Μπορεί η Ελλάδα να «γεννήσει» μια εταιρεία του μεγέθους της Microsoft; Πρόκειται για ερώτημα που απασχολεί αρκετούς στον χώρο της τεχνολογίας. Ο Μάρκος Βερέμης, Πρόεδρος της BigPi Venture Capital και Πρόεδρος της Επιτροπής Καινοτομίας του ΣΕΒ που μίλησε στην εκπομπή του OT στο Mega News και τους δημοσιογράφους Αθανασία Ακρίβου και Γιώργο Μανέττα απαντά ξεκάθαρ: «φυσικά και μπορεί».
Η στόχευση σύμφωνα με τον ίδιο δεν πρέπει να είναι το… βεγγαλικό, επισημαίνοντας πως ο κολοσσός της Spotify προέρχεται από μια μικρή πληθυσμιακά χωρά (Σουηδία) ενώ και τόσο η Βουλγαρία όσο και η Ρουμανία έχουν δημιουργήσει ανάλογου μεγέθους εταιρείες (με αξία 15 δισ.).
«Το ζητούμενο δεν είναι να βγάλεις μία εταιρεία-φαινόμενο. Θέλουμε εκατοντάδες εταιρείες που θα απασχολούν χιλιάδες ανθρώπους και θα τροφοδοτούν την υπόλοιπη οικονομία», λέει ο κ. Βερέμης, τονίζοντας ότι η πραγματική πρόκληση για τη χώρα είναι να δημιουργήσει οικοσύστημα καινοτομίας και τεχνολογίας παγκόσμιας κλάσης.
Μάρκος Βερέμης: Η Ελλάδα έχει προοδεύσει αλλά έχει ακόμη… δρόμο
Ο κ. Βερέμης αναγνωρίζει ότι το οικοσύστημα των startups στην Ελλάδα έχει προχωρήσει, αλλά απέχει πολύ από να φτάσει στα επίπεδα των ΗΠΑ ή του Ισραήλ σε παραγωγικότητα και τεχνολογική κεφαλαιοποίηση. «Η κεφαλαιοποίηση όλων των ελληνικών startups είναι περίπου 10 δισ. δηλαδή περίπου 1% του ΑΕΠ. Στην Ευρώπη είναι 8% και στο Ισραήλ 20%. Άρα είμαστε ακόμη πάρα πολύ πίσω», παραδέχεται.
Και όπως εξηγεί, η τεχνολογία και οι φιλόδοξοι επιχειρηματίες είναι ο μόνος δρόμος για να ανατραπεί αυτή η εικόνα. Ο κ. Βερέμης σημειώνει ότι η ταχύτητα και η κλίμακα είναι καθοριστικά: η τεχνολογία μπορεί να πολλαπλασιάσει την παραγωγικότητα, αλλά «το κάνουν και όλοι οι άλλοι, οπότε πρέπει να κινηθούμε πιο γρήγορα».
Oι μεγάλες εταιρείες στην Ελλάδα υιοθετούν γρήγορα νέες τεχνολογίες, το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει «από τη μέση και κάτω, στις μικρές επιχειρήσεις, που είναι η συντριπτική πλειοψηφία».
Το στοίχημα της παραγωγικότητας και η απόσταση από την Ευρώπη
Ο Μάρκος Βερέμης τόνισε ότι η Ελλάδα έχει λύσει πολλά από τα προβλήματα του παρελθόντος, όπως η ανεργία και η κερδοφορία των επιχειρήσεων. Παρόλα αυτά, η παραγωγικότητα παραμένει κάτω από το 50% του μέσου όρου της Ευρώπης.
Όπως είπε, «τώρα είμαστε μια φυσιολογική χώρα, ευτυχώς σε σχέση με παλιότερα, αλλά δεν είμαστε ακόμα μια πετυχημένη χώρα», προσθέτοντας πως για να φτάσει η Ελλάδα σε επίπεδα παραγωγικότητας δυτικών χωρών, η τεχνολογία είναι ο μόνος δρόμος. «Πρέπει οι εταιρείες να υιοθετήσουν πάρα πολύ γρήγορα την τεχνολογία για να φτάσουμε σε αυτά τα επίπεδα παραγωγικότητας», σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι αυτή είναι και η επίσημη θέση του ΣΕΒ.
Οι μεγάλες εταιρείες, όπως η ΔΕΗ και o Τιτάνας, υιοθετούν την τεχνητή νοημοσύνη γρήγορα, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται «από τη μέση και κάτω, δηλαδή στις μικρές μονάδες».
Σχετικά με την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης, ο Βερέμης επισήμανε ότι η ελληνική οικονομία έχει ένα εγγενές πρόβλημα: το 80% των εταιρειών έχει κάτω από 10 άτομα. «Αυτό από μόνο του κάνει τη διαδικασία πιο δύσκολη», εξήγησε. Οι μεγάλες εταιρείες, όπως η ΔΕΗ και o Τιτάνας, υιοθετούν την τεχνητή νοημοσύνη γρήγορα, αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται «από τη μέση και κάτω, δηλαδή στις μικρές μονάδες».
Ο Βερέμης εξήγησε ότι η τεχνολογία μπορεί να πολλαπλασιάσει την παραγωγικότητα ακόμα και σε μικρές επιχειρήσεις. «Μπορείς να έχεις 5.000, 2.000, 10.000 ανθρώπους και να έχεις άλλες 30.000 ρομπότ. Κατά κάποιο τρόπο άυλα ρομπότ ή και κανονικά ρομπότ στα εργοστάσια. Αυτό θεωρητικά μπορεί να σου αυξήσει την παραγωγικότητα, να σου αυξήσει το πόσο γρήγορα μεγαλώνεις», εξήγησε.
Μάρκος Βερέμης: Τα εμπόδια για τις ελληνικές startups
Όσον αφορά τα εμπόδια των startups στην Ελλάδα, ο κ. Βερέμης επικεντρώθηκε στο πνεύμα και τις φιλοδοξίες των ανθρώπων. Επεσήμανε ότι υπάρχει σημαντική διαφορά σε σχέση με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ όσον αφορά το πόσο γρήγορα οι επιχειρηματίες είναι διατεθειμένοι να δουλέψουν και να μεγαλώσουν τις εταιρείες τους.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, το οικοσύστημα των startups είναι πιο κατακερματισμένο και τα κεφάλαια λιγότερα
«Αυτοί οι άνθρωποι για 10-15 χρόνια δεν έχουν ζωή. Δουλεύουν και μόνο. Φυσικά οι κεφαλαιαγορές αυτό το αναγνωρίζουν σε μέρη σαν την Αμερική, οπότε είναι πολύ πιο δυνατές από τις ευρωπαϊκές και πολύ περισσότερο από τις ελληνικές», είπε.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, το οικοσύστημα είναι πιο κατακερματισμένο και τα κεφάλαια λιγότερα. «Δεν υπάρχουν τόσο φιλόδοξοι άνθρωποι. Όχι στο επίπεδο που βλέπουμε στην Κίνα και στην Αμερική, όχι», πρόσθεσε.
Στο στόχαστρο Venture Capitals τα start ups
Σχετικά με την υποστήριξη της ελληνικής πολιτείας, ο κ. Βερέμης είπε ότι οι πρωτοβουλίες όπως ο υπερυπολογιστής Δαίδαλος και τα data centers είναι σημαντικές. «Αν είναι αρκετά, είναι αρκετά», σημείωσε, αλλά πρόσθεσε ότι το στοίχημα είναι οι επιχειρηματίες και όχι τα κεφάλαια ή οι δρόμοι. «Το στοίχημα είναι περισσότεροι επιχειρηματίες. Δεν έχει νόημα να φτιάχναμε τεράστιους δρόμους με πέντε λωρίδες και να μην υπήρχαν οδηγοί και αυτοκίνητα…», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Βερέμης αναφέρθηκε και στις προσπάθειες της ΕΑΤΕ να διοχετεύσει κεφάλαια και στη δημιουργία περίπου 30 venture capital στην Ελλάδα, τονίζοντας ότι «χρηματοδοτείς μια στις 300 που θα δεις. Δεν είναι διαφορετικό στην Αμερική. Είναι δύσκολο, αλλά αυτή είναι η φύση του κλάδου αυτού».
Το έσοδο ανά υπάλληλο στις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες, όπως η Microsoft και η Nvidia, είναι «εξωφρενικό»
Στην ερώτηση για τους μισθούς και την παραγωγικότητα, ο Βερέμης εξήγησε ότι «οι μισθοί είναι προϊόν παραγωγικότητας. Αν χρειάζεσαι 2.000 ανθρώπους για να κάνεις τζίρο 100 εκατ. και τον ίδιο μπορείς να τον κάνεις με 500 άτομα, αυτοί θα έχουν μεγαλύτερους μισθούς». Σημείωσε ότι το έσοδο ανά υπάλληλο στις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες, όπως η Microsoft και η Nvidia, είναι «εξωφρενικό» και υπογράμμισε ότι η Ελλάδα πρέπει να αυξήσει την παραγωγικότητα πριν νομοθετήσει μισθούς.
Στην Ελλάδα έχουν δημιουργηθεί περίπου 30 venture capital που χρηματοδοτούν τις startups
Βιομηχανία και physical AI πρόσφορες για επενδύσεις
Όταν κλήθηκε να μιλήσει για τομέα που θα επένδυε, τόνισε ότι για τον ίδιο η βιομηχανία παραμένει το βασικό πλεονέκτημα της Ελλάδας. «Το physical AI, τα ρομπότ για τη βιομηχανία στην Ευρώπη και την Ελλάδα έχουν περισσότερο νόημα από αυτά που φτιάχνει η OpenAI. Δεν έχουμε χάσει τη μάχη και έχουμε μεγάλες βιομηχανίες», είπε.
Σε ό,τι αφορά την επιστροφή Ελλήνων που έχουν πρωταγωνιστήσει σε τεχνολογίες αιχμής, ο Βερέμης τόνισε ότι «κάποιοι θέλουν να έρθουν πίσω, θα έλεγα μεσαίου βεληνεκούς στελέχη. Τα πανεπιστήμιά μας βγάζουν αρκετούς επιστήμονες στους κλάδους STEM. Είμαστε 6οι στον κόσμο κατά κεφαλήν». Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, οι κορυφαίοι επιλέγουν να μεγαλουργούν εκτός Ελλάδας, γιατί «αυτοί θέλουμε να στήσουν ομάδες εδώ, δεν θέλουμε να γυρίσουν οι ίδιοι. Θέλουμε να διαλέξουν την Ελλάδα σαν χώρο παραγωγής software».