Μια δυσεπίλυτη αντίφαση αντιμετωπίζει η αμερικανική οικονομία με την «εισβολή» της Τεχνητής Νοημοσύνης: Υψηλή παραγωγικότητα και κατανάλωση, χαμηλή ανεργία, αλλά «επίμονο» πληθωρισμό, ο οποίος εν πολλοίς πηγάζει από την αδυναμία της προσφοράς να καλύψει την τεχνολογική, κυρίως, ζήτηση.
Όπως το θέτει πιο απλά το CNN, «η οικονομία των ΗΠΑ μπορεί να αντιμετωπίζει ένα νέο πρόβλημα: Είναι πολύ ισχυρή».
Σύμφωνα με την παραπάνω συλλογιστική, «οι ανησυχίες για το κόστος ζωής της Αμερικής και η κατάρρευση της αγοράς ομολόγων δεν είναι αποτέλεσμα μιας οικονομίας που βρίσκεται σε ύφεση και της τελειώνει το φυσικό αέριο». «Μάλλον το αντίθετο».
Έτσι, οι τιμές και τα επιτόκια αυξάνονται πολύ γρήγορα για να νιώθει κάποιος άνετα για τρεις βασικούς λόγους:
- Το παγκόσμιο ενεργειακό σοκ από τους πολέμους στο Ιράν και την Ουκρανία
- Τον κλιμακούμενο εμπορικό πόλεμο
- Και ια άνευ προηγουμένου έξαρση επιχειρηματικών δαπανών για την τεχνητή νοημοσύνη.
Μπορεί οι πολιτικές αποφάσεις για την άνρξη πολέμων και την επιβολή δασμών να συγκεντρώνουν την προσοχή καθώς οι τιμές της βενζίνης και του ντίζελ αυξάνονται και έχει πυροδοτηθεί ο εμπορικός πόλεμος των ΗΠΑ με τον Καναδά.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι ανησυχούν ολοένα και περισσότερο για τα απίστευτα ποσά των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών που έχουν δεσμευτεί για την κατασκευή κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης.
Τα πολλά τρισεκατομμύρια δολάρια που αναμένεται να δαπανηθούν σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης τα επόμενα χρόνια θα οδηγήσουν σε μια θεμελιώδη αναμόρφωση της οικονομίας των ΗΠΑ. Όλες αυτές οι δαπάνες κινδυνεύουν να υπερθερμάνουν την οικονομία σε μια εποχή που ήδη βρίσκεται σε έξαρση: Το ποσοστό ανεργίας είναι χαμηλό και οι καταναλωτικές δαπάνες είναι ισχυρές.
Αυτή είναι μια συνταγή για υψηλότερο πληθωρισμό. Και ο πληθωρισμός είναι ήδη πολύ υψηλός, λέει η ανάλυση του CNN.
Ασταμάτητη και κατακόρυφη αύξηση δαπανών
Είναι δύσκολο να περιγράψει κανείς πόσο εξαιρετικά μαζική έχει γίνει η έκρηξη των δαπανών για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Οι δαπάνες για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης – σε κέντρα δεδομένων και στα τσιπ και τους διακομιστές – αναμένεται να φτάσουν περίπου το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια φέτος, σύμφωνα με την JPMorgan.
Αυτό είναι περισσότερο από ό,τι ξοδεύει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ετησίως για τον στρατό.
Αλλά βρισκόμαστε μόνο στα αρχικά στάδια της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Μέχρι το 2032, αυτός ο αριθμός θα φτάσει τα 10,3 τρισεκατομμύρια δολάρια, ισχυρίζεται ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Columbia, Stijn Van Nieuwerburgh, σε μια εργασία που δημοσιεύθηκε πρόσφατα από το Brookings Institution.
Η ανάλυση θυμίζει τον διακομματικό νόμο για τις υποδομές ύψους 1,2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων που υπέγραψε ο τότε Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν το 2021. Οι προβλεπόμενες δαπάνες για την τεχνητή νοημοσύνη ισοδυναμούν με τη δαπάνη κάθε δολαρίου που διατίθεται από ένα από αυτά τα νομοσχέδια κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια μιας δεκαετίας.
Αυτές οι δαπάνες – μόνο σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, όχι στην ίδια την τεχνολογία – αναμένεται να αποτελέσουν το 1,9% της συνολικής οικονομικής δραστηριότητας των ΗΠΑ φέτος, σύμφωνα με την Goldman Sachs.
Αλλά αυτό προβλέπεται να διπλασιαστεί: Κατά μέσο όρο, οι δαπάνες για υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα ξεπερνούν το 3,6% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Αμερικής κάθε χρόνο έως το 2032, σύμφωνα με τον Van Nieuwerburgh.
Αυτή η πρόβλεψη είναι ισοδύναμη με την παραγωγή από γιγάντιες αμερικανικές οικονομικές μηχανές, όπως οι μεταφορές, τα εστιατόρια και τα ξενοδοχεία. Αλλά όλες αυτές είναι ώριμες βιομηχανίες. Ακόμα πιο σοκαριστικό είναι ότι ο Van Nieuwerburgh προβλέπει ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης θα αποτελέσει μεγαλύτερο μερίδιο της συνολικής οικονομικής παραγωγής των ΗΠΑ από οποιαδήποτε από τις προηγούμενες επενδυτικές εκρήξεις της Αμερικής, μεγαλύτερο από όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες κατασκεύασαν τα κανάλια, τους σιδηροδρόμους, το ηλεκτρικό δίκτυο, τους αυτοκινητόδρομους και τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα.
«Όλα αυτά θα οδηγήσουν σε έναν διαρθρωτικό μετασχηματισμό της οικονομίας των ΗΠΑ σε μια οικονομία οργανωμένη γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη», δήλωσε ο Joe Brusuelas, επικεφαλής οικονομολόγος στην RSM US.
Χώρα με πληθωρισμό
Εάν οι εταιρείες τεχνολογίας κατασκευάζουν κάτι που θέλουν οι πελάτες, αυτό δεν θα δημιουργούσε απαραίτητα πρόβλημα πληθωρισμού. Η προσφορά και η ζήτηση θα ήταν σε ισορροπία. Και εάν η Τεχνητή Νοημοσύνη αποδώσει τα υποσχόμενα κέρδη παραγωγικότητας, αυτό θα πρέπει να αποτρέψει την ανεξέλεγκτη άνοδο του πληθωρισμού.
Ωστόσο, οι εταιρείες εξακολουθούν να βρίσκονται σε μεγάλο βαθμό στη φάση του χτισίματος.
Και όσο χτίζονται οι υποδομές, ο τεράστιος υπερκύκλος δαπανών για την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει δημιουργήσει ένα αναπτυσσόμενο οικονομικό πρόβλημα.
«Ένα σοκ ζήτησης δημιουργεί πληθωρισμό», δήλωσε ο Daniel Yue, ο οποίος διδάσκει για τις οικονομικές επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στο Georgia Tech.
Οι δαπάνες για κέντρα δεδομένων προκαλούν ήδη αύξηση του πληθωρισμού, λόγω της ασυνήθιστης ζήτησης για τσιπ μνήμης και αποθήκευσης, οικοδομικά υλικά, ηλεκτρική ενέργεια και εργάτες – οικοδομών, υδραυλικούς και ηλεκτρολόγους – για την κατασκευή των κέντρων δεδομένων. Οι τιμές για ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες εκτοξεύονται στα ύψη.
Οι περιορισμοί στην προσφορά, οι κανονισμοί, η καταστολή της μετανάστευσης, τα ζητήματα αδειοδότησης και πολλές άλλες πραγματικότητες έχουν εμποδίσει όλα αυτά τα αγαθά και την προσφορά εργασίας να εξισορροπηθούν με την ακραία ζήτηση.
Και όλα αυτά αρχίζουν να διαπερνούν ολόκληρη την οικονομία, εμφανιζόμενα ιδιαίτερα στις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και στο υψηλότερο κόστος για τον κατασκευαστικό εξοπλισμό σε άλλους κλάδους.
Αυτό έχει σημάνει συναγερμό για τον Austan Goolsbee, πρόεδρο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Σικάγο.
Σε ομιλία του στο Λονδίνο στις 21 Σεπτεμβρίου, ο Goolsbee δήλωσε ότι παρακολουθεί στενά εάν «η κατασκευή κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης ξεχειλίζει από τη δική της πορεία» και δημιουργεί περισσότερη οικονομική δραστηριότητα από όση μπορεί να απορροφήσει η οικονομία. Εάν ναι, θα μπορούσε να είναι ένα σημάδι ότι η ζήτηση υπερθερμαίνεται.
«Και αν η ζήτηση υπερθερμανθεί, δεν υπάρχει καμία ασάφεια σχετικά με το πώς πρέπει να ανταποκριθεί η Fed», δήλωσε ο Goolsbee, προβλέποντας ότι η κεντρική τράπεζα θα πρέπει να αυξήσει περαιτέρω το επιτόκιο – στόχο της για να βοηθήσει στη μείωση του πληθωρισμού.
Πολύ «καυτό» για να το διαχειριστεί κανείς
Το τεράστιο ποσό δαπανών για τεχνητή νοημοσύνη έρχεται να προστεθεί σε μια ήδη ζεστή οικονομία που δεν ψυχράνθηκε ποτέ μετά την πανδημία.
Η μεταποιητική δραστηριότητα στις ΗΠΑ τον Αύγουστο ήταν η υψηλότερη που έχει καταγραφεί από τον Ιούλιο του 2021, σύμφωνα με τον Δείκτη Υπευθύνων Προμηθειών που δημοσίευσε η S&P Global την περασμένη εβδομάδα. Η ανεργία βρίσκεται στο 4,1%, ένα επίπεδο που οι οικονομολόγοι θεωρούν «πλήρη απασχόληση». Οι λιανικές πωλήσεις στις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά 1,2% τον Αύγουστο.
Αυτά δεν αποτελούν σημάδια μιας αδύναμης οικονομίας.
Σε μεγάλο βαθμό, η ήδη ζεστή οικονομία έχει τροφοδοτηθεί από μια άνθηση της χρηματιστηριακής αγοράς που τροφοδοτείται από την τεχνητή νοημοσύνη. Οι οκτώ πιο πολύτιμες μετοχές στον S&P 500 είναι όλες ουσιαστικά εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης και αποτελούν συνολικά το 38,8% της συνολικής αξίας της χρηματιστηριακής αγοράς.
Τα κέρδη χαρτοφυλακίου για τους πλουσιότερους επενδυτές έδωσαν την άδεια στο κορυφαίο 40% των εισοδημάτων να συνεχίσουν να ξοδεύουν, παρά τις ανησυχίες για το κόστος ζωής που έχουν αντιμετωπίσει οι Αμερικανοί στα χαμηλότερα εισοδηματικά όρια. Αυτοί οι υψηλότερα εισοδηματίες ευθύνονται για το 70% όλων των καταναλωτικών δαπανών, σύμφωνα με την Fed της Νέας Υόρκης.
Αυτό έχει δώσει στις εταιρείες τη δυνατότητα να αυξήσουν τις τιμές, ιδίως καθώς αντιμετωπίζουν ρεκόρ κόστους ντίζελ και αποστολής, καθώς και αναζωπύρωσης των δασμών.
Γι’ αυτό ο πληθωρισμός, ο οποίος βρίσκεται πολύ πάνω από τον στόχο του 2% της Fed για περισσότερα από πέντε χρόνια, παραμένει ένα πρόβλημα που δεν θα λυθεί εύκολα, ακόμη και αν τελειώσει ο πόλεμος του Ιράν και καταργηθούν οι δασμοί.
«Οτιδήποτε αγγίζει την Τεχνητή Νοημοσύνη καίγεται: οι επενδύσεις στην τεχνολογία, η κατασκευή κέντρων δεδομένων, ακόμη και η κατασκευή εξαρτημάτων που θα εισαχθούν σε αυτά τα κέντρα δεδομένων», δήλωσε η Heather Long, επικεφαλής οικονομολόγος της Navy Federal Credit Union. «Αλλά το μεγαλύτερο μέρος της Main Street απλώς δέχεται αυξήσεις κόστους χωρίς μεγάλο οικονομικό κέρδος.
Η αύξηση του κόστους δανεισμού μόνο επιδεινώνει την αίσθηση ότι κάποιος πλουτίζει εδώ, και δεν είμαι εγώ».
Αυτές οι αυξανόμενες αποδόσεις των ομολόγων και τα υψηλότερα επιτόκια-στόχοι από την Fed αυξάνουν και το κόστος δανεισμού για τις επιχειρήσεις. Αυτό, θεωρητικά, θα πρέπει να επιβραδύνει τις δαπάνες και τελικά να μειώσει τον πληθωρισμό.
Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα με αυτή την υπόθεση: Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι ένα εμπορικό τρένο χωρίς μηχανοδηγό.
«Βεβαίως, το αυξανόμενο κόστος δανεισμού μπορεί να οδηγήσει σε κάποιες δεύτερες σκέψεις και ακυρώσεις προγραμματισμένων επιχειρηματικών επενδύσεων», δήλωσε ο Όρεν Κλάτσκιν, οικονομολόγος στην Nationwide. «Ωστόσο, οι επενδύσεις στην Τεχνητή Νοημοσύνη δεν επηρεάζονται από τα επιτόκια και είναι απίθανο να επιβραδυνθούν σύντομα».