Πιο γρήγορα από τους ευρωπαίους «αγκαλιάζουν» την Τεχνητή Νοημοσύνη οι Έλληνες, αναγνωρίζοντας τις δυνατότητες που δίνει σε πολλούς τομείς της καταναλωτικής συμπεριφοράς.
Η διαχείριση των οφειλών τους και γενικότερα η οικονομική τους κατάσταση είναι θέματα που φαίνεται πιο εύκολο να συζητηθούν μέσω AI, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση Πληρωμών Καταναλωτών του Oμίλου Intrum για το 2025.
Η έκθεση δημοσιεύτηκε πανευρωπαϊκά και καταγράφει αύξηση της εξοικείωσης με το ΑΙ καθώς και της εμπιστοσύνης σε λύσεις που δίνονται από τη χρήση του από τους Έλληνες καταναλωτές, οι οποίοι μάλιστα έχουν βελτιώσει το ποσοστό έγκαιρης αποπληρωμής των οφειλών τους από το 45% το 2023 σε 67% το 2025.
Αισθάνονται ότι υπάρχει λιγότερο επικριτική διάθεση
Το 34% των συμμετεχόντων στην έρευνα αισθάνεται πιο άνετα να μοιραστεί την οικονομική του κατάσταση με ένα AI bot παρά με άνθρωπο, ενώ το 38% δηλώνει ότι θα αισθάνονται ότι υπάρχει λιγότερο επικριτική διάθεση αν συζητούσε για τις καθυστερημένες οφειλές του με ένα ρομπότ Τεχνητής Νοημοσύνης, απ’ ό,τι αν το συζητούσε με έναν άνθρωπο, ποσοστό κατά 10 μονάδες αυξημένο σε σχέση με το 2024.
Παράλληλα, σχεδόν 4 στους 10 πιστεύουν ότι το AI μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό πιθανών προκαταλήψεων στις πρακτικές είσπραξης οφειλών, καθιστώντας τη διαδικασία δικαιότερη για όλους.
Ο ένας στους τρεις Έλληνες δηλώνει επίσης ότι χρησιμοποιεί εργαλεία, όπως το ChatGPT, για την κατανόηση οικονομικών όρων, σε ποσοστό κοντά στο ευρωπαϊκό. Είναι ενδεικτικό της εξοικείωσης με το ΑΙ, ότι η ανησυχία για την επίδρασή του στην ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων περιορίζεται σταθερά, με το 23% των ερωτηθέντων να δηλώνει ότι δεν αποτελεί σημείο προβληματισμού.
Λιγότερες οι αυθόρμητες online αγορές
Η έρευνα αποτυπώνει σημάδια μεγαλύτερης ωριμότητας στην καταναλωτική συμπεριφορά: οι αυθόρμητες online αγορές μειώνονται αισθητά, καθώς μόνο το 25% δηλώνει ότι αγοράζει παρορμητικά σε σχέση με δύο χρόνια πριν, με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο να είναι στο 30%, ενώ το 15% αναγνωρίζει ότι η πίεση από τα lifestyle πρότυπα στα social media, το έχει οδηγήσει σε αγορές και σε πρόσθετες οφειλές, μια υπενθύμιση της ισχυρής επίδρασης που ασκεί το ψηφιακό περιβάλλον στις οικονομικές επιλογές.
Δειλά σημάδια βελτίωσης στην ευρωπαϊκή οικονομία
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, μετά από αρκετά δύσκολα χρόνια, η ευρωπαϊκή οικονομία παρουσιάζει δειλά σημάδια βελτίωσης, αν και η ανάκαμψη παραμένει άνιση. Οι Ευρωπαίοι καταναλωτές εμφανίζουν αυξανόμενη οικονομική αυτοπεποίθηση, κυρίως ως προς την κάλυψη λογαριασμών και καθημερινών εξόδων, αλλά εξακολουθούν να ανησυχούν για τη σταθερότητα της οικονομίας.
Η αγορά εργασίας της Ευρώπης παραμένει ισχυρή, με ιστορικά υψηλό ποσοστό απασχόλησης, λόγω της αυξημένης συμμετοχής γυναικών, εργαζομένων άνω των 55 ετών και μεταναστών. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν ενδείξεις επιβράδυνσης: λιγότερες κενές θέσεις, πιο αργή δημιουργία νέων θέσεων και άνοδος της ανεργίας σε ορισμένες χώρες. Η αύξηση των μισθών βοηθά τα νοικοκυριά να ανακτήσουν αγοραστική δύναμη. Όπως επισημαίνεται, η χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής σε αρκετές χώρες της Ευρώπης συμβάλλει στη μείωση του κόστους ζωής, καθώς ο πληθωρισμός υποχωρεί. Η ΕΚΤ και η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας μείωσαν τα επιτόκια, ενώ χώρες με υψηλότερο πληθωρισμό (Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Ουγγαρία) διατηρούν τα επιτόκια υψηλά.
Ο αποπληθωρισμός έχει σταματήσει σε πολλές οικονομίες
Οι οικονομολόγοι της Intrum σημειώνουν ότι η διαδικασία νομισματικής χαλάρωσης επιβραδύνεται, καθώς ο αποπληθωρισμός έχει σταματήσει σε πολλές οικονομίες. Παρά την ενίσχυση της εμπιστοσύνης, το χάσμα μεταξύ νοικοκυριών που τα καταφέρνουν και εκείνων που δυσκολεύονται μεγαλώνει. Πολλά νοικοκυριά εξακολουθούν να πιέζονται από το αυξημένο κόστος στέγασης, ενέργειας και τροφίμων, ενώ παρατηρούνται αυξημένες καθυστερήσεις πληρωμών σε επιχειρήσεις και παρόχους υπηρεσιών. Οι νεότεροι καταναλωτές και οι οικογένειες με παιδιά επηρεάζονται περισσότερο.
Οι προοπτικές για το 2025 είναι συγκρατημένα αισιόδοξες: εάν ο πληθωρισμός συνεχίσει να υποχωρεί και οι μισθοί διατηρηθούν σε ανοδική πορεία, η κατανάλωση στην Ευρώπη θα ενισχυθεί. Ωστόσο, η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη και εξαρτάται από τις διεθνείς εξελίξεις και τις οικονομικές πολιτικές κάθε χώρας.
H Ευρωπαϊκή Έκθεση Πληρωμών Καταναλωτών 2025 αποτυπώνει τις απαντήσεις που δόθηκαν από περισσότερους από 20 χιλιάδες ερωτηθέντες σε 20 ευρωπαϊκές χώρες.