Στη σημασία μιας ολοκληρωμένης, εφαρμόσιμης πολιτικής για την προστασία των ανηλίκων στην ψηφιακή εποχή εστίασε η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών (22-25 Απριλίου), με τη συμμετοχή του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου και του Αντιπροέδρου της Παπαστράτος Ιάκωβου Καργαρώτου.
Κοινός παρονομαστής αποτέλεσε η ανάγκη για πολιτικές που δεν περιορίζονται στη θέσπιση κανόνων, αλλά διασφαλίζουν την εφαρμογή τους στην πράξη, αξιοποιώντας την τεχνολογία, τη συνεργασία και την ενεργό συμμετοχή της κοινωνίας.
Αφορμή για τη συζήτηση, την οποία συντόνισε η δημοσιογράφος της ΕΡΤ Μαριλένα Γεραντώνη, αποτέλεσε η ανάπτυξη του Kids Wallet, ενός ψηφιακού εργαλείου επαλήθευσης ηλικίας που φιλοδοξεί να ενισχύσει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα, αλλά και ευρύτερα στο ψηφιακό περιβάλλον.
Συνεργασία υπουργείου και βιομηχανίας
Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι η κατανάλωση καπνού και αλκοόλ σε μικρές ηλικίες αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία, σημειώνοντας όμως ότι «οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν αρκούν, εάν δεν μπορούν να εφαρμοστούν». Όπως ανέφερε, η πληθώρα σημείων πώλησης καθιστά δύσκολο τον έλεγχο στην πράξη.
Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι τα ψηφιακά εργαλεία, όπως το Kids Wallet, καθιστούν τη νομοθεσία ουσιαστικά εφαρμόσιμη, επιτρέποντας αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας χωρίς παραβίαση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ υπουργείων, αλλά και με τη βιομηχανία, η οποία –όπως σημείωσε– λειτουργεί ως σύμμαχος σε αυτή την προσπάθεια. Επισήμανε ότι υπάρχουν ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως η μείωση νοσηλειών που σχετίζονται με το αλκοόλ και η μείωση κατανάλωσης καπνικών από ανηλίκους, ενώ τόνισε ότιτέτοιες πρωτοβουλίες ενισχύουν και τη διεθνή εικόνα της χώρας, ως κράτους που προχωρά έγκαιρα σε καινοτόμες λύσεις για υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα.
Ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε τα τεχνολογικά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί για την προστασία των ανηλίκων, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα πρωτοστάτησε σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την πρόταση για το Kids Wallet ήδη από τον Μάρτιο του 2025. Όπως ανέφερε, η εφαρμογή ήταν έτοιμη για υλοποίηση εντός λίγων μηνών, με ευρείες δυνατότητες χρήσης. «Πρόκειται για μια ψηφιακή πρωτοβουλία που έρχεται να ενδυναμώσει τη νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας», σημείωσε ο κ. Παπαστεργίου, υπογραμμίζοντας ότι το κρίσιμο ζητούμενο είναι η αποτελεσματική πρόληψη.
Με αφορμή την πρόσφατη ανακοίνωση της κυβέρνησης για τον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα social media, αναγνώρισε ότι είναι ένα πεδίο πιο σύνθετο, επισημαίνοντας ότι ιδανικά οι ίδιες οι πλατφόρμες θα έπρεπε να θέτουν όρια. «Ακόμη κι αν κάθε τεχνολογικό “κλείδωμα” μπορεί να παρακαμφθεί, το σημαντικό είναι να είμαστε ξεκάθαροι πολιτικά και να αξιοποιούμε όλα τα διαθέσιμα εργαλεία».
H τεχνολογία αλλάζει ριζικά τον τρόπο πρόσβασης σε προϊόντα και περιεχόμενο
Ο Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος Ιάκωβος Καργαρώτος επισήμανε ως βασική αρχή ότι τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες καπνιστές —μια διαχρονική δέσμευση της εταιρείας— τονίζοντας ότι η πρόληψη απαιτεί να δούμε το πρόβλημα στην ολότητά του. «Δεν θα λυθεί ένα τόσο σύνθετο ζήτημα με έναν νόμο ή μία εφαρμογή. Χρειάζεται συνεκτική πολιτική, κανόνες που εφαρμόζονται και υπεύθυνη στάση από όλους».
Όπως ανέφερε, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν μια νομοθεσία είναι αυστηρή, αλλά αν είναι πραγματικά αποτελεσματική και παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα.
Υπογράμμισε ότι η τεχνολογία αλλάζει ριζικά τον τρόπο πρόσβασης σε προϊόντα και περιεχόμενο — από τα φυσικά σημεία πώλησης έως το ψηφιακό περιβάλλον — γεγονός που καθιστά την πρόληψη πιο σύνθετη και απαιτεί πιο σύγχρονα εργαλεία.
Αναφέρθηκε στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας και λιανεμπορίου: «Πρέπει να στοιχηθούμε όλοι πίσω από μια κοινή προσπάθεια και να συμβάλουμε στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης και εγρήγορσης». Ο κ. Καργαρώτος χαρακτήρισε θετική εξέλιξη τη σύμπραξη των αρμόδιων υπουργείων, σημειώνοντας ότι «είναι ευχής έργο που το ζήτημα αυτό αντιμετωπίζεται με τέτοια προσήλωση και συντονισμό».
Τόνισε, επίσης, ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση σε ό,τι αφορά τα καπνικά προϊόντα, με αυστηρή αλλά δίκαιη νομοθεσία, η οποία αποδίδει αποτελέσματα, όπως η σημαντική μείωση του καπνίσματος και ο περιορισμός του λαθρεμπορίου, χάρη και στη φορολογική σταθερότητα. «Άλλες χώρες επιλέγουν οριζόντιες απαγορεύσεις που συχνά δεν αποδίδουν. Η ουσία είναι να βρίσκεις λύσεις που δουλεύουν στην πράξη», σημείωσε, καλώντας όλους τους εμπλεκόμενους να συμβάλουν ενεργά στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης