές για το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας στις κατοικίες», δήλωσε στο CNN η Pooja Sriram, οικονομολόγος στην Barclays.
Τα στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή των ΗΠΑ δείχνουν ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για οικιακή χρήση αυξήθηκαν περίπου δύο φορές πιο γρήγορα το 2025 σε σύγκριση με τον μέσο όρο που παρατηρήθηκε τα προηγούμενα χρόνια, σημείωσε. Και κατά τους πρώτους πέντε μήνες του τρέχοντος έτους, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας αυξάνονταν ακόμη πιο γρήγορα από ό,τι το 2025, σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας.
«Νομίζω ότι αυτό είναι ένα από τα πιο ξεκάθαρα αποτυπώματα της ζήτησης για κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης που οδηγεί στην αύξηση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας στις κατοικίες», είπε.
Οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας μειώθηκαν απροσδόκητα κατά 1% τον Ιούνιο, αλλά συνεχίζουν να ξεπερνούν τον συνολικό πληθωρισμό και έχουν αυξηθεί κατά 4% σε σχέση με ένα χρόνο πριν, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή.
Τσιπ μνήμης
Ωστόσο, τα κέντρα δεδομένων δεν χορταίνουν μόνο με την ισχύ. Οι μαζικές κατασκευές οδήγησαν επίσης σε αύξηση της ζήτησης για τσιπ μνήμης, κάτι που έχει ωφελήσει σημαντικά τους κατασκευαστές, δήλωσε ο Sriram.
«Το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ζήτηση. Το πρόβλημα είναι ότι η προσφορά αυτών των τσιπ μνήμης έχει περιοριστεί πολύ», είπε.
Τα τρισεκατομμύρια δολάρια που δαπανώνται για την ανάπτυξη εξαρτημάτων που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη έχουν πλέον οδηγήσει τους προμηθευτές αποθήκευσης και μνήμης να δίνουν προτεραιότητα στις δυνατότητες κατασκευής τσιπ σε προϊόντα μνήμης υψηλού εύρους ζώνης και υψηλής ταχύτητας (και εξαιρετικά κερδοφόρα) που διαχειρίζονται κέντρα δεδομένων, είπε.
«Αυτό ουσιαστικά έχει εκτρέψει την παραγωγή των τσιπ μνήμης που χρειάζονται για καταναλωτικά προϊόντα προς πολύ συγκεκριμένα τσιπ μνήμης υψηλής απόδοσης που χρειάζονται τα κέντρα δεδομένων», είπε.
Οι πιέσεις στις τιμές αυτών και άλλων εξαρτημάτων ήταν πιο εμφανείς σε επίπεδο παραγωγού.
Από τον Ιούνιο, οι τιμές χονδρικής αυτής της κατηγορίας αυξήθηκαν κατά 26% σε σχέση με ένα χρόνο πριν, μια έντονη μεταβολή από τον Ιούνιο του 2025, όταν οι τιμές μειώνονταν κατά 0,8% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τα στοιχεία του Δείκτη Τιμών Παραγωγού (PPI).
«Ο λόγος που αυτό έχει σημασία για τον τελικό καταναλωτή είναι ότι, τελικά, οι φορητοί υπολογιστές, τα iPhone, τα iPad μας έχουν όλα κάποιο είδος τσιπ μνήμης ενσωματωμένου σε αυτό το υλικό και αυτά τα τσιπ έχουν γίνει αρκετά ακριβά», είπε.
Υλικό και λογισμικό υπολογιστών
Στα τέλη του περασμένου μήνα, η Apple αύξησε τις τιμές για ορισμένα από τα πιο δημοφιλή προϊόντα της κατά περίπου 20%. Σε μια δήλωση, η εταιρεία σημείωσε ότι τα κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης δημιούργησαν μια «εξαιρετικά μεγάλη αύξηση» στη ζήτηση για μνήμη και αποθηκευτικό χώρο.
Η Sony αύξησε την τιμή της κονσόλας PlayStation νωρίτερα φέτος και η Microsoft τον περασμένο μήνα αύξησε την τιμή των κονσολών Xbox κατά περίπου 25% για παρόμοιους λόγους.
«Ολόκληρη η βιομηχανία ηλεκτρονικών ειδών ευρείας κατανάλωσης παλεύει με την τρέχουσα κρίση των εξαρτημάτων, αλλά οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σκληρές για τις κονσόλες», έγραψε η Microsoft σε μια δήλωση.
Οι υπολογιστές και το σχετικό υλικό αποτελούν συνήθως μια κατηγορία προϊόντων με έντονα αποπληθωριστική επίδραση στον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή επειδή, Λόγω των τεχνολογικών εξελίξεων, οι καταναλωτές μπορούν να αγοράσουν φθηνότερα.
Για παράδειγμα, ένας υπολογιστής αξίας 1.500 δολαρίων το 2025 ήταν πιθανότατα πιο ισχυρός από ένα μοντέλο αξίας 1.500 δολαρίων πριν από ένα χρόνο και, ως εκ τούτου, αυτό αντιμετωπίζεται ως πτώση τιμής.
Ωστόσο, για το πρώτο εξάμηνο του 2026, οι υπολογιστές και τα σχετικά προϊόντα έχουν βιώσει πληθωρισμό τιμών, σύμφωνα με τα στοιχεία του.
«Βρισκόμαστε στα πρώτα στάδια αυτών των πιέσεων στις τιμές καταναλωτή και της μετακύλισης από τις υψηλότερες τιμές παραγωγού, τις υψηλότερες τιμές εισαγωγών και τη μεγαλύτερη ζήτηση, ειδικά για επενδύσεις με επικεφαλής την Τεχνητή Νοημοσύνη», δήλωσε ο Γκρέγκορι Ντάκο, επικεφαλής οικονομολόγος στην EY-Parthenon.
Η προσθήκη λειτουργιών τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρηματικές εφαρμογές επηρεάζει επίσης την τιμή του λογισμικού. Για παράδειγμα, η Microsoft αύξησε τις τιμές των προσωπικών Office 365 κατά 43% τον Φεβρουάριο (30% για ένα οικογενειακό πρόγραμμα) αφού τις διατήρησε σταθερές για μια δεκαετία.
Κόστος κατασκευής, μισθοί
Τα κέντρα δεδομένων επηρεάζουν επίσης την προσφορά άλλων βασικών κατασκευαστικών εισροών, όπως ο χαλκός και η ηλεκτρική καλωδίωση, καθώς και τους εργαζόμενους.
«Αν ψάχνετε για δεδομένα που είναι οριστικά (σχετικά με την επίδραση της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία και τον πληθωρισμό), αν και λίγο πιο διακριτικά, θα πρέπει να εξετάσετε αν οι μισθοί στις κατασκευές αυξάνονταν περισσότερο από τους μισθούς στην υπόλοιπη οικονομία», δήλωσε ο Thierry Wizman, Global FX και στρατηγικός αναλυτής επιτοκίων στην Macquarie Group.
«Επειδή, αν στην πραγματικότητα υπάρχει ανοδική πίεση, η οποία επιβαρύνει τους πόρους της οικονομίας λόγω της ανάπτυξης κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης, θα την δείτε και στους μισθούς – ειδικά στους μισθούς των εργαζομένων που θα εργάζονται σε αυτά τα έργα», πρόσθεσε.
Μέχρι στιγμής, τα διαθέσιμα στοιχεία για τους μισθούς σε εθνικό επίπεδο δείχνουν μια «έντονη απόκλιση» μεταξύ του κατασκευαστικού τομέα και του συνολικού μεγέθους, σημείωσε.
Τα περιφερειακά δεδομένα θα μπορούσαν να αποδειχθούν ακόμη πιο αποκαλυπτικά, είπε, επισημαίνοντας τη σημασία της παρακολούθησης των μισθών στις κατασκευές σε περιοχές με υψηλή συγκέντρωση κέντρων δεδομένων.
«Αντιμετωπίζουμε πρόβλημα με τη στέγαση στη χώρα αυτές τις μέρες. Ο κόσμος μιλάει για κάτι που δεν είναι προσιτό», είπε ο Γουίζμαν. «Ίσως το γεγονός ότι οι μισθοί στις κατασκευές έχουν αυξηθεί πολύ ασκεί ανοδική πίεση και στα σπίτια».