Στα βάθη των κοραλλιογενών υφάλων, εκεί όπου η ανθρώπινη παρουσία είναι περιορισμένη και η θαλάσσια ζωή κινείται μέσα σε ένα περίπλοκο δίκτυο ήχων και σκιών, ένα νέο υποβρύχιο ρομπότ επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει το οικοσύστημα του ωκεανού με έναν τρόπο σχεδόν κινηματογραφικό: ακούγοντας τις γαρίδες και τα ψάρια να επικοινωνούν μεταξύ τους.
Το σύστημα ονομάζεται CUREE -Curious Underwater Robot for Ecosystem Exploration- και αναπτύχθηκε από το Woods Hole Oceanographic Institution στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Reef Solutions Initiative. Πρόκειται για ένα αυτόνομο υποβρύχιο ρομπότ που μπορεί να εντοπίζει και να χαρτογραφεί περιοχές υψηλής βιοποικιλότητας σε κοραλλιογενείς υφάλους, συνδυάζοντας δεδομένα ήχου και εικόνας σε πραγματικό χρόνο.
Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές υποβρύχιες αποστολές, που βασίζονται σε δύτες και περιορισμένο χρόνο παραμονής κάτω από το νερό, το CUREE μπορεί να λειτουργεί αυτόνομα για μεγάλες χρονικές περιόδους, καλύπτοντας πολύ μεγαλύτερες εκτάσεις χωρίς να θέτει σε κίνδυνο ανθρώπινες ζωές. Το ρομπότ χρησιμοποιεί κάμερες, υδρόφωνα και ενσωματωμένα συστήματα υπολογισμού για να αναλύει συνεχώς το περιβάλλον γύρω του, εντοπίζοντας όχι μόνο ό,τι φαίνεται αλλά και ό,τι ακούγεται.
Όπως αναφέρει το interestingengineering.com, η καινοτομία του βρίσκεται ακριβώς σε αυτή τη διπλή «αντίληψη». Το CUREE μπορεί να εντοπίσει ήχους από αποστάσεις έως και 80 μέτρων -όπως τον χαρακτηριστικό ήχρο των γαρίδων ή τις φωνές συγκεκριμένων ψαριών- και στη συνέχεια να κινηθεί αυτόνομα προς την πηγή για να επιβεβαιώσει οπτικά τη βιολογική δραστηριότητα. Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή τη διαδικασία σαν έναν νέο τρόπο «ανάγνωσης» του ωκεανού, όπου το ηχοτοπίο λειτουργεί ως χάρτης ζωής.
Κατά τις δοκιμές στις Αμερικανικές Παρθένες Νήσους μεταξύ 2022 και 2024, το ρομπότ εντόπισε επανειλημμένα μια περιοχή εξαιρετικά υψηλής βιοποικιλότητας κοντά σε σχηματισμούς κοραλλιών στο Joel’s Shoal. Εκεί, η πυκνότητα ψαριών αποδείχθηκε σχεδόν 25 φορές μεγαλύτερη σε σύγκριση με τις γύρω περιοχές.
Οι κοραλλιογενείς ύφαλοι καλύπτουν λιγότερο από το 0,01% του ωκεανού, ωστόσο φιλοξενούν σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των θαλάσσιων ειδών. Με την κλιματική κρίση, την αύξηση της θερμοκρασίας των υδάτων και την υπεραλίευση να απειλούν σοβαρά αυτά τα οικοσυστήματα, τεχνολογίες όπως το CUREE ίσως αποτελέσουν καθοριστικό εργαλείο για τη διατήρησή τους.
*Φωτογραφίες @Dan Mele © Woods Hole Oceanographic Institution