Την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης ενθαρρύνει η Κίνα σε κλίμακα που δεν έχει ξαναδεί η Δύση.
Η τεχνολογία αυτή εφαρμόζεται με εκπληκτικό ρυθμό σε μια ολοένα και πιο ασταθή αγορά εργασίας, και το επεισόδιο της Ουχάν όταν ξαφνικά σταμάτησαν μέσα στο δρόμο δεκάδες αυτόνομα ρομποταξί Apollo Go, συνέβαλε στο να αναδειχθούν οι κοινωνικές εντάσεις που προκαλεί στην Κίνα.
Σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Συνέδριο Τεχνητής Νοημοσύνης της Σαγκάης τον Ιούλιο, ο ηγέτης της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, υποστήριξε την άποψη πως η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να αποτελέσει «σημαντικό μοχλό για την κοινή ευημερία και την κοινή ασφάλεια».
Η αγορά εργασίας στην Κίνα
Ωστόσο, ο στόχος αυτός επιδιώκεται εν μέσω μιας ολοένα και πιο ευάλωτης αγοράς εργασίας, όπως αναφέρει και ο Guardian. Εκτός από τα υψηλά επίπεδα ανεργίας, η Κίνα έχει δει δεκάδες εκατομμύρια εργαζομένων να εγκαταλείπουν την επίσημη απασχόλησή τους και να στρέφονται προς την gig economy.
Σύμφωνα με ένα κέντρο μελετών, ο αριθμός των ατόμων με ευέλικτη απασχόληση θα αυξηθεί στα 320 εκατομμύρια φέτος, από 160 εκατομμύρια το 2019. Αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 44% του εργατικού δυναμικού της Κίνας.
Kαθώς κλάδοι που παλαιότερα κατείχαν κυρίαρχη θέση, όπως ο κλάδος των ακινήτων και της εκπαίδευσης, βρίσκονται σε δυσχερή θέση, οι εργαζόμενοι έχουν στραφεί στις εφαρμογές κλήσης ταξί για να τα βγάλουν πέρα, δημιουργώντας μια μεγάλη επαγγελματική ομάδα.
Τώρα όμως, η εισαγωγή των ρομποταξί, μιας από τις πιο δημοφιλείς εφαρμογές της τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιείται ήδη στην Κίνα, απειλεί την επιβίωσή τους.
Το 2024, οι οδηγοί ταξί στην Ουχάν διαδήλωσαν ενάντια στην εισαγωγή του «Apollo Go» στην πόλη τους. Δεν είναι σαφές πόσα άτομα συμμετείχαν, καθώς οι ειδήσεις για τις διαδηλώσεις λογοκρίθηκαν γρήγορα.
Και παρά το γεγονός πως οι αρχές στην Κίνα δεν βλέπουν με καλό μάτι τη δημόσια κριτική, τώρα πλέον η κυβέρνηση επαναλαμβάνει ορισμένες από τις ίδιες ανησυχίες που εκφράστηκαν για πρώτη φορά από τους οδηγούς του Γουχάν.
Η πρόκληση της τεχνητής νοημοσύνης
Στην εφημερίδα «Workers’ Daily» αναφερόταν ότι τα εργασιακά δικαιώματα «αντιμετωπίζουν νέες προκλήσεις» στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης. Το άρθρο προειδοποιούσε για μια «σύγκρουση μεταξύ των παραδοσιακών κανόνων απασχόλησης και της εξέλιξης της τεχνολογίας τεχνητής νοημοσύνης».
Η κυβέρνηση στην Κίνα δεσμεύτηκε πρόσφατα να «αντιμετωπίσει συνολικά τον αντίκτυπο των αλλαγών στο εξωτερικό περιβάλλον και της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, στην απασχόληση».
Η Selina Xu, αναλύτρια τεχνολογίας από την Κίνα, δήλωσε ότι παρατηρήθηκε μια «σημαντική αλλαγή στη στάση» του Πεκίνου. Αναφέρει ότι, μετά την επιτυχία του τοπικού μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης DeepSeek πέρυσι, η Κίνα ήταν «πολύ θετική ως προς την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης».
«Φέτος, αν εξετάσει κανείς ορισμένες νέες κατευθυντήριες γραμμές, θα δει πως έχει δοθεί πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην τεχνητή νοημοσύνη για την ενίσχυση της απασχόλησης και στις προσεγγίσεις που δίνουν προτεραιότητα στον άνθρωπο», λέει η Xu.
Ο Τσενγκ Γουανχούι, αξιωματούχος της τοπικής αυτοδιοίκησης στη ζώνη υψηλής τεχνολογίας Ζονγκκουανκούν του Πεκίνου, αναφέρει στον Guardian ότι οι αρχές «παρακολουθούν στενά τα κοινωνικά ζητήματα που δημιουργεί η τεχνητή νοημοσύνη, καθώς και τα πιθανά ηθικά ζητήματα».
«Το κλειδί είναι όλοι να αλλάξουν τη νοοτροπία τους, να δουν την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο και να μάθουν πώς να την εφαρμόζουν στη μελλοντική τους εργασία», λέει ο Τσενγκ.
Ο λόγος στη δικαιοσύνη
Πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις έχουν επιδικάσει αποζημίωση σε υπαλλήλους γραφείου που απολύθηκαν από τις εταιρείες τους για να αντικατασταθούν από τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, πολλοί εργαζόμενοι φοβούνται ότι η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης θα αποτελέσει εμπόδιο για την ίδια την εύρεση εργασίας.
Ο Τιαν Ζεμίν, ένας κινηματογραφιστής που εργάζεται στο Πεκίνο, δραστηριοποιείται στον κινηματογραφικό κλάδο εδώ και σχεδόν δύο δεκαετίες. Τώρα, όμως, είναι άνεργος. «Πέρασα έξι εξαντλητικά χρόνια προσπαθώντας να αναρριχηθώ επαγγελματικά για να γίνω κινηματογραφιστής, μόνο και μόνο για να αντικατασταθώ από ένα λογισμικό», έγραψε σε μια ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη.
«Νόμιζα ότι θα περάσω όλη μου τη ζωή σε αυτόν τον κλάδο. Όμως, η εμφάνιση της τεχνητής νοημοσύνης με έχει συγκλονίσει για πρώτη φορά», λέει στον Guardian.
Πολλοί από τους συναδέλφους του Tian βγαίνουν χαμένοι, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη υιοθετείται όλο και ευρύτερα σε ολόκληρη την κινηματογραφική βιομηχανία. Η αμοιβή του ως ελεύθερος επαγγελματίας είναι πλέον το 40% αυτής που ήταν το 2019.
Ο Τιαν δήλωσε ότι έχει συγκλονιστεί από την πρόοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Πέρυσι, δημιουργούσε αδέξια, παράξενα στην όψη avatar. Τώρα μπορεί να δημιουργήσει πειστικούς ψηφιακούς κλώνους που έχουν τις δυνατότητες να πρωταγωνιστήσουν σε μια ταινία μεγάλου μήκους. «Δεν προλάβαμε σχεδόν να αντιδράσουμε», λέει ο Τιαν.
Πολλοί αναλυτές πιστεύουν ότι η Κίνα, όπου η κυβέρνηση ασκεί σημαντικό έλεγχο στον ιδιωτικό τομέα, θα βρίσκεται σε καλύτερη θέση από τις ΗΠΑ για να περιορίσει τις επιπτώσεις από την απώλεια θέσεων εργασίας που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Το Πεκίνο θα μπορούσε, για παράδειγμα, να δώσει εντολή στις εταιρείες να τηρούν ποσοστώσεις πρόσληψης, λέει ο Xu.
Για τον Tian, όμως, τα προστατευτικά μέτρα ενδέχεται να μην έρθουν αρκετά γρήγορα. «Μπορεί να αντικατασταθούμε ανά πάσα στιγμή», λέει. «Ίσως το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προσαρμοστούμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα και να προσπαθήσουμε να βρούμε εκείνο το πεδίο που η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί ακόμα να αντικαταστήσει – αλλά αυτό το πεδίο γίνεται όλο και μικρότερο».