Τα αυτοκίνητα μπορούν κάλλιστα να μετατραπούν σε λύση του προβλήματος της κλιματικής κρίσης, σημείωσε από το Μόναχο η Άνγκελα Μέρκελ, κατά την όγδοη και τελευταία επίσκεψή της ως καγκελάριος της Γερμανίας στη Διεθνή Έκθεση Αυτοκινήτου που διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια στη βαυαρική πρωτεύουσα – η εφετινή διοργάνωση διαρκεί από τις 7 έως τις 12 Σεπτεμβρίου. Η καγκελάριος, εξάλλου, υπενθύμισε ότι η προσπάθεια «απανθρακοποίησης» των μεταφορών συνολικά, δεν θα πρέπει να εστιάζεται αποκλειστικά στην ηλεκτροκίνηση.
«Χαίρομαι που η τάση της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας σήμερα είναι σαφώς υπέρ της ηλεκτροκίνησης. Αυτό δεν είναι λάθος. Αλλά οι κατασκευαστές θα πρέπει να συνεχίσουν την έρευνα και να πειραματίζονται και με άλλες εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όπως είναι το υδρογόνο, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι ο κλάδος θα διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο μεταξύ των λύσεων του προβλήματος της κλιματικής αλλαγής», είπε χαρακτηριστικά η Μέρκελ.
Το εφετινό Σαλόνι του Μονάχου, εξάλλου, έχει ως κεντρικό θέμα την «προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη αυτοκίνηση». Δεκάδες κατασκευαστές πλήθους πρωποριακών οχημάτων κάθε μεγέξους, από ηλεκτρικά δίτροχα έως αυτόνομα λεωφορεία, εκθέτουν τις δημιουργίες τους, ενώ ο πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης της Βιομηχανίας του Αυτοκινήτου (VDA) Χίλντεγκαρντ Μίλερ ξεκαθάρισε ότι ο κλάδος έχει δεσμευθεί για να πετύχει την κλιματική ουδετερότητα «δίχως κανένα ‘εαν’ και κανένα ‘αλλά’».
Βεβαρημένο παρελθόν
Παρά ταύτα, στη συνείδηση των περιβαλλοντικά ευαισθητοποιημένων πολιτών (όχι μόνο των Γερμανών) το αυτοκίνητο ως εμβληματικό στοιχείο της βιομηχανικής επανάστασης και κεντρική εφαρμογή της μηχανής εσωτερικής καύσης στις διάφορες παραλλαγές της, παραμένει έντονα στοχοποιημένο – αν όχι δαιμονοποιημένο. Κάποιοι ακτιβιστές όταν ακούν να τους μιλούν για «κλιματική ουδετερότητα» του αυτοκινήτου θεωρούν ότι στόχος του κλάδου είναι το «greenwashing», το… πράσινο ξέπλυμα δηλαδή από τα απαράγραπτα περιβαλλοντικά αμαρτήματά του.
«Το επιχειρηματικό μοντέλο της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας βασίζεται στην καταστροφή του περιβάλλοντος μέσω των πωλήσεων όσο το δυνατόν περισσότερων οχημάτων με όσο το δυνατόν περισσότερους κινητήρες εσωτερικής καύσεως», δήλωσε από το Μόναχο η γερμανίδα ακτιβίστρια της Greenpeace Μάριον Τίεμαν. Οι ακτιβιστές διοργανώνουν εξάλλου και εφέτος (το Σάββατο συγκεκριμένα) διαδηλώσεις στη βαυαρική πρωτεύουσα με αφορμή το Σαλόνι Αυτοκινήτου. Η γερμανική αστυνομία υπολογίζει ότι θα συγκεντρωθούν περισσότεροι από 60.000 διαδηλωτές.
Καμπούλ και Γλασκώβη
«Η επικείμενη αποχώρηση της Άνγκελα Μέρκελ από την πολιτική έπειτα από 16 χρόνια ως επικεφαλής της γερμανικής Καγκελαρίας σηματοδοτεί μια γενεαλογική στροφή στην ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή. Μια νέα σειρά ηγετών προωθείται στην πρώτη γραμμή, με μνήμες και επιρροές λιγότερο από τον Ψυχρό Πόλεμο και την ταχεία παγκοσμιοποίηση και περισσότερο από τις περιβαλλοντικές αγωνίες και τη διάβρωση της παγκόσμιας τάξης πραγμάτων», γράφει στο περιοδικό Politico ο Μπρους Στόουκς, διευθυντής της Διατλαντικής Ομάδας Εργασίας του German Marshal Fund, μιας αμερικανικής δεξαμενής σκέψης που ιδρύθηκε το 1972 με χρηματοδότηση της κυβέρνησης της τότε Δυτικής Γερμανίας (και αφορμή την επέτειο των 25 χρόνων από το Σχέδιο Μάρσαλ) και έχει ως στόχο την προώθηση της συνεργασίας και της συνεννόησης της Βόρειας Αμερικής με την Ευρώπη.
Η νέα γενιά αυτή των πολιτικών ανδρών και γυναικών της Ευρώπης, που πολλοί και πολλές εξ αυτών είναι κάτω των 40 ετών, δεν συμμερίζονται τόσο την ανησυχία της καθεστηκυίας (αλλά ήδη σε φάση αποδρομής) πολιτικής τάξης και ενός μεγάλου μέρους της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης για τις αποτυχίες των ΗΠΑ και εν γένει της Δύσης στο Αφγανιστάν και τη Μέση Ανατολή. Κατά τον Μπρους Στόουκς, εκείνο που τους ανησυχεί περισσότερο είναι μήπως οι ΗΠΑ και η διακυβέρνηση του προέδρου Μπάιντεν δεν καταφέρουν να τηρήσουν τις υποσχέσεις τους και να πιάσουν τους στόχους που έχουν θέσει στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής.
«Το αφγανικό πρόβλημα και ο χειρισμός του από την Ουάσιγκτον δεν απασχολεί τους Γερμανούς ψηφοφόρους στις εκλογές της 26ης Σεπτεμβρίου. Το ενδιαφέρον των ψηφοφόρων εστιάζεται στα εσωτερικά ζητήματα και στη γερμανική αποτυχία, όταν η συζήτηση φτάνει στο Αφγανιστάν», δήλωσε στον Στόουκς ένας βουλευτής του γερμανικού Κόμματος των Ελευθέρων Δημοκρατών.
Το περιβάλλον στο επίκεντρο
Η απογοήτευση των νέων ανθρώπων από την εξωτερική πολιτική του Τζο Μπάιντεν και των προκατόχων του δεν γίνεται αντιληπτή από τη νέα γενιά. «Για τους νέους και για τη νέα γενιά πολιτικών που τους εκφράζουν, η αξιοπιστία της Ουάσιγκτον δεν κρίνεται στην Καμπούλ αλλά στη Γλασκώβη», σημειώνει ο αμερικανός διευθυντής του German Marshall Fund. Και εννοεί βέβαια την στάση που θα κρατήσει ο Μπάιντεν στη Συνδιάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή που διοργανώνουν το Νοέμβριο στην σκωτσέζικη πόλη τα Ηνωμένα Έθνη.
Για τη νέα γενιά των Ευρωπαίων, πολιτών και πολιτικών, προτεραιότητα της ευρωατλαντικής συνεργασίας είναι η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Στο Σαλόνι Αυτοκινήτου του Μονάχου η αδιαμφισβήτητα οξυδερκής πολιτικά Άνγκελα Μέρκελ προσπάθησε με μια αισιόδοξη κουβέντα να στηρίξει τον κορυφαίο εξαγωγικό βιομηχανικό κλάδο της χώρας της – που μόνο την καλή έξωθεν μαρτυρία δεν έχει, μόλις έξι χρόνια πέρασαν από το σκάνδαλο dieselgate – δείχνοντας ότι ταυτόχρονα συμμερίζεται τις ανησυχίες των νέων.
Δύσκολο το εγχείρημα. Αλλά και ο διάδοχος που προέκρινε και τόσο υπερασπίστηκε εξάλλου στην τελευταία ομιλία της στην Μπούντεσταγκ, Άρμιν Λάσετ, 60άρης ήδη κι αυτός, δεν μοιάζει να ενσαρκώνει μια πειστική πολιτική επένδυση για τους νέους. Ούτε οι Χριστιανοδημοκράτες εξάλλου μοιάζουν να εμπνέουν τους Γερμανούς μετά από την αποχώρηση της «μητερούλας τους» (mutti) από την πολιτική σκηνή. Σε κάθε περίπτωση, ακόμα και μετά τη δημοσκοπική καθίζησή τους, οι «Πράσινοι» θα είναι οι ρυθμιστές της επόμενης γερμανικής κυβέρνησης.