«Δεν υπάρχει καμία ένδειξη στα στοιχεία ότι η τεχνητή νοημοσύνη κοστίζει τη δουλειά σε κανέναν αυτή τη στιγμή», δήλωσε στις 11 Μαΐου ο Κέβιν Χάσετ, σύμβουλος του Λευκού Οίκου. Ωστόσο, κάποιος θα έπρεπε να το πει αυτό στους αποφοίτους του 2026 στις ΗΠΑ. «Η κατάσταση είναι ζοφερή», λέει ένας καθηγητής για την αγορά εργασίας των πτυχιούχων.
Πάνω από το ήμισυ των εργοδοτών δηλώνουν ότι έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο να αντικαταστήσουν τους εργαζόμενους αρχικού επιπέδου με την τεχνολογία
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ο δημοφιλής κακός της υπόθεσης. Σε μια πρόσφατη τελετή αποφοίτησης στη Φλόριντα, ένας ομιλητής αποδοκιμάστηκε επειδή την ανέφερε. Και όχι χωρίς λόγο. Όπως προκύπτει από την ανάλυση στοιχείων που έκανε ο Economist, η τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται πράγματι να βλάπτει τις προοπτικές εργασίας ορισμένων αποφοίτων. Ένα πτυχίο πανεπιστημίου δεν φαίνεται πλέον να προσφέρει μεγάλη προστασία από την ανεργία: οι πρόσφατοι απόφοιτοι είναι πιο πιθανό να είναι άνεργοι από τον μέσο Αμερικανό.
Η τρέχουσα γενιά αισθάνεται ιδιαίτερα απαισιόδοξη. Λιγότερο από το ένα πέμπτο πιστεύει ότι αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να βρει μια καλή δουλειά — το χαμηλότερο ποσοστό σε πάνω από μια δεκαετία, και πολύ κάτω από το ποσοστό για τους Αμερικανούς συνολικά, που ξεπερνά το ένα τέταρτο. Η πτώση στις προσλήψεις εντός πανεπιστημίου δεν βοηθά.
Οι αγγελίες εργασίας στο Handshake, μια πλατφόρμα αναζήτησης για φοιτητές, είναι 50% χαμηλότερες από το υψηλότερο σημείο τους το 2022. Πολλοί υποψιάζονται ότι φταίει η τεχνητή νοημοσύνη. Πάνω από το ήμισυ των εργοδοτών δηλώνουν ότι έχουν εξετάσει το ενδεχόμενο να αντικαταστήσουν τους εργαζόμενους αρχικού επιπέδου με την τεχνολογία. Μια πρόσφατη δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Πολιτικής της Σχολής Κένεντι του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ διαπίστωσε ότι, ομοίως, περισσότεροι από τους μισούς νέους Αμερικανούς θεωρούν την τεχνητή νοημοσύνη απειλή για τις προοπτικές εργασίας τους.
Διχασμένοι οι οικονομολόγοια για την τεχνητή νοημοσύνη
Οι οικονομολόγοι είναι πιο διχασμένοι. Μια μελέτη του Erik Brynjolfsson από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ και των συνεργατών του, που δημοσιεύθηκε το 2025, εξέτασε την απασχόληση των νέων εργαζομένων σε επαγγέλματα που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη, όπως η ανάπτυξη λογισμικού. Οι συγγραφείς διαπίστωσαν ότι η απασχόληση είχε μειωθεί κατά 16% σε σύγκριση με τομείς που επηρεάζονται λιγότερο.
Ωστόσο, μια μελέτη που δημοσιεύθηκε φέτος από τους Zanna Iscenko και Fabien Curto Millet, δύο οικονομολόγους της Google, θέτει υπό αμφισβήτηση την ιδέα ότι οι νέοι εργαζόμενοι ειδικότερα αντικαθίστανται από την τεχνητή νοημοσύνη. Διαπίστωσαν ότι οι αγγελίες εργασίας σε επαγγέλματα που εκτίθενται στην τεχνητή νοημοσύνη έχουν μειωθεί εξίσου απότομα τόσο για τους εργαζόμενους με μεγαλύτερη εμπειρία όσο και για τους νεότερους, και ότι αυτή η τάση προϋπήρχε της κυκλοφορίας του ChatGPT στα τέλη του 2022.
Μια άλλη μελέτη, από τον Morgan Frank του Πανεπιστημίου του Πίτσμπουργκ και τους συνεργάτες του, έδειξε ότι τα αποτελέσματα στην αγορά εργασίας έχουν επιδεινωθεί για τους εργαζόμενους που εκτίθενται στην τεχνητή νοημοσύνη, αλλά ότι αυτή η τάση ξεκίνησε επίσης πριν από την κυκλοφορία του ChatGPT.
Ο Economist διεξήγαγε τη δική του ανάλυση, χρησιμοποιώντας μια πηγή δεδομένων που έχει σε μεγάλο βαθμό παραβλεφθεί: έρευνες δέκα ετών σε πρόσφατους αποφοίτους κολεγίων από την Εθνική Ένωση Κολεγίων και Εργοδοτών. Κάθε χρόνο, τα αμερικανικά πανεπιστήμια ρωτούν τους νέους αποφοίτους αν εργάζονται, αν είναι άνεργοι ή αν παρακολουθούν μεταπτυχιακές σπουδές. Χρησιμοποιώντας τις απαντήσεις τους, πορέβη σε σύγκριση των αποτελεσμάτων στην αγορά εργασίας σε τομείς με διαφορετικά επίπεδα έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη πριν και μετά την εμφάνιση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων.
Ο Εconomist διαπίστωσε ότι οι απόφοιτοι σε τομείς που επηρεάζονται περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη (AI) παρουσίασαν σαφώς χειρότερα αποτελέσματα. Μεταξύ του 2022 και του 2024, οι απόφοιτοι του πεντημορίου με τη μικρότερη έκθεση —που σπούδαζαν κλάδους όπως η παιδαγωγική, η φιλοσοφία και η πολιτική μηχανική— είδαν το μέσο ποσοστό πλήρους απασχόλησής τους να μειώνεται κατά μόλις 1,5 ποσοστιαίες μονάδες. Εκείνοι στο πεντημόριο με τη μεγαλύτερη έκθεση —συμπεριλαμβανομένων των επιστημών υπολογιστών, της μηχανικής υπολογιστών και της επιστήμης της πληροφορίας— υπέστησαν πτώση 6,6 ποσοστιαίων μονάδων (βλ. διάγραμμα 1).
Ενημερώθηκαν αυτά τα στοιχεία για τους τομείς με τη μεγαλύτερη έκθεση, χρησιμοποιώντας δεδομένα από 13 πανεπιστήμια, και διαπιστώθηκε ότι η τάση συνεχίστηκε για την τάξη του 2025 (βλ. διάγραμμα 2). Το ποσοστό πλήρους απασχόλησης μειώθηκε από σχεδόν 70% σε 55% σε τρία χρόνια — συγκεκριμένα, τα τρία χρόνια που ακολούθησαν την κυκλοφορία του ChatGPT το 2022. Πριν από αυτό, το ποσοστό παρέμενε σταθερό.
Αλλαγή προσανατολισμού για τους φοιτητές
Οι φοιτητές έχουν ήδη αρχίσει να αλλάζουν κατεύθυνση. Στοιχεία της ερευνητικής ομάδας National Student Clearinghouse δείχνουν ότι οι εγγραφές σε προπτυχιακά προγράμματα πληροφορικής μειώθηκαν κατά 11% το 2025. Οι εγγραφές σε προγράμματα προγραμματισμού υπολογιστών, τα οποία εστιάζουν στις δεξιότητες κωδικοποίησης και όχι στη θεωρία, μειώθηκαν κατά 26%. Η εργασία που επιτελούν οι απόφοιτοι πληροφορικής αλλάζει επίσης. Αφιερώνεται λιγότερος χρόνος στη συγγραφή κώδικα και περισσότερος στον σχεδιασμό και την οργάνωση συστημάτων λογισμικού σε υψηλότερο επίπεδο. Η Λάνα Γιάροш, διευθύντρια προπτυχιακών σπουδών στην επιστήμη των υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο της Μινεσότα, δηλώνει ότι κατανοεί τις ανησυχίες των φοιτητών. «Είναι πάντα δύσκολο όταν τα πράγματα αλλάζουν. Αλλά η επιστήμη των υπολογιστών είναι ένας τομέας όπου όλα αλλάζουν συνεχώς.»