Ανέκαθεν η παραπληροφόρηση και οι ψευδείς ειδήσεις ήταν από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που έπρεπε να αντιμετωπίσει ο χώρος των ΜΜΕ. Η διασταύρωση της πληροφορίας, η αμεροληψία, και η εγκυρότητα της πηγής είναι οι βασικές αρχές ενός δημοσιογράφου που σέβεται το επάγγελμα που υπηρετεί, αλλά και το κοινό στο οποίο απευθύνεται. Ωστόσο, σήμερα η τεχνητή νοημοσύνη, παρότι τον εξοπλίζει με περισσότερα εργαλεία, όσον αφορά τις πηγές πληροφόρησης και την ταχύτητα πρόσβασης σε αυτές, ταυτόχρονα τον απειλεί μέσα από τα fake news και τις φωτογραφίες – video που αποτελούν προϊόντα τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως επεσήμανε ο Stefan Aust, πρώην αρχισυντάκτης στου Der Spiegel, στο πλαίσιο του European Publishing Congress που διοργανώθηκε στη Βιέννη και το - έδωσε το παρών, θεμέλιο του σύγχρονου δημοσιογραφικού έργου παραμένει η αλήθεια. Ο ίδιος, παλαιάς κοπής δημοσιογράφος έχοντας βιώσει τις μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές του κλάδου, υπογράμμισε ότι στην εποχή του generated περιεχομένου, η ανθρώπινη ευθύνη για την αλήθεια είναι πιο κρίσιμη από ποτέ. «Το AI βοηθά στη συλλογή και την επεξεργασία πληροφοριών, αλλά ο δημοσιογράφος πρέπει να γράφει και να επαληθεύει. Η τεχνητή νοημοσύνη, τουλάχιστον στο στάδιο που βρίσκεται σήμερα, κάνει αρκετά λάθη και εδώ η ανθρώπινη κρίση είναι αδιαπραγμάτευτη» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ερωτηθείς αναφορικά με το αν έχει έρθει το τέλος του χαρτιού, ανησυχία η οποία ξεκίνησε με την έλευση των sites και εντείνεται με το ΑΙ, ο κ. Aust παραδέχτηκε ότι η πτώση της κυκλοφορίας αποτελεί παγκόσμια τάση, αλλά δεν έχει έρθει ακόμη η ώρα που το έντυπο θα κηρυχθεί “είδος προς εξαφάνιση”. Εξήγησε πως η επιτυχία του Der Spiegel στο digital subscription model δείχνει ότι το κοινό πληρώνει για ποιοτικό περιεχόμενο όταν η αξία είναι ξεκάθαρη.
Εστιάζοντας στην μετατροπή των media σε “AI‑ready organizations”, η Laura Seiffe από τη ZEIT τόνισε ότι η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί. Για την ορθή χρήση της απαιτούνται εκπαίδευση, διαφάνεια, κοινή γλώσσα και συνεργατική μάθηση. «Το AI θα υιοθετηθεί αποτελεσματικά μόνο όταν οι άνθρωποι το κατανοήσουν και το κάνουν κτήμα τους».
Μπορείς να ελέγξεις το ΑΙ;
Το βασικό ερώτημα που απασχόλησε όλους τους εκπροσώπους των Media – δημοσιογράφους, εκδότες και όσους ασχολούνται με το δημιουργικό κομμάτι – περιστρεφόταν γύρω από το πώς θα καταφέρουμε να ελέγξουμε το AI πριν μας ελέγξει εκείνο, δεδομένου ότι πλέον λειτουργεί ως δομικός παράγοντας που επηρεάζει τη στρατηγική, την παραγωγή και διανομή περιεχομένου, το engagement των χρηστών, αλλά και τα υφιστάμενα επιχειρηματικά μοντέλα.
Όπως επισημάνθηκε χρησιμοποιούμε το ΑΙ για καλύτερες και περισσότερες ιστορίες, όμως βρισκόμαστε στην πιο ανατρεπτική στιγμή στην ιστορία των media όπου όλοι θα αντιμετωπίσουν δομικές αλλαγές. Ο μηχανισμός που ένωνε τα κοινά με τα διαφημιστικά έσοδα έχει αλλάξει, ενώ αλλάζει η δουλειά του newsroom με τα LLM chats και το agentic system.
Για τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας απαιτείται στενή συνεργασία για την αναζήτηση λύσεων και απαντήσεων από δημόσιους και ιδιωτικούς φόρους ιδιωτικούς, αλλά και τα media, ώστε ο κλάδος, ο οποίος μιλάει πια όχι μόνο με πελάτες αλλά και με μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, να επανεφεύρει τον εαυτό του.
Κοινή πεποίθηση όλων ήταν ότι η ποιοτική δημοσιογραφία και τα ποιοτικά media είναι πιο σημαντικά από ποτέ, ενώ σε ότι αφορά τα media houses πρέπει επιτέλους να διαπραγματευτούν την αξία των δεδομένων και των αρχείων τους. Αντίστοιχα, το newsletter γίνεται premium προϊόν, όχι απλώς κανάλι διανομής.
Τέλος, επισημάνθηκε ότι χωρίς κοινή γλώσσα δεδομένων, η συνεργασία μεταξύ της αίθουσας σύνταξης και εξωτερικών συνεργατών μπλοκάρει. Η ικανότητα να διαβάζεις, να κατανοείς, να αναλύεις και να χρησιμοποιείς δεδομένα με τρόπο που οδηγεί σε σωστές αποφάσεις γίνεται πλέον η βασική δεξιότητα για δημοσιογράφους και συντάκτες.