Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης άνοιξε, όπως ηταν φυσικό, τη συζήτηση για τις συνέπειες που αυτή θα έχει στην απασχόληση.
Εχουν περάσει πάνω από 20 χρόνια από τότε που καθηγητές όπως ο David Autor υποστήριξαν πειστικά ότι, όπως και οι προηγούμενες τεχνολογικές αλλαγές, η μηχανοργάνωση απειλεί τις θέσεις εργασίας όπου οι εργαζόμενοι εκτελούν κυρίως εργασίες για την εκπλήρωση συγκεκριμένων προδιαγραφών, αλλά αποτελεί συμπλήρωμα για όσους καθορίζουν τις προδιαγραφές.
Από αυτή την οπτική γωνία, η επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να ενέχει μικρότερο κίνδυνο (ή ακόμη και να ωφελήσει) έναν προγραμματιστή λογισμικού που ασκεί σημαντική αυτονομία ως προς το αντικείμενο και τον τρόπο εργασίας του, σε σύγκριση με έναν εργάτη αποθήκης που χάνει τη θέση του από μια νέα γενιά ρομπότ με τεχνητή νοημοσύνη ή έναν πωλητή λιανικής πώλησης του οποίου το κατάστημα κλείνει, καθώς η τεχνολογία απομακρύνει όλο και περισσότερο το εμπόριο από τα φυσικά καταστήματα και το μεταφέρει στο διαδίκτυο.
Τεχνητή νοημοσύνη και επαγγέλματα υγείας
Τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης μπορούν πλέον να αξιολογούν τις ιατρικές εξετάσεις με μεγαλύτερη ακρίβεια από τους έμπειρους ακτινολόγους, αλλά τα ρυθμιστικά εμπόδια και οι ασφαλιστικές πολιτικές έχουν καταστήσει πρακτικά αδύνατη τη χρήση πλήρως αυτόνομων συστημάτων. Εν τω μεταξύ, σε όλες τις Ηνωμένες Πολιτείες έχουν θεσπιστεί νόμοι που απαγορεύουν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης που «παρέχουν υπηρεσίες που συνιστούν την άσκηση επαγγελματικής ψυχικής ή συμπεριφορικής υγειονομικής περίθαλψης (όπως η θεραπεία)». Όποια και αν είναι η άποψη κάποιου για το σωστό ή το λάθος αυτών των συγκεκριμένων περιπτώσεων, είναι σαφές ότι η ευπάθεια στην απώλεια θέσεων εργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης δεν περιορίζεται στο ερώτημα «Είναι η τεχνητή νοημοσύνη ικανή να εκτελέσει τις εργασίες που συνιστούν τη δουλειά σας;».
Πολλές από τις θέσεις εργασίας που θεωρούνται πιο εκτεθειμένες (προγραμματιστές λογισμικού, οικονομικοί αναλυτές, ορισμένοι επαγγελματίες του νομικού και υγειονομικού τομέα) έχουν σημαντική αυτονομία ή ρυθμιστική και θεσμική προστασία, ενώ εκείνοι που ενδέχεται να είναι οι πιο ευάλωτοι λόγω του χαμηλότερου επαγγελματικού τους καθεστώτος ή της ασθενέστερης προστασίας της απασχόλησής τους, έχουν χαμηλότερη βαθμολογία στην κατάταξη έκθεσης στην τεχνητή νοημοσύνη, ακριβώς επειδή η εργασία τους θεωρείται λιγότερο απαιτητική ή σύνθετη από γνωστικής άποψης.
Όλα αυτά σημαίνουν ότι οποιαδήποτε προσπάθεια προσδιορισμού του αντίκτυπου της τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας περιλαμβάνει κινδυνους.
Η εκτίμηση των επιπτώσεων σε διαφορους τομείς δεν είναι εύκολη σε κάθε περίπτωση. Οι συνέπειες έχουν άμεση συνάρτηση με τις αποφάσεις των εργοδοτών αλλά και τις προτιμήσεις των καταναλωτών. Αυτό ισχύει ακόμη και εντός των επαγγελμάτων, πράγμα που σημαίνει ότι δύο άτομα με τον ίδιο τίτλο εργασίας μπορεί στην πραγματικότητα να επηρεαστούν πολύ διαφορετικά.
Η ευάλωτη… μακιγιέρ
Στους Financial Times, για παράδειγμα, υπάρχει μια πολιτική σύμφωνα με την οποία μόνο άνθρωποι επαγγελματίες θα γράφουν τα άρθρα. Ωστόσο, μια εφημερίδα στο Κλίβελαντ πρόσφατα προκάλεσε αίσθηση με την αποκάλυψη ότι οι δημοσιογράφοι της αναμένεται πλέον να αφιερώνουν όλο το χρόνο τους στη συλλογή στοιχείων, ενώ το μέρος της εργασίας που αφορά τη συγγραφή έχει ανατεθεί στην τεχνητή νοημοσύνη !
Ένα άλλο πρόβλημα με αυτές τις αναλύσεις «έκθεσης σε εργασίες» — τουλάχιστον όταν χρησιμοποιούνται ως κάποιο είδος προγνωστικού εργαλείου — είναι ότι ορισμένες θέσεις εργασίας, αν αναλυθούν στις επιμέρους εργασίες που τις συνθέτουν, μπορεί να φαίνονται απρόσβλητες από την αυτοματοποίηση, αλλά εντούτοις να αποδειχθούν ότι επηρεάζονται σοβαρά από τον ευρύτερο αντίκτυπό της.
Το παράδειγμα με τους μακιγέρ που συνεργάζονται με μοντέλα σε εμπορικές φωτογραφήσεις, είναι ενδεικτικό. Πρόκειται για μια εξειδικευμένη χειρωνακτική εργασία που απαιτεί υψηλό επίπεδο ανθρώπινης επιδεξιότητας. Ένα ρομπότ δεν θα είναι σε θέση να την κάνει στο άμεσο μέλλον. Αλλά τι θα συμβεί αν οι εταιρείες που συνήθιζαν να πληρώνουν μοντέλα για να ταξιδεύουν σε όλο τον κόσμο για φωτογραφίσεις αποφασίσουν να χρησιμοποιήσουν πολύ φθηνότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης;
Ξαφνικά, η δουλειά του μακιγέρ φαίνεται τελικά ευάλωτη στην τεχνητή νοημοσύνη…